Zaragoza.- A Delegación do Goberno de España en Aragón recorreu ante o Tribunal Superior de Xustiza de Aragón (TSJA) a decisión do Goberno autonómico de non tramitar ningunha solicitude para declarar zonas de mercado residencial tensionado en Aragón, mesmo aínda que un concello considere que ten un problema de acceso á vivenda e solicite que se estude a súa situación.
O recurso sostén que esta decisión deixa sen efecto en Aragón unha ferramenta prevista pola Lei estatal de Vivenda para actuar en municipios con especial risco de oferta insuficiente de vivenda a prezos alcanzables. “O Goberno de Aragón non só decidiu non declarar ningunha zona tensionada, senón que se nega directamente a estudar se algún municipio cumpre os requisitos legais para iso”, explicou o delegado do Goberno de España en Aragón, Fernando Beltrán.
Beltrán criticou que o Goberno de Aragón aposte por unha política de vivenda “que confunde construír vivenda con garantir o dereito a tela”. “Carece dunha estratexia ambiciosa de aluguer alcanzable: non actúa nin ante as zonas tensionadas nin ante os alugueres abusivos, nin ante o aluguer temporal, nin ante a vivenda turística ou a vivenda baleira, non expón unha ampliación suficientemente ambiciosa do parque público de aluguer e, ademais, permite que as vivendas protexidas perdan esa cualificación co paso do tempo”, engadiu. “Ter unha vivenda digna non pode ser un privilexio para uns pouco, senón que debe ser un dereito para todos e, con estas medidas, estamos un pouco máis lonxe de conseguir”, insistiu.
A impugnación pon o foco na fórmula elixida polo Goberno de Aragón para manter bloqueadas as solicitudes: o acordo establece que non se tramitarán ata que existan “informes científicos” que contradigan os efectos negativos atribuídos ás zonas tensionadas. Pero non aclara que debe entenderse por informe científico, quen debe elaborar, con que metodoloxía, que efectos debe analizar nin cando se dará por cumprida esa condición.
O resultado, segundo o recurso, é que non existe un prazo certo para levantar a prohibición: unha condición que ninguén sabe como nin cando podería satisfacerse, o que xera unha situación de indeterminación incompatible coa seguridade xurídica.
O recurso cuestiona tamén como se adoptou a decisión. O acordo do Goberno de Aragón aprobouse sen que conste un trámite de audiencia ou información pública, a pesar das súas consecuencias para cidadáns e municipios. A Delegación considera especialmente grave esta ausencia porque a medida afecta directamente as entidades locais: son os concellos os que enfrontan problemas concretos nos seus mercados de vivenda e os que agora se quedan sen posibilidade efectiva de expor estes procedementos.
A Lei 12/2023, polo dereito á vivenda, non establece unha declaración automática de zonas tensionadas: esixe estudar as circunstancias de cada territorio e xustificar a decisión con datos obxectivos. Entre os supostos que permiten xustificar unha declaración figuran que o custo medio da hipoteca ou o aluguer, xunto con gastos e subministracións básicas, supere o 30% dos ingresos medios dos fogares, ou que o prezo de compra ou aluguer crecese nos cinco anos anteriores polo menos tres puntos por encima do IPC autonómico. A declaración habilita medidas como limitacións de renda en novos contratos de aluguer e beneficios fiscais para propietarios.
O recurso non pide que se declare automaticamente ningunha zona tensionada en Aragón. O que cuestiona é que o Goberno autonómico haxa decidido que ningunha poida sequera ser estudada, á marxe da evolución do prezo da vivenda ou da situación de cada municipio.
A Delegación lembra ademais que o artigo 47 da Constitución obriga aos poderes públicos a promover as condicións necesarias para facer efectivo o dereito a unha vivenda digna e adecuada, e considera que esta exclusión anticipada e xeneral prexudica a efectividade da lexislación estatal de vivenda.
Nesta liña, Beltrán insistiu en que “o feito de que ter unha vivenda digna converteuse nunha aspiración case imposible é unha tremenda inxustiza e todos debemos traballar para reverter esta situación”. “O Goberno de España teno claro. Temos que facer moito máis, pero imos na dirección correcta”, engadiu e lembrou que o novo Plan Estatal de Vivenda conta un investimento total prevista para Aragón ascende a 266 millóns de euros.