Ministroen Kontseiluak, Trantsizio Ekologikorako eta Erronka Demografikorako Ministerioak eta Barne Ministerioak proposatuta, argi berdea eman dio Ceutako demarkazio hidrografikoaren Uholde Arriskua Kudeatzeko Plana (PGRI) berrikusteko eta eguneratzeko Errege Dekretuari.
Estatuaren eskumeneko dokumentu horiek, Guadalquivirreko Konfederazio Hidrografikoak (CHG) eginak, nahitaez bete beharrekoak dira estatu kideentzat, eta administrazio guztien eta gizartearen jarduera koordinatua dute helburu, uholdeek giza osasunean, ingurumenean, kultura-ondarean eta jarduera ekonomikoan izan ditzaketen ondorioak murrizteko.
Lehen zikloko dokumentuak eguneratzea dakar onartutako planak. Horretarako, CHGk Plana berrikusteko lan handia egin du, Uholde Arriskuak Ebaluatzeko eta Kudeatzeko Europako Zuzentaraua betetzeko eta Espainiako ordenamendu juridikoan txertatzeko, hiru fasetan:
1. Ingalaterra Uholde Arriskuaren Aurretiazko Ebaluazioa (EPRI) eta Uholde Arrisku Potentzial Handia duten Eremuen (ARPSI) identifikazioa.
2. Ingalaterra Arriskugarritasun eta Uholde Arrisku Mapak egitea.
3. Olaizola II Uholde Arriskuak Kudeatzeko Planak egitea. Fase horretan gaude gaur egun.
Lehen fasean, Ceutako demarkazio hidrografikoan, Uholdeetarako Arrisku Potentzial Handiko Eremuetako (ARPSI) 8,76 kilometro egin dira guztira. Zati horiek 5,99 km-ko ibai-jatorria eta 2,77 km-ko itsasertza dute, eta 7 ARPSI, 4 ibai eta 3 kostaldetan banatuta daude.
Bestalde, bigarren fasearen garapenak ez zien aldaketarik ekarri lehen zikloan onartutako mapei.
Hirugarren fasea BOEn (2021/06/22) hiru hilabetez dokumentua publikoki kontsultatzeko epearen hasiera argitaratzearekin hasi zen. Epe horretan, arriskuaren kudeaketan parte hartzen duten erakunde eta instituzioei idatzizko jakinarazpena bidali zitzaien, ekarpenak egin eta egokitzat jotzen zituzten ohar eta iradokizunak egin zitzaten.
Jasotako alegazio eta kolaborazio guztiak aztertu eta behar bezala erantzun ziren, eta egoki iritzitako aldaketak sartu ziren azken dokumentuan
PGRI onartu berritan, Planaren bigarren zikloaren hirugarren fasea amaitu da. Fase hori 2027ra arte egongo da indarrean, eta, egun horretan, berrikusitako dokumentu berri batek ordezkatuko du, une horretako beharrekin bat datorrena.
PGRIren hobekuntzak lehen zikloarekin alderatuta
Uholdeei aurre egiteko prestakuntza, arriskuaren pertzepzioa handitzea, autobabeserako estrategiak hartzea eta sentsibilizazio handiagoa ezinbestekoak dira PGRIn jasotzen diren neurriak arrakastaz aplikatzeko; hori dela eta, ziklo honetan aurreikusitako ekintzarik garrantzitsuenetako bat da uholde-arriskua jakinarazteko eta klima-aldaketara egokitzeko Estrategia Nazional bat lantzea eta ezartzea.
PGRIen bigarren ziklo honetarako, arriskuan dauden elementuen identifikazioa ere hobetu da (ospitaleak, ikastetxeak, adinekoen zentroak, konkurrentzia publiko nabarmeneko lekuak, energia-instalazioak, tren-azpiegiturak, aireportuak, etab.). Babes Zibileko agintariekin lankidetza estuan, eta orain, arrisku-mapek eskaintzen duten informazioa zehatzagoa eta larrialdiaren kudeaketa-beharretara egokituagoa da.
Ezagutza-hobekuntza horrekin batera, PGRIek klima-aldaketaren inpaktuaren azterketan ere sakontzen dute. Plan horien bidez, uholde-arriskura egokitzeko programak sendotzen dira, eta, besteak beste, erresilientzia handitzeko programa espezifikoak garatzen dira gehien kaltetutako lurralde-sektore edo -eremuetan.
Dokumentuen funtsezko beste alderdi bat uholdeak aurreikustea eta alerta-sistema dira. Bigarren ziklo horretan, kontrol-sareen modernizazioa eta optimizazioa, neurketa-puntuen gehikuntza eta ur-baliabideen kudeaketa hobetzeko behar diren tresna informatikoen garapena aurreikusten dira.
Naturan oinarritutako irtenbideak bultzatzeko asmoz, ur-masen egoera hobetzeko neurriak ere aurreikusten dituzte plan berriek, uholde arriskuaren kudeaketa ekintza jasangarri eta eraginkorretara bideratuz. Horrez gain, ibai-espazioa handituko duten neurriak egikaritzea, habitatak berreskuratzea, uholde- eta atzeraemangune lautadak sortzea edo babes-obra zaharkituak edo funtzionaltasun gutxikoak ezabatzea bultzatzen dute, hori guztia plangintza hidrologikoarekin eta ekosistemen babesarekin koordinatuz.
Ceutako demarkazio hidrografikoaren neurketa-programa
Ceutako Demarkazio Hidrografikoaren neurri-programak 36 neurri orokor ditu, eta tipologiaren eta aplikazio-eremuaren arabera antola daitezke:
- Neurria aplikatzen den lurralde-eremuaren arabera: estatua, autonomia-erkidegoa, barrutia eta ARPSI.
- Neurriak zer arrisku-fasetan laguntzen duen: prebenitzen, babesten, prestatzen eta berreskuratzen.
- Neurketa-tipologiaren arabera, Plangintza Hidrologikoaren Jarraibidearen eta Arroko Plan Hidrologikoarekin koordinatuta ezarritako reporting-taldeen arabera.
2027rako programatutako aurrekontua 1,52 M€-koa da, eta horietatik gehienak bat datoz prebentzio-neurriekin (guztizkoaren % 72, 1,09 M€), ibilguen mantentze-lanekin eta kontserbazioarekin (0,66 M€), ezagutza hobetzeko azterketekin edo urpean gera daitezkeen eremuetako elementuen egokitzapenarekin.
Babes-neurriak ere nabarmendu behar dira (guztizkoaren % 28, 0,43 M€). Horien artean, nabarmentzekoa da ibaiak eta urak eta basoak leheneratzeko proiektuak idaztera eta ibaien eta sedimentuen jarraitutasuna hobetzeko programetara bideratutako aurrekontua (0,38 M€).