O Consello de ministros, por proposta do Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico e do Ministerio do Interior, deu luz verde ao Real Decreto de revisión e actualización do Plan de Xestión de Risco de Inundación (PGRI) da demarcación hidrográfica de Ceuta.
Estes documentos de competencia estatal, elaborados pola Confederación Hidrográfica do Guadalquivir (CHG), son de obrigado cumprimento para os Estados membros e teñen como obxectivo a actuación coordinada de todas as administracións e a sociedade para diminuír as consecuencias das inundacións sobre a saúde humana, o medioambiente, o patrimonio cultural e a actividade económica.
O plan aprobado supón a actualización dos documentos de primeiro ciclo. Para iso, o CHG desenvolveu un intenso labor de revisión do Plan para dar cumprimento á Directiva Europea para a Avaliación e Xestión dos Riscos de Inundación e a súa transposición ao ordenamento xurídico español, ao longo de tres fases:
1. Avaliación Preliminar do Risco de Inundación (EPRI) e a identificación das Áreas con Risco Potencial Significativo de Inundación (ARPSIs).
2. Elaboración de Mapas de Perigo e Risco de Inundación.
3. Elaboración de Plans de Xestión de Risco de Inundación, fase na que nos/nos atopamos na actualidade.
Na primeira fase, na demarcación hidrográfica de Ceuta un total de 8,76 quilómetros de tramos de Áreas de Risco Potencial Significativo de Inundacións (ARPSIs), compostos por 5,99 km de orixe fluvial e 2,77 km de orixe costeira e distribuídos en 7 ARPSIs, 4 fluviais e 3 costeiras.
Pola súa banda, o desenvolvemento da segunda fase non supuxo modificacións aos mapas aprobados no primeiro ciclo.
A terceira fase iniciouse coa publicación no BOE (22/06/2021) do inicio do período de consulta pública do documento durante tres meses. Ao longo dese período, enviouse notificación escrita aos organismos e institucións implicadas na xestión do risco para que puidesen realizar as achegas e formular as observacións e suxestións que estimasen oportunas.
Todas as alegacións e colaboracións recibidas estudáronse e contestaron debidamente, incorporándose no documento final as modificacións pertinentes daquelas que se consideraron oportunas
Coa recente aprobación do PGRI finaliza a terceira fase do segundo ciclo do Plan, que estará vixente ata o próximo 2027, data na que será substituído por un novo documento revisado, acorde ás necesidades dese momento.
Melloras do PGRI con respecto ao primeiro ciclo
A preparación ante as inundacións, o incremento da percepción do risco, a adopción de estratexias de autoprotección e unha maior sensibilización son esenciais para aplicar con éxito as medidas que se contemplan no PGRI, polo que unha das accións máis importantes previstas neste ciclo é a elaboración e implantación dunha Estratexia Nacional de Comunicación do risco de inundación e adaptación ao cambio climático.
Para este segundo ciclo dos PGRI mellorouse tamén a identificación dos elementos en risco (hospitais, colexios, centros de maiores, lugares de concorrencia pública destacada, instalacións de enerxía, infraestruturas ferroviarias, aeroportuarias, etc.) en estreita colaboración coas autoridades de Protección Civil, sendo agora a información que ofrecen os mapas de risco máis precisa e axustada ás necesidades da xestión na emerxencia.
Xunto a esta mellora de coñecemento, os PGRI tamén profundan no estudo do impacto do cambio climático. Estes plans supoñen a consolidación dos programas de adaptación ao risco de inundación e inclúen o desenvolvemento de programas específicos para o incremento da resiliencia nos sectores ou ámbitos territoriais máis afectados.
Outro dos aspectos fundamentais dos documentos radica na predición de avenidas e o sistema de alerta. Neste segundo ciclo contémplase a modernización e optimización das redes de control, o incremento de puntos de medición e o desenvolvemento de ferramentas informáticas necesarias para mellorar a xestión dos recursos hídricos en situación de avenida.
Co fin de impulsar as solucións baseadas na natureza, os novos plans tamén contemplan medidas para mellorar o estado das masas de auga, enfocando a xestión do risco de inundación cara a accións sustentables e eficientes. Ademais, potencian a execución de medidas que incrementen o espazo fluvial, a recuperación de hábitats, a creación de chairas de inundación e recuamento ou a eliminación de obras de protección obsoletas ou con pouco funcionalidade, todo iso en coordinación coa planificación hidrolóxica e a protección dos ecosistemas.
Programa de Medidas da demarcación hidrográfica de Ceuta
O programa de medidas da Demarcación Hidrográfica de Ceuta componse de 36 medidas xerais, que se poden organizar segundo a súa tipoloxía e o seu ámbito de aplicación:
- Por ámbito territorial no que aplica a medida: nacional, autonómico, demarcación e ARPSI.
- Por fase de xestión do risco á que contribúe a medida: prevención, protección, preparación e recuperación.
- Por tipoloxía de medida, de acordo con a Instrución de Planificación Hidrolóxica e os grupos de reporting establecidos en coordinación co Plan Hidrolóxico de bacía.
O orzamento programado a 2027 é de 1,52 M€, dos cales, a maior parte correspóndese con medidas de prevención (un 72% do total, 1,09 M€), co mantemento e a conservación de canles (0,66 M€), os estudos de mellora de coñecemento ou a adaptación de elementos en zonas inundables.
Tamén destacan as medidas de protección (un 28% do total, 0,43 M€), das cales destaca o orzamento dedicado á redacción de proxectos de restauración fluvial e hidrolóxico-forestal, e aos programas de mellora da continuidade fluvial e de sedimentos (0,38 M€).