Datorren azaroaren 15era arte, Errioxako Lehen eta Bigarren Hezkuntzako ikastetxeek Eskola Bizikidetzarako Plan Zuzentzailearen barruan ematen diren hitzaldiak eskatu ahal izango dituzte. Plan hori Barne Ministerioak sustatzen du, eta helburu hauek ditu: ikasleen segurtasunarekin lotutako gaiei modu koordinatuan erantzutea, eta delinkuentzia prebenitzeko eta biktimak babesteko polizia-baliabideei buruzko ezagutza hobetzea.
Beatriz Arraiz Nalda Gobernuak Errioxan duen ordezkariak aurkeztu du Planaren deialdi berria, Hezkuntzako Goi Ikuskaritzako Arloko zuzendari Emilia Fernandez Nuñezekin batera.
Arraiz Naldak gogorarazi du Gobernuak Errioxan duen Ordezkaritzak, Goi Mailako Hezkuntza Ikuskaritzaren koordinazioaren bidez eta Errioxako Poliziaren Goi Buruzagitzaren, Guardia Zibilaren X. Zonaren eta Emakumeen aurkako Indarkeriaren aurkako Koordinazio Unitatearen laguntzarekin, Errioxako ikastetxeetan prebentzioari buruzko informazio-hitzaldiak eman dituela azken urteetan, arrakasta handiz.
Hala, aurreko edizioetan bezala, datorren urteko lehen seihilekoan hitzaldiak emango zaizkie Bigarren Hezkuntzako ikasleei, eta lau arlo izango dituzte ardatz: Interneteko arriskuak; eskola-jazarpena eta gorroto-delituak; drogak, alkohola eta bandalismoa; eta genero-indarkeria, sexu-indarkeria eta etxeko indarkeria.
Era berean, aurreko lau fokuetako edukiak biltzen dituen bosgarren aukera tematiko bat ere badago, irakasleei eta familiei zuzendutakoa.
Lehen Hezkuntzari dagokionez, hitzaldiak irakasleei eta guraso elkarteei baino ez zaizkie emango. Lehen Hezkuntzako ikastetxe horietako ikasleentzat bakarrik joatea aurreikusten da, antzemandako arazo puntualak direla eta, kasu bereziak artatzeko.
Ikasturte honetako berrikuntza gisa, Barne Ministerioko Babes Zibileko eta Larrialdietako Zuzendaritza Nagusiak Babes Zibilari buruzko hitzaldien modulu osagarri bat jarri du abian, eskola-komunitateari zuzendua. “Eskaintza berria denez, eskariaren aurreikuspen bat lortu nahi da, ondorengo urteetarako irakasle espezializatuen prestakuntza egokitzeko”, zehaztu du. Eskola komunitatearekin jorratzea aurreikusten diren gaiak hiru larrialdi egoeraren aurrean nola jokatu dira: lurrikarak, baso-suteak eta uholdeak, besteak beste.
2023-2024 ikasturteko balantzea
2023-2024 ikasturteko Eskolako Bizikidetza Planaren datuak zehaztu aurretik, Arraiz Naldak azaldu du garrantzitsutzat jo dela Errioxako Trafiko Buruzagitzatik egiten den prestakuntza-jarduera balantzean sartzea, gazteen artean bide-segurtasunaren garrantziaz kontzientziatzea ardatz hartuta. “Trafiko saio horiek oso harrera ona izaten dute, eta gazte askoren kontzientzia pizten dute, eurak bezalakoak ziren pertsonek ematen dituztelako eta, istripu baten ondorioz, bizitza aldatu zietelako”, esan du.
Bestalde, Hezkuntzako Goi Ikuskaritzako Arloko zuzendari Emilia Fernández Núñezek azaldu duenez, 2023-2024 ikasturtean Errioxako ikastetxeetan emandako hitzaldien kopuru altuak mantendu ziren; guztira, 568 hitzaldi izan ziren, eta hezkuntza komunitateko 15.214 kide bertaratu ziren, horietako batzuk.
Ikasleekin jorratutako gaien arabera, Interneteko arriskuak izan ziren gehien eskatutako hitzaldiak (223), eta, ondoren, eskola-jazarpena eta gorroto-delituak (125), drogak, alkohola eta bandalismoa (82), genero-indarkeria eta etxeko indarkeria (56) eta Bide-segurtasuna (49). Beste 33 hitzaldik gurasoak eta irakasleak izan zituzten hartzaile.
Gainera, joan den ikasturtean, berrikuntza gisa, apirilean, FAPA eta CONCAPA erakundeen laguntzarekin, “Interneteko arriskuak” familientzako I. Hezkuntza Jardunaldia antolatu zen Errioxa Garaian (Haro), Behe Errioxan (Arnedo) eta Erdikoan (Logroño), eta 200 familiak baino gehiagok parte hartu zuten.
Fernández Núñezek adierazten duen bezala, ikastetxeetako eta inguruetako bizikidetza eta segurtasuna hobetzeko Plan Zuzentzailearen helburu nagusia hezkuntza-komunitatearen eta Segurtasun Indar eta Kidegoen arteko koordinazioa da, gazteenei beharrezko ezagutzak eta tresnak emateko, haien segurtasunean eragina izan dezaketen arrisku-egoerak prebenitzeko edo hautemateko. Azken batean, gazteak eskubideekiko eta askatasunekiko errespetuan eta duintasun- eta berdintasun-balioetan trebatzea.
Ikasleen %10 inguruk bullyng-a jasaten duela eta ia erdiak biktima baten aurrean ez duela jarduten bezalako datuen aurrean, ANAR Fundazioak eta Mutua Madrileñak berriki egindako ikerketa batek adierazi bezala, “gizarte bezala behar dugu ikastetxeak, haurren eta nerabeen ikaskuntzan eta garapenean parte hartzen duten elementu erabakitzaile gisa, espazio segurua izatea, zalantzarik gabe” azpimarratu du.
Horrez gain, gaineratu du erne egon behar dugula eta gaztaroan eta nerabezaroan jokabide bortitzak eta iraingarriak normalizatzeko jokabideak prebenitu behar ditugula, beren sexualitatearen garapenaren parte gisa. “Zenbait datuk, hala nola ‘azken zazpi urteetan Errioxan sexu erasoak bikoiztu egiten direla’ edo ‘18 eta 24 urte bitarteko LGTBI+ kolektiboaren %25ak gorroto ekintzak jasan dituela bere eskola etapan’ edo ‘ziberbullyng egoeren %20a Adimen Artifizialaren bitartez egiten direla dagoeneko’, zerbitzu publiko honetan kemen handiagoz konprometitzera bultzatzen gaituzten alderdiak dira”, aipatu du.
Hori dela eta, hitzaldi horien helburua da ikasleak sentsibilizatzea eta orientatzea delituzko edo indarkeriazko ekintzak eragin ditzaketen jokabideei buruz, eta erantzukizun-, berdintasun-, errespetu- eta bizikidetza-balioak sustatzea.
Aldi berean, gatazkak prebenitzeko eta zenbait delituren (hala nola sexu-erasoen, eskola-jazarpenaren edo Interneteko eduki jakin batzuetarako sarbidearen) biktima bihurtzeko arriskua saihesteko tresnak ematen zaizkie.
Kontuan hartu beharreko beste alderdi garrantzitsu bat da hitzaldi horiek balio dutela ikasleek ezagutu ditzaten eta konfiantza izan dezaten Segurtasun Indar eta Kidegoetan eta komunitateari ematen dioten zerbitzu publikoan.