Zaragoza.- Espainiako Gobernuak Aragoin duen Ordezkaritzak errekurtsoa jarri du Aragoiko Justizia Auzitegi Nagusian (TSJA), Aragoin etxebizitza-merkatu tentsionatuko eremuak deklaratzeko eskaerarik ez tramitatzeko Gobernu autonomikoaren erabakiaren aurka, nahiz eta udal batek etxebizitza eskuratzeko arazoa duela uste izan eta horren egoera aztertzeko eskatu.
Helegitearen arabera, erabaki horrek baliorik gabe uzten du Aragoin Estatuko Etxebizitza Legeak aurreikusitako tresna bat, etxebizitzak arrazoizko prezioetan eskain ez daitezen arrisku berezia duten udalerrietan jarduteko. “Aragoiko Gobernuak zonalde tentsionaturik ez deklaratzea erabakitzeaz gain, zuzenean uko egiten dio udalerriren batek horretarako baldintza legalak betetzen dituen aztertzeari”, azaldu du Espainiako Gobernuak Aragoin duen ordezkari Fernando Beltranek.
Beltranek kritikatu du Aragoiko Gobernuak “etxebizitza eraikitzea eta etxebizitza izateko eskubidea bermatzea nahasten dituen” etxebizitza politika baten alde egitea. “Ez du alokairu eskuragarriaren estrategia handinahirik: ez du jarduten ez tentsionatutako zonaldeen aurrean, ez gehiegizko alokairuen aurrean, ez aldi baterako alokairuaren aurrean, ez etxebizitza turistikoaren edo etxebizitza hutsaren aurrean; ez du planteatzen alokairuko parke publikoa behar bezain anbizio handiz handitzea, eta, gainera, etxebizitza babestuek denborarekin kalifikazio hori galtzea ahalbidetzen du”, gaineratu du. “Etxebizitza duin bat izatea ezin da pribilegioa izan gutxi batzuentzat, baizik eta guztiontzat eskubidea izan behar du eta, neurri hauekin, hori lortzetik apur bat urrunago gaude”, nabarmendu du.
Aragoiko Gobernuak eskaerak blokeatuta mantentzeko aukeratutako formulan jartzen du fokua inpugnazioak: akordioak dio ez direla tramitatuko tentsionatutako eremuei egotzitako eragin negatiboekin kontraesanean dauden “txosten zientifikoak” egon arte. Baina ez du argitzen zer ulertu behar den txosten zientifikoaz, nork egin behar duen, zein metodologiarekin, zein eragin aztertu behar dituen, ezta baldintza hori betetzat noiz emango den ere.
Horren emaitza, helegitearen arabera, debekua altxatzeko epe zehatzik ez dagoela da: inork nola eta noiz ase litekeen ez dakien baldintza bat, segurtasun juridikoarekin bateraezina den indeterminazio egoera sortzen duena.
Erabakia nola hartu zen ere zalantzan jarri du helegiteak. Aragoiko Gobernuaren erabakia entzunaldi edo informazio publikoaren izapiderik jaso gabe onartu zen, herritarrentzat eta udalerrientzat ondorioak izan arren. Ordezkaritzak bereziki larritzat jotzen du gabezia hori, neurriak zuzenean eragiten dielako tokiko erakundeei: udalak dira beren etxebizitza-merkatuetan arazo zehatzei aurre egin behar dietenak, eta orain prozedura horiek planteatzeko aukera eraginkorrik gabe geratzen direnak.
Etxebizitza eskubidearen aldeko 12/2023 Legeak ez du gune tentsionatuen deklarazio automatikorik ezartzen: lurralde bakoitzeko inguruabarrak aztertzea eta erabakia datu objektiboekin justifikatzea eskatzen du. Adierazpen bat justifikatzeko arrazoien artean honako hauek daude: hipotekaren edo alokairuaren batez besteko kostua, oinarrizko gastu eta hornidurekin batera, etxeen batez besteko diru-sarreren % 30 baino gehiago izatea, edo erosketa edo alokairuaren prezioa aurreko bost urteetan gutxienez erkidegoko KPIa baino hiru puntu gehiago igo izana. Besteak beste, alokairu-kontratu berrietan errenta-mugak ezartzeko eta jabeentzako zerga-onurak ezartzeko aukera ematen du adierazpenak.
Helegiteak ez du eskatzen Aragoin tentsionatutako eremurik automatikoki deklaratzea. Zalantzan jartzen duena da Gobernu autonomikoak erabaki izana bakar bat ere aztertzerik ez dagoela, etxebizitzaren prezioaren bilakaera edo udalerri bakoitzaren egoera alde batera utzita.
Ordezkaritzak gogorarazi du, gainera, Konstituzioaren 47. artikuluak etxebizitza duin eta egokirako eskubidea gauzatzeko beharrezko baldintzak sustatzera behartzen dituela botere publikoak, eta uste du bazterketa aurreratu eta orokor horrek kalte egiten diola etxebizitzaren Estatuko legediaren eraginkortasunari.
Ildo horretan, Beltranek azpimarratu du “etxebizitza duin bat izatea ia ezinezko jomuga bihurtu izana bidegabekeria itzela dela, eta denok egin behar dugu lan egoera horri buelta emateko”. “Espainiako Gobernuak argi du. Askoz gehiago egin behar dugu, baina norabide zuzenean goaz”, gaineratu du eta gogorarazi du Estatuko Etxebizitza Plan berriak guztira 266 milioi euroko inbertsioa aurreikusten duela Aragoirako.