- Larunbat honetan, martxoaren 11n (12:00) XVI. mendeko aztarnategia eraberritzeko eta kontserbatzeko lanak amaitu direla eta, ekitaldi irekia egingo da herritarrentzat
- Jardueraren aurrekontuaren %50 %1,5eko kultura-laguntzen programaren bidez iristen da, Espainiako Gobernuaren bidez
Jose Antonio Santano Irungo alkateak eta Denis Itxaso Euskadiko Gobernu ordezkariak Gazteluzahar gazteluaren aztarnen zaharberritze eta kontserbazio lanen emaitzak bisitatu dituzte.
Alkateak adierazi bezala, "obren helburu nagusia aztarna horiek Irungo eta Gipuzkoako ondare kulturalean garrantzi handiko elementu gisa zaharberritzea, kontserbatzea eta balioan jartzea izan da, eta lanetan zehar egindako aurkikuntza berriekin lortu genuen gune honek zuen esanahira gehiago hurbiltzea. Bere inguru guztia berritzea giltzarri izango da, herritarrei aztarnategi hori irekitzeko eta gotorlekuko hondakinak bisitatzeko aukera emateko, baita jarduerak hartzeko ere".
Bestalde, Denis Itxaso Gobernuko ordezkariak azpimarratu du Garraio, Mugikortasun eta Hiri Agendako Ministerioak, Kultura Ministerioaren lankidetzarekin, “ondarearen babesaren aldeko apustua” egiten duela, eta horretarako erabiltzen duela azpiegituretako inbertsioen aurrekontu osoaren % 1,5. “Inbertsio horiek, askotan, nekez ordaindu ditzakete babestu beharreko higiezinen jabeek, eta, gainera, oso eragin positiboa dute beste sektore batzuetan, hala nola turismoan edo enplegua sortzean”.
Lehenik eta behin, belar-sastrakak kentzeko eta lurrak mugitzeko lanak egin ziren enklabe horren inguruan. Ondoren, gazteluko hormak osatzen dituzten kubo eta harlangaitzezko mihiseen azaleko garbiketa osatu zen. Eskuz egin da lan hori: espatula, errasketa, eskuila eta ur-zorrotada erabili dira, paramentuen gainazala ez kaltetzeko. Kontrol arkeologikoarekin batera egin diren lan horiei esker, gainera, orain arte ezkutuan zeuden hondamenaren zati batzuk argitara atera dira, funtsean, Iparraldeko kuboaren zati baten abioa.
Ondorengo faseetan, aurria bera babesteko eta birgaitzeko lanekin aurrera egin zen: piezak morteroz sendotzea, mihiseetako pitzadurak injektatzea eta betetzea, eta kanoi-zuloak/fusil-zuloak berreraikitzea. Ondoren, espazio publikoa gotorlekuaren inguruan egokitzeko unea iritsi zen. Hala, oinezkoen ibilbideak formalizatu ziren, aurriaren kanpoaldea eta barnealdea bisitatzeko. Argiztapen lanak ere egin dituzte inguruan, baita altzariak jarri ere.
Esan behar da jarduera horrek Espainiako Gobernuaren kultura-arloko % 1,5eko laguntza-programaren laguntza ekonomikoa duela, proiektuaren % 50 estaltzen duena. Aurrekontua 601.754,09 €-koa da, eta 9 hilabeteko epea dago egiteko. Enpresa esleipenduna Harri Construcciones y Manposteria, S.L. da. 1522ko San Martzialeko Batailaren 500. urteurrenaren harira Udalak aurreikusitako ekimenen barruan sartu zen ekintza hori.
Berraurkitu Gazteluzahar larunbat honetan
Aztarnategiaren zaharberritzea aprobetxatuz egin daitezkeen jardueren froga gisa, larunbat honetan, martxoak 11 (12etan) Ekitaldi irekia egingo da herritarrentzat, aztarnategia berriro aurkitu ahal izateko. Ekitaldian, iaz hain harrera ona izan zuten eszena antzeztu horietako bi antzeztuko dira. Bertaratzen direnek "Gaztelu bat Behobian" (gaztelaniaz) eta "Una aliada con capa de pardilla" (euskaraz) izenburuekin gozatzeko aukera izango dute. Eszena bakoitzeko gidoiak Ana Galdos historialariak egin ditu eta zuzendaritza artistikoa Ana Perezen esku dago. Girotzeko, gastronomiari ere tartea egingo diote, bi eszenen artean XVI. mendeko estiloko aperitiboa egongo baita.
Horrez gain, 'Gazteluzaharren Kantua' ikuskizunak gorpuzten duen beste kultur ekimen bat ere badu. Pedro Ballaz irundarraren bertsoetan oinarritutako antzezlana da, eta Atzokoak abesbatzaren eta Albada antzinako musika taldearen laguntzarekin iaz estreinatu zen Amaia KZn (Juncaleko plazatxoan izatea aurreikusita zegoen, baina euriak lekuz aldatzera behartu zuen). Asmoa da, behin obrak amaituta, jatorrizko ideiari heldu eta gotorlekuaren inguruan irudikatzea.
Historia
Santa Elena baselizarekin, Arbelaitz jauregiarekin, Udaletxearekin eta Junkaleko elizarekin batera, Gazteluzahar Eusko Jaurlaritzak Donejakue Bideari lotutako monumentu-multzotzat jo zituen bost lekuren taldean dago, hiritik igarotzean; gainera, Gipuzkoako kultura-ondarearen funtsezko pieza da.
Gazteluzaharreko gaztelua muino baten gainean dago, 41 metroko altueran, eta Behobia auzoa eta Bidasoako ibi estrategikoa menperatzen ditu. Oinplano triangeluarrekoa zen, eta bizitza aktibo laburra izan zuen. 1515ean eraiki zuten, Fernando Katolikoaren aginduz, eta 1542an eraitsi zuten. Ondoren, 1719an berreraiki eta urte berean berriz ere suntsitu zuten. Errefortzuen zain, Frantziako tropak Gaztelan sartu ahal izateko eraiki zen.