- Prietok legegileak Magna Cartaren testua garatzeko egindako lana nabarmendu du
Bartzelona, 2023ko abenduaren 4a.- María Teresa Fernández de la Vega Estatuko kontseilari iraunkorrak eta Carlos Prieto Gobernuak Katalunian duen ordezkariak aldarrikatu dute Konstituzioa sortu zela “desberdin pentsatzen zuten pertsona anitzen arteko itun batetik”. Espainiako Konstituzioaren 45. urteurrena ospatzeko astelehen honetan Bartzelonako Museu Marítima auditorioan egin duten ekitaldian esan dute. Jaume Collboni Bartzelonako alkateak eta Lluïsa Moret Bartzelonako Diputazioko presidenteak hitz egin dute ekitaldian.
Maria Teresa Fernandez de la Vega Estatuko kontseilari iraunkorrak adierazi du Konstituzioa “gure trantsizioko arrakasta kolektibo handienetako bat” dela, “eskubide eta aukera berdinak dituen gizarte eredu baten nahi luzea errealitate bihurtu” zuelako eta “herritarren aurrerabide eta ongizaterako oinarri” izan delako. Autonomien estatua arrakastatsua izan dela ziurtatu du De la Vegak, “eskualde-arazo deiturikoari” eta “deszentralizazioari” erantzuna ematen diolako eta “errealitate instituzionalera” eraman duelako “Espainiako abertzaletasunaren eta eskualdeko nazionalismo epelen arteko moldaketa”. Zentzu horretan, zehaztu du “lurralde-gutxiengoek parte hartu ez bazuten ere, horrek ez duela esan nahi kontuan hartu ez zirenik” eta esan du “Konstituzioan botere goreneko titular bakarra dagoela, Espainiako herria”.
De la Vegak ere esan du, Katalunian, Karta Magnak oinarrizko nahiei eman ziela erantzuna: Generalitateak gero eta eskumen gehiago eskuratzea ahalbidetu duen “autonomia politikoari” eta “katalana hizkuntza ofizial izendatzeari”, “gaztelaniaren koofizialtasunarekin bateragarri” egin zena.
Informazioaren eta komunikazioaren teknologietan eta adimen artifizialean oinarritutako “laugarren Industria Iraultzaren” garrantzia ere defendatu du sailburu iraunkorrak. Konstituzioak heldu behar diela iritzi dio, “pertsonarengan eragiten duten erronka berriