Raquel Sánchezek Menorca-Bartzelona aire-ibilbidea OSP deklaratzeko proiektu pilotua iragarri du, gehienezko prezioarekin

Francina Armengol Balear Uharteetako presidentearekin bilera egin ostean, ministroak azaldu du uda honetan ibilbidea aldi baterako zerbitzu publikoko betebehar gisa deklaratzeko lanean ari direla, eta horrek gehieneko tarifak ezartzea dakarrela. Balear Uharteetako eta Kanariar Uharteetako aire konpainiekin eta kontseilaritzekin harremanetan jarri dira dagoeneko, eskaintza aktibatzeko, Obamak aurreratu duenez. 2023ko azaroan hasiko den Maó-Madril aireko OSP indartzeko kontratu berria lantzen ari direla ere jakinarazi du Mitmako titularrak. Balear Uharteetan konektibitatea eta mugikortasuna bermatu behar direla defendatu du, eta penintsularekiko loturak berdintasun eta ekitate terminoetan garatu behar direla, jasangarritasuna ahaztu gabe. Es Castellen alokairu eskuragarrirako 35 etxebizitza publiko eraikitzen hasteko ekitaldiaren buru izan da ministroa; Europako NextGenerationEU funtsetatik ia 1,3 milioi euro dituzte, eta 2024ko udan errealitate izango dira. Berreskuratze Planaren arabera, Balear Uharteetara 124 milioi euro pasako dira 8.737 etxebizitza eta haien inguruak zaharberritzeko eta alokairu sozialeko 492 etxebizitza eraikitzeko. Palmako tranbia finantzatzeko hitzarmena oso aurreratuta dagoela ziurtatu du ministroak.

Garraioetako, Mugikortasuneko eta Hiri Agendako ministro Raquel Sánchezek iragarri du Menorca-Bartzelona aire-ibilbidea aukeratu dutela, prezioa mugatuta duen aire-zerbitzu publikoa (OSP) derrigorrezkoa deklaratzeko proiektu pilotuaren parte izan dadin, uhartearen eta penintsularen arteko konexioetan txartelen prezioek izaten ari duten gorakada dela eta. Ekimen “pilotuak” uda honetan onartzea espero du, eta, hala, gehieneko tarifa bat ezarriko du Menorca eta Bartzelona arteko ibilbidean, prezio oso altuetako “gailurrak” saihesteko helburu nagusiarekin, betiere merkatuan esku-hartze handiegirik ez izateko eta konektagarritasunari ez eragiteko baldintzarekin.

“Proiektuaren diseinua Balear Uharteetan eta Kanarietan egiten ari gara aldi berean, eta nahiko aurreratuta daukagu. Aire-konpainiekin harremanetan hasi gara, eta, jakina, bi erkidegoetako kontseilaritzekin jarraituko dugu. Lehenengo elkarrizketak izan ditugu haiekin, eta lanean ari gara udan onetsi ahal izateko”, aurreratu du ministroak, Balear Uharteetako Gobernuko presidente Francina Armengolekin, Consell Insularreko presidentearekin, Susana Marmora Etxebizitza eta Mugikortasun sailburuarekin bilera egin ondoren emandako prentsaurrekoan.

Adierazi duenez, “proiektu sentikorra da, Europar Batasunak aireko garraioaren arloan dituen arauen salbuespen bat delako”. “Hori dela eta, etorkizuneko OSPren terminoak eta baldintzak zehaztasunez asmatzeaz gain, konektibitatearen mantentze-lanak bermatzeko, inplikatutako eragile guztiekin adostasuna behar dugu, arrakasta bermatzeko”, gaineratu du.

Hala, proiektu pilotu horrek merkatuaren portaera aztertuko du eta zehazten den iraupen-aldian haren emaitzak ebaluatuko ditu, eta, gero, ezagutza zehatzarekin aurrera egitea ahalbidetuko du, hain garrantzitsua den gai batean (adibidez, uharteetako konektagarritasunean) nahi ez diren ondorioak dituzten neurriak hartzea saihestuz.

OSPen hobekuntzak

Irlako beste aireko ibilbideen OSPri dagokionez, ministroak jakinarazi du 2023ko azaroan hasiko den Maó-Madril OSPren kontratu berria lantzen ari direla. “Gaur egungo OSPan aldaketak egingo ditugu, oso okupazio maila altuak lortzen ari baita, jaiegunetan maiztasun minimoa handitzeko, eta, Gobernuak hala proposatuta”, adierazi du. Hain zuzen ere, egunean hiru maiztasun ezarriko dira gutxienez –Konstituzioa, Gabonak, San Antoni edo Aste Santua bezalako data seinalatuetan bete beharko da–, eta urtean 5.000 plaza gehiago eskainiko dira, 74.000tik 79.000ra.

Gainera, adingabeei laguntzeko zerbitzua emateko derrigortasuna ezarriko dela azaldu du, eta zerbitzu hori balearteko OSPetan derrigorrezko gisa sartzea ere aztertzen ari direla gaineratu du, horrek indarrean dagoen araudia aldatzea eskatzen baitu.

Uharteen konektagarritasuna bermatzea

Ministroaren ustez, funtsezkoa da Balear Uharteetan konektibitatea eta mugikortasuna bermatzea eta penintsularekiko konexioak berdintasun eta ekitate terminoetan garatzea, jasangarritasuna ahaztu gabe. Horren harira, Ministerioak sustatutako garraioko eta mugikortasuneko azpiegitura guztiek “garraioen deskarbonizazioan laguntzea eta ingurumen-iraunkortasuneko irizpide zorrotzenak betetzea dute funtsezko premisa gisa, ingurunean duten eragina minimizatzeko”, azpimarratu du.

