Memoria Demokratikoaren Estatu Idazkaritzak eta Espainiaren 50. urteurrena askatasunean ospatzeko mandatariak omenaldia egin die Bilboko Azkuna Zentroan, trantsizioaren aurretik eta ondoren demokrazia auzotik eraikitzen funtsezko papera izan zuten auzo-mugimenduei.
Fernando Martinez Memoria Demokratikorako Estatu idazkariak adierazi duenez, “auzotarren mugimendua benetako herritar eskola izan da, praktika demokratikoetan trebatu gintuena, eta Espainian askatasunen eta demokraziaren aldeko borrokan kontzientzia sortzeko hazitegia”. Era berean, gogorarazi du mobilizazio horietako protagonistek “Espainian demokrazia berreskuratzen lagundu zutela eta, bereziki, gure hirietako auzoak hobetzen. Haien elkartasunari esker, lortutako semaforo bakoitza, martxan zegoen anbulatorio eta eskola bakoitza edo auzora iristea lortzen zen autobus bakoitza, konkista kolektibo bat izan zen”.
Bestalde, Carmina Gustrán Espainiako 50 urteak askatasunean ospatzeko mandatariak azpimarratu duenez, “auzo-mugimenduen borrokak faktore ukaezina izan ziren demokratizaziorako eta herritarren sektore zabalagoetara eskubideak eta ongizatea zabaltzeko”. Zentzu horretan, gaineratu du: “Etxebizitza eta funtsezko zerbitzu publikoak eskuratzea oinarrizko eskubideak dira gaur egun ere, eta horiek aldarrikatzen eta betearazten jarraitu behar da demokrazia osasuntsu bat nahi badugu. Auzo mugimenduaren borroka askok bizirik diraute: erne egon behar da; lortutako askatasun eta eskubideak egunez egun elikatu eta indartu behar dira”.
Ekitaldian Aitortza eta Erreparazio Adierazpenak eman dizkiete auzo elkarteekin lotutako 16 emakume eta gizoni. Horrela, Estatuak espresuki bere gain hartzen du pertsona horien eta auzoetatik oinarrizko eskubideen alde (etxebizitza duina, osasun-zerbitzuak, hezkuntza publikoa, gizarte-zerbitzuak eta Espainia osoko hiri eta herrietako bizi-baldintzen hobekuntza) borrokatu zuten auzo-kolektiboen memoria demokratikoa babesteko, mantentzeko eta sustatzeko betebeharra. Errepresioak, ziurgabetasunak eta aldaketarako desio kolektiboak markatutako etapan, milaka pertsona anonimo auzo elkarteetan antolatu ziren justizia soziala, parte-hartze demokratikoa eta lurralde ekitatea exijitzeko.
Omenaldiak azpimarratzen du demokrazia ez zela soilik erakundeetan eraiki, baita plazetan, gizarte-etxeetan, auzo-batzarretan ere, non elkartasun-sareak ehundu ziren eta adostasunak eraiki ziren, aldaketa politikoei aurrea hartu eta lagundu zietenak. Gaur, mende erdi geroago, borroka horiek bizirik diraute konkistatutako eskubideetan.
Auzo-elkarte historikoetako ordezkarien, erakundeen eta memoria demokratikoan adituak direnen parte-hartzearekin, ekitaldi honek behetik demokrazia egia bihurtzen lagundu zuen mugimenduaren ondarea gaur egunera proiektatzea du helburu. Bazterretan, erdigunea eraiki zutenei omenaldia.
Aintzatespen eta Erreparazio Aitorpenak honako hauei eman zaizkie: Julia Manzanera, Prisciliano Castro, Carmen Avendaño, Juan José Reca, María Arrondo, Carlos Trevilla, María Bernardita Caravera, José Molina, Milagros García, Domingo Laborda, Vigilancia Moreno, Jordi Gasull, Carmen Berlanga, Leandro Sánchez, eta José Ricardo Álvarez.
Ekitaldian Pedro Pastorrek eta Bizkaiko Ingeniarien Abesbatzak parte hartu dute.