Espainiako Gobernuak Melillan duen Ordezkaritzako Emakumeen Aurkako Indarkeriaren Aurkako Koordinazio Unitateko buru Laura Segurak ‘Hezkidetzan aritzen diren klaustroak’ ekimena balioan jarri du, zeinaren helburua baita genero desberdintasunak prebenituko dituen eta emakumeek jasaten dituzten indarkeria mota ezberdinen aurrean hesi gisa jokatuko duen hezkuntza kultura bat sendotzea, haurtzarotik hasi eta helduarora arte.
Unitateko arduradunak, Onda Cerori eskainitako elkarrizketan, Hezkuntzako Zuzendaritza Probintzialarekin batera burutu den formazio hau aipatu du, hiriko ikastetxeetako irakasleak berdintasunaren esparruan eta indarkeria matxisten aurka prestatzeko. “Hezkidetza ez da aukera bat. Legea da. Eta beraz, legezko betebeharra da irakasleak berdintasunean heztea eta ikuspegi horretatik heztea”, defendatu du.
Segurak gogorarazi duenez, Unitatearen eta Hezkuntza Zuzendaritza Probintzialaren arteko elkarlana 2018an hasi zen, Berdintasunaren aldeko Eskolen sarearen sorrerarekin, eta, denborarekin, Melillako hezkuntza-ereduaren nortasun-ikur gisa finkatu da ekimen hori. “Une hartan, ni Zuzendaritza Probintzialean nengoen, eta egungo Zuzendaria –Elena Fernández Treviño– Unitatean zegoen. Elkarrekin sare bat bultzatzen dugu, non hiriko ikastetxe guztiak inplikatuta dauden, bereziki hasieratik gurditik tira egin zuten berdintasun arduradunei lagunduz”, gogorarazi du.
Azaldu duenez, sarea handituz joan da irakasle taldeen bultzadari esker, eta ulertu dute beharrezkoa dela ikastetxeak espazio berdinzale eta seguruak bilakatzea, ez bakarrik teoriatik, baita eguneroko praktikatik ere.
Testuinguru horretan sortu da ‘Hezkidetzan aritzen diren klaustroak’, 12 ikastetxetako irakasleen klaustroei zuzendutako prestakuntza espezifikoa, bi txandatan banatuta, parte-hartzea errazteko. Ekainean abiatutako programa irailean osatuko da eta datorren ikasturtean ikastetxe gehiagok parte hartuko duten epe luzerako estrategia baten parte izango da.
Paper garrantzitsu baterako trebakuntza zorrotza
Formakuntzaren edukia diziplina anitzeko ikuspegiarekin diseinatu da. Blokeetako bat Miguel Lorente Acostak eman du, genero indarkeriaren aurkako Gobernuaren ordezkari ohi eta Europa mailan aditu ezaguna denak. Bestea, Laura Segura beraren eskutik, Melillako errealitate espezifikoan zentratu da, hezkuntza eraldatzaile baterako beharrezkoak diren testuinguru soziala zein praktika pedagogikoak jorratuz.
“Irakasleek funtsezko zeregina dute. Batzuetan ez dira guztiz jabetzen daukaten botereaz, ezta egunero euren ikasgeletan nortzuk esertzen diren ere”, esan du Segurak. “Badira etxean indarkeria bizi duten neska-mutilak, harremanetan biktima izango diren neskak, eta baita patroi horiek etorkizuneko erasotzaile gisa erreproduzitu ditzaketen mutilak ere. Horregatik, prebentzioa hor hasi behar da”, azaldu du.
Irratian egindako elkarrizketan, ikastetxeetan hezkuntza afektibo-sexuala sartzearen beharra defendatu du Segurak, are gehiago, adingabe askori “pornografiaren bidez iristen ari zaion mezua” kontuan hartuta.
“Pornografiarako sarbidea gero eta adin txikiagoetan gertatzen ari da, zortzi urte inguruan. Eta adin txikikoen %90ak kontsumitzen duen bitartean, familien %90ak pentsatzen du bere seme-alabek ez dutela inoiz ikusi. Arrakala hori kezkagarria da”, salatu du. Azaldu duenez, horrelako edukiek ez dituzte soilik emakumeak hertsatzen, askotan muturreko indarkeriak eta sexu-esplotazioko egoera errealak erakusten dituzte.
“Gizarteak ulertu behar du adingabeek ikusten duten hori ez dela fikzioa: indarkeria da. Gaur egun eduki pornografikoetan agertzen diren emakume asko salerosketaren edo prostituzioaren biktima izan dira, eta plataforma horietara igaro dira esplotaziotik”, ohartarazi du.
Irakasleak behar bezala prestatzearen garrantzia azpimarratu du Segurak, mezu okerrak edo kontrakoak ez helarazteko. “Sexu heziketa ezin da inprobisatu. Zorrotza izan behar du, kontzientea, eta pornografiaren diskurtsoei, sare sozialei eta kontrolik gabe dabiltzan erreferente toxikoei aurre egiteko gaitasuna izan behar du”, argi utzi du.
Horrez gain, genero-estereotipoek haurren identitatearen eraketan duten zereginaz ohartarazi du, eta adierazi du beharrezkoa dela “estereotipoak baztertzea, berdinak heztea, genero-balantzak orekatzea, neskek, genero-neskato horien barruan, izan nahi dutenak izaten uzten ez dieten alderdiak indartzea”.
Halaber, gaineratu du, “mutilen motxila horietako gehiegikeriak orekatzen saiatzea: Gehiegizko arriskua, gehiegikeria lidergoan… gero betikotzen diren eta, maila muturrenekoan, genero-indarkeriara eramaten duten desberdintasun horiei aurre egin ahal izateko”, eta aldi berean, “indarkeriak berak prebenitzea, bai bikotearen eremuko genero-indarkeriak, baina baita sexu-indarkeriak ere”.
Unitateko buruak nabarmendu du indarkeria matxistaren aurkako lana ezin dela dimentsio batera mugatu: babesa, sentsibilizazioa, prestakuntza eta presentzia publikoa uztartu behar ditu. “Gobernuaren Ordezkaritzatik egunero lan egiten dugu Segurtasun Indar eta Kidegoekin, esparru judizialarekin, abokatuen elkargoarekin koordinatuta. Baina badakigu hedabideetan ere egon behar dela, eskoletan, gizartean”, ziurtatu du.
Emakumeek jasaten dituzten indarkeria guztiak ikustaraztea -bikote indarkeriaz gain- emakumeak sortzen dituen egitura matxista desmuntatzeko giltzarria dela defendatu du Segurak. “Ez gara beste indarkeria batez ari, egiturazko indarkeria batez ari gara, kulturala, gizarte gisa normalizatzen dena eta askotan ikusten ez dena. Eta hori da gure borroka nagusia: ahalik eta fronte guztietatik ikusaraztea eta desagerraraztea”. azpimarratu du.