Testuinguru horretan, gogora ekarri du Balearretan mugikortasun jasangarrian inbertitzen ari diren Suspertze, Transformazio eta Erresilientzia Planaren (PRTR) 76 milioi euroak: Autonomia Erkidegoen zein udalen eskumeneko Emisio Gutxiko Eremuak sortzetik, garraioaren digitalizazioraino edo floten eraldaketaraino.

Era berean, Mitmaren zuzeneko inbertsioak aipatu ditu, 21 milioi eurokoak, artxipelagoan Estatuaren titulartasuneko portuetan emisioak murrizteko erabiliko direnak, baita Zeru Bakarreko ENAIRE programak indartzeko ere, airerako CO2 emisioak murrizten laguntzeko aireko ibilbideak optimizatzeari esker.

Garraio publikoa

Bestalde, Palmako tranbia finantzatzeko hitzarmena oso aurreratuta dagoela ziurtatu du ministroak. Haren iritziz, “puntako azpiegitura izango da, garrantzi handia izango du hiriarentzat, eta inpaktu handia izango du jasangarritasunari dagokionez, garraio publikoaren kuota modala % 60ra arte handitzeko aukera emango baitu”.

Era berean, garraio publikoaren aldeko apustua nabarmendu du, eta Balear Uharteetarako 43 milioi euroko inbertsioa nabarmendu du, garraio publikoko abonuen eta garraio publiko kolektiboko bidaia anitzeko tituluen prezioaren % 100 ordaintzeko.

Gainera, garraio publikorako hobariei dagokienez, 2018tik bertakoen garraiorako hobarietarako transferitutako ia 825 milioi euroak gogorarazi ditu, eta 2023an 2022an baino %5 gehiago handitu dela partida hobari horietarako, 272 milioi eurorekin.

Modu oneko etxebizitzak

Bileran jorratutako beste gaietako bat alokairuaren higiezinen merkatuaren tentsioaren aurrean Balearretan neurriak bultzatzeko beharra izan da. Hitzaldian, ministroak gogorarazi du hainbat lan-ildo daudela zabalik alokairu eskuragarriko etxebizitza kopuru oso esanguratsua merkatuan jartzeko.

Zehazki, 2022-2025 Estatuko Planean jasotako laguntzak aipatu ditu –horren bidez, ia 17 milioi euro bideratu dira Balearretara azken bi urteetan–, Berreskuratze Planeko funtsak alokairuko parke publikoa handitzeko eta SEPESek, Ministerioaren mendeko enpresa-erakunde publikoak, Balearretan martxan dituen jarduerak aipatu ditu, hala nola alokairu eskuragarrirako 1.066 etxebizitza eraikitzea, Can Dell Eskandinavian eta Mallorcan Ibetsen altxatuko direnak bezala.

Neurri horiei ia 10 milioi euro gehitu behar zaizkie, alokairuko etxebizitza bat eskuratzea errazteko gazteentzako Alokairu Bonoa laguntzetara bideratutakoak.

Lehen harrizko ekitaldia Es Castell-en

Etxebizitza duin bat eskuratzeko bidea erraztearen aldeko apustuaren testuinguruan, ministroa Es Castell Menorcako udalerrian 35 etxebizitza publiko sustatzeko lehen harria jartzeko ekitaldiaren buru izan da, energetikoki eraginkorrak diren eta modu oneko alokairura bideratzen diren eraikinetan.

Ministroak azaldu duenez, etxebizitza horiek “errealitate bat izango dira 2024ko udan zehar”. “Aurrera goaz Balear Uharteetako alokairuaren merkatuaren tentsioari buelta emango dioten obra zehatzekin irtenbideak bilatzeko ahaleginean”, azpimarratu du Mitmako arduradunak ekitaldian zehar.

Etxebizitzen sustapen hori Es Castell-eko Santa Anna urbanizazioko Pintor Vives kalean dagoen orubean dago kokatuta, eta Balear Uharteetako Etxebizitza Institutuaren (IBAVI) bidez gauzatuko du Balear Uharteetako Gobernuak, eta 9,5 milioi euroko inbertsioa aurreikusten da; horietatik, Mitmak ia 1,3 milioi euro jarriko ditu NextGenerationEU funts europarretatik.

Sustapen hori Suspertze, Transformazio eta Erresilientzia Planaren (PRTR) esparruan gauzatuko da, eta, ministroak azpimarratu duenez, “etxebizitza eskuratzeko zailtasunei buelta emateko eta jarduera ekonomikoa indartzeko benetako palanka izango da”. Plan horren bidez, “124 milioi euro baino zertxobait gehiagoren transferentzia egin da” Balear Uharteetarako, eta konpromisoa hartu da 8.737 etxebizitza eta haien bizitegi-inguruneak birgaitzeko eta energetikoki eraginkorrak diren eraikinetan alokairu sozialeko 492 etxebizitza eraikitzeko.

Zehazki, Es Castell-eko etxebizitzen sustapena Ministerioak eta Balear Uharteetako Autonomia Erkidegoak 2022ko azaroan, PRTRren alokairu eskuragarriko etxebizitzak eraikitzeko programaren esparruan, sinatutako akordioen parte da. Akordio horien bidez, 24,6 milioi euro bideratuko dira 35 sustapenetarako; guztira, 752 etxebizitza publiko izango dira, 24 udalerritan, alokairu eskuragarrirako.

“Etxebizitza duin bat izateak aukera ematen die pertsonei bizitza-proiektu bat martxan jartzeko, izan pertsonala, familiarra edo profesionala. Haien gabezia da, sarritan, zaurgarritasunerako atea, beste oinarrizko eskubide batzuk galtzeko atea”, adierazi du Raquel Sanchezek.