A secretaría de Estado de Memoria Democrática e o comisionado para a celebración dos 50 anos de España en liberdade rendeu homenaxe no Azkuna Zentroa - Alhóndiga Bilbao aos movementos veciñais que, antes e durante a Transición, xogaron un papel esencial na construción da democracia desde o barrio.

O secretario de Estado de Memoria Democrática, Fernando Martínez, sinalou que “o movemento veciñal foi unha auténtica escola de cidadanía que nos/nos formou nas prácticas democráticas e un sementeiro de creación de conciencia na loita polas liberdades e a democracia en España”. Así mesmo, lembrou que os protagonistas destas mobilizacións “contribuíron á recuperación da democracia en España e, en especial, á mellora dos barrios das nosas cidades. A súa solidariedade fixo que cada semáforo conseguido, cada ambulatorio e escola en funcionamento ou cada autobús que se lograba que chegase ao barrio, fose unha conquista colectiva”.

Pola súa banda, Carmina Gustrán, comisionada para a Celebración dos 50 anos de España en liberdade, recalcou que “as loitas dos movementos veciñais constituíron un factor innegable de democratización e expansión de dereitos e benestar a sectores máis amplos da poboación”. Neste sentido, engadiu que “o acceso á vivenda e aos servizos públicos esenciais seguen sendo hoxe dereitos básicos que hai que seguir reivindicando e facendo cumprir se queremos unha democracia sa. Moitas das loitas do movemento veciñal seguen vivas: hai que estar alerta; as liberdades e os dereitos conquistados hai que alimentalos e fortalecelos día a día”.

No acto entregáronse Declaracións de Recoñecemento e Reparación a 16 mulleres e homes vinculados ás asociacións veciñais. Deste xeito, o Estado asume de forma expresa a súa obriga de protexer, manter e promover a memoria democrática destas persoas e os colectivos veciñais que, desde os barrios, loitaron por dereitos básicos como a vivenda digna, o acceso á sanidade, a educación pública, os servizos sociais e a mellora das condicións de vida nas cidades e pobos de toda España. Nunha etapa marcada pola represión, a incerteza e o desexo colectivo de cambio, miles de persoas anónimas organizáronse en asociacións veciñais para esixir xustiza social, participación democrática e equidade territorial.

A homenaxe subliña que a democracia non só construíuse nas institucións, senón tamén nas prazas, nos centros cívicos, nas asembleas de barrio, onde se teceron redes de solidariedade e forxáronse consensos que anticiparon e acompañaron os cambios políticos. Hoxe, medio século despois, esas loitas seguen vivas nos dereitos conquistados.

Coa participación de representantes de asociacións veciñais históricas, institucións e expertos en memoria democrática, este acto busca proxectar cara ao presente o legado dun movemento que axudou a facer real a democracia desde abaixo. Unha homenaxe a quen, nas marxes, construíron centro.

Fíxose entrega de Declaracións de Recoñecemento e Reparación a: Julia Manzanera, Prisciliano Castro, Carmen Avendaño, Juan José Reca, María Arrondo, Carlos Trevilla, María Bernardita Caravera, José Molina, Milagres García, Domingo Laborda, Custodia Moreno, Jordi Gasull, Carmen Berlanga, Leandro Sánchez, e José Ricardo Álvarez.

O acto contou coa actuación de Pedro Pastor e o Coro de Enxeñeiros de Bizkaia.