- Este sábado 11 de marzo (12h.) acto abierto a la ciudadanía con motivo del fin de los trabajos que han permitido restaurar y conservar este yacimiento del siglo XVI
- O 50% do orzamento da actuación chega a través do programa de axudas do 1,5% cultural, o Goberno de España
El alcalde de Irun, José Antonio Santano y el delegado de Gobierno en Euskadi Denis Itxaso han visitado los resultados de la restauración y conservación de los restos del castillo de Gazteluzahar.
Como sinalaba o alcalde, "o obxectivo principal das obras foi restaurar, conservar e pór en valor estes restos como elemento de gran importancia no patrimonio cultural de Irun e Gipuzkoa, e cos novos descubrimentos realizados durante os traballos conseguimos achegarnos máis a significar este enclave. A renovación de toda a súa contorna será clave para abrir á cidadanía este xacemento e permitir a visita dos restos da fortaleza, así como acoller actividades".
Por su parte, el delegado del Gobierno, Denis Itxaso, ha destacado la "apuesta por la protección del patrimonio” que el Ministerio de Transportes, Movilidad y Agenda Urbana en colaboración con el Ministerio de Cultura lleva a cabo dedicando el 1,5% del presupuesto total de las inversiones en infraestructuras para esta finalidad. “Se trata de inversiones que en muchas ocasiones difícilmente pueden ser costeadas por los propietarios de los inmuebles a proteger y que, además, tienen un efecto muy positivo en otros sectores como el turismo o la generación de empleo”.
En primeiro lugar, executáronse os traballos de roza e movemento de terras en torno a este enclave. A seguir completouse a limpeza superficial dos cubos e lenzos de mampostería que conforman os muros do castelo. Unha tarefa que se estivo realizando manualmente a base de espátula, nivelqueta, cepillo e chorreado de auga co fin de evitar danar a superficie dos distintos paramentos. Estes traballos, que se realizaron acompañados dun control arqueolóxico, permitiron ademais sacar á luz partes da ruína ata agora ocultas, fundamentalmente o arranque de parte do cubo Norte.
Xa en fases posteriores, avanzouse cos traballos de protección e rehabilitación da ruína propiamente ditos e que consistían na consolidación de pezas con morteiro, o inxectado e recheo das gretas existentes nos distintos lenzos e a reconstrución de troneras/fusileras. Despois, chegou o momento do acondicionamento do espazo público en torno á fortificación. Así, formalizáronse os percorridos peonís para visitar o exterior e interior da ruína. Tamén se realizaron traballos de iluminación na contorna e instalación de mobiliario.
Cabe sinalar que esta actuación conta cun apoio económico do programa de axudas do 1,5% cultural do Goberno de España que cobre o 50% do proxecto. O orzamento é de 601.754,09€ e hai un prazo de execución de 9 meses; a empresa adxudicataria é Harri Construcións e Mampostería, S.L. Esta actuación incluíuse nas iniciativas previstas polo Concello no marco da conmemoración do 500 aniversario da Batalla de Santo Marcial de 1522.
Redescubrir Gazteluzahar este sábado
Como proba das actividades que se poidan levar a cabo aproveitando a restauración do xacemento, este sábado 11 de marzo (12h.) terá lugar un acto aberto á cidadanía que permitirá redescubrir o xacemento. Durante o evento representaranse dous das escenas teatralizadas que tan boa acollida tiveron o ano pasado. Comparécelas asistentes poderán gozar cos títulos especialmente preparados para a ocasión "Un castelo en Behobia" (en castelán) e "Unha aliada con capa de pardilla" (en eúscaro). Os guións de cada escena foron realizados pola historiadora Ana Galdós e a dirección artística corre a cargo de Ana Pérez. A ambientación complétase cun apartado gastronómico, xa que entre ambas as escenas haberá un aperitivo ao estilo do século XVI.
Cabe engadir outra das iniciativas culturais que toma corpo é o espectáculo 'O Cantar de Gazteluzahar'. É unha obra teatral inspirada en versos do irunés Pedro Ballaz que coa colaboración do coro Atzokoak e o grupo de música antiga Albada estreouse o ano pasado no Amaia KZ (estaba previsto que fóra na plazoleta do Juncal pero a choiva obrigou a trasladar). A idea é, unha vez finalizadas as obras, retomar a idea orixinal e representar na contorna da fortaleza.
Historia
Junto con la ermita de Santa Elena, el palacio de Arbelaitz, la Casa Consistorial y la iglesia del Juncal, Gazteluzahar forma parte del grupo de cinco enclaves que el Gobierno Vasco calificó como conjuntos monumentales vinculados al Camino de Santiago a su paso por la ciudad; representa además una pieza clave del patrimonio cultural de Gipuzkoa.
El castillo de Gazteluzahar se erige sobre una colina a unos 41 metros de altitud, situada dominando el barrio de Behobia y el estratégico vado de Bidasoa. De planta triangular, tuvo una breve vida activa. Fue construido en 1515 por orden del Fernando el Católico y derribado en 1542. Posteriormente fue reedificado en 1719 y asolado de nuevo en el mismo año. Fue construido para contener a la espera de refuerzos, la posible entrada de tropas francesas en Castilla.