Manuel Olmedo Palacios Estatuko Justizia idazkariak ziurtatu du Auzialdiko Auzitegiak uztailaren 1etik aurrera martxan jartzeak “antolaketa aldaketa historikoa” dakarrela Espainiako sistema judizialean.
“Epaitegiak 1835. urtean sortu ziren, eta denok dakigun antolaketa-egitura bat da, aspaldikoa, ez baitzen egokia bolumenari eta duela hamarkada batzuetatik daukagun auzi motari erantzuteko”, adierazi du Justiziaren Zerbitzu Publikoaren Eraginkortasun Neurriei buruzko 1/2025 Lege Organikorako Hurbilketak mahai-inguruan, “Enrique Ruiz-Vunedek” XXX. Zuzenbide Jardunaldien barruan egindako hitzaldian.
Adierazi bezala, Instantzia Auzitegien ezarpena hiru fasetan egingo da: 2025eko uztaila barruti judizial txikienentzat, urria ertainentzat, eta 2026ko urtarrila auzitegi handientzat. Olmedok azaldu duenez, egutegi mailakatu horri esker, esperientzia baliotsua lortu ahal izango da lehen faseetan, eta funtsezkoa izango da jurisdikzio konplexuenetan ezartzeari arrakastaz aurre egiteko.
“Dagoeneko hirugarren fasean ari gara lanean, eta aurreikusitako arazoei zein prozesuan sortu diren beste arazo berri batzuei heltzen”, adierazi du.
Eredu berriak espezializazio eta eraginkortasun handiagoa ahalbidetuko duela defendatu du Estatu idazkariak. “Adibide argi bat prozedura monitorioen kasua da, lehen auzialdiko epaitegietako lanaren % 60 inguru hartzen baitute. Egitura berriak bere robotizazioa eta tramitazio automatizatua ahalbidetuko ditu, lan kargaren zati handi bat askatuz”, kontatu du.
Olmedok azpimarratu du auzialdiko epaitegiek esparru arauemaile eta teknologiko eguneratu baten babesa izango dutela, lege prozesalak digitalizazioaren erronketara egokitzen dituen 6/2023 Errege Lege Dekretuari esker. “Eraldaketa digitala ezin da egon eraldaketa arauemailerik gabe. Lege honek teknologia esparru judizialean aplikatzeko behar den segurtasun juridikoa ematen du”, adierazi du.
Antolakuntza berria eta giza baliabide gehiago
Bulego judizialaren barruko langileen eta funtzioen berrantolaketa ere badakar eraldaketak. “Funtzionarioen kidegoetako lanpostuak egitura horretara egokitzeko Errege Dekretu berri bat lantzen ari gara”, iragarri du.
Era berean, bere hitzaldian gogorarazi du Espainiako Gobernuak justizian egindako inbertsioa %25 igo duela legealdi honetan, eta onartu dela emakume eta haurren aurkako indarkerian espezializatutako 87 plaza judizial eta fiskal berri sortzea.
Oposizioen deialdiarekin lotuta doan zerbait, adierazi du eta gogorarazi du joan den astean Felix Bolaños Espainiako Presidentetza, Justizia eta Gorteekiko Harremanetako ministroak iragarri zuela 2025. urte honetarako, 2026. eta 2027. urteetarako txandetarako 360 plaza sortuko direla, eta horiei gehitu behar zaizkiela laugarren txandako 120 plaza, hau da, txanda irekiko eta laugarren txandako ia 1.500 plaza. “Inoiz egon den deialdirik handiena”, nabarmendu du.
Bere hitzaldian, Olmedok autonomia erkidegoekin batera egindako lana eta Administrazio Judizial Elektronikoaren Estatuko Batzorde Teknikoaren (CTEAJE) lana nabarmendu ditu, prozedura arruntenetarako derrigorrezko eredu digitalak onartzea ahalbidetu baitu, monitorioa kasu. Nazio mailan bateragarriak diren sistema informatikoen garapena ere balioan jarri du, hala nola Atenea/Minerva edo Avantius, dagoeneko 12 autonomia erkidegotan eta Melilla eta Ceuta hiri autonomoetan elkarreragingarritasuna ahalbidetzen dutenak.
“Digitalizazio osoa ez da aukera bat, behar bat da, eta afektiboa izango da, lege-ziurtasunarekin, elkarreragingarritasun teknologikoarekin eta antolaketa-egitura egokituarekin batera datorrelako”, azpimarratu du.
Azkenik, estatu-idazkariak berretsi du auzialdiko auzitegiek ere ahalbidetuko dutela irizpideak gehiago bateratzea, batez ere lehen auzialdian, orain arte sakabanaketa handia baitzegoen praktika judizialean. “Elkargoko kide izate funtzional horrek koherentzia handiagoa, segurtasun juridiko handiagoa eta justizia arinagoa eta herritarrengandik hurbilagoa izatea ahalbidetuko du”, amaitu du.