Lurralde Politikako ministro eta Gobernuaren bozeramaile Isabel Rodriguezek eta Estatistikako Institutu Nazionaleko (INE) presidente Elena Manzanerak lankidetza hitzarmen bat sinatu dute, gaur BOEn argitaratzen dena, udal erroldari dagokionez tokiko administrazioak modernizatzeko helburua betetzeko.
Hitzarmenak Errolda On Line batean aurrera egitea ahalbidetuko du, udalerri bakoitzeko erroldek eta INEk informazioa trukatzeko sistema berri batean oinarrituta, eta honako konpromiso hauek ezartzen ditu:
Lurralde Politikako Ministerioak, INEren laguntza teknikoarekin, 2023a amaitu baino lehen, udalei zuzendutako diru-laguntzen deialdia egin eta onartuko du, udal-errolda modernizatzeko aukera izan dezaten. Aurrekontua 55 eta 60 milioi euro artekoa izango da, eta Suspertze, Transformazio eta Erresilientzia Planaren (PRTR) kontura ordainduko da. Plan horren helburua toki-erakundeek errolda kudeatzeko sistemak eguneratzea da, INEk garatuko dituen funtzionalitate berrien arabera.
Era berean, INEk laguntza emango du toki-erakundeei zuzendutako diru-laguntzen deialdiak egiteko, bideratzeko eta horien jarraipena egiteko. Diru-laguntza horiek udal-errolda kudeatzeko sistemen eraldaketa digitalera eta modernizaziora zuzenduta daude, ezartzen diren funtzionaltasun teknikoetan oinarrituta, udal-errolden eta INEk garatuko duen datuak denbora errealean trukatzeko sistema berriaren arteko elkarreragingarritasuna lortzeko.
Era berean, INEk laguntza teknikoa emango dio Lurralde Politikako Ministerioari 1690/1986 Errege Dekretua aldatzeko, administrazio publikoen artean erroldako informazioa denbora errealean truka dadin, eta ez hilero, orain arte bezala.
Errolda on line, aukera bat berreskuratze-funtsekin
Lurralde Politikako Ministerioa eta INE duela urtebete baino gehiagotik ari dira udal-errolda berria diseinatzen, PRTRko funtsek eskaintzen duten aukerarekin.
Errolda berriak egungoa eguneratuko luke, hogeita hamar urte baino gehiagoko erregistroa eginez, zeinak ez duen ahalbidetzen, adibidez, herri bateko biztanle kopurua denbora errealean jakitea. Toki Erakundeetako Biztanleriaren eta Lurralde Mugaketaren Araudiak datu-aldaketen hileroko trukea baino ez du ezartzen. Ez dago, halaber, kaleen, eraikinen eta beste higiezin mota batzuen errolda eguneratu eta bateraturik.
Hileroko fitxategietan oinarritutako truke-modu hori ez da egungo testuinguru teknologikora egokitzen, funtzionalitate bizkorrago eta eraginkorragoak eskaintzen baititu. Bestalde, biztanleriaren irudi osoa denbora errealean ematea ere ez du ahalbidetzen, informazioa beti atzerapen pixka batekin ematen baitu, eta horrek eragin negatiboak sor ditzake hainbat arlotan (diru-bilketa, hauteskundeak, zerbitzu publikoak, udal-eskumenak); azken batean, politika publikoen definizioan eta ezarpenean bertan.
INEk, bere eginkizunak betetzean, informazioa denbora errealean trukatzeko sistema berria garatzen du, udalerrien erroldekin, eta sistema 2026ko martxoaren 31 baino lehen guztiz ezarrita egongo dela jotzen da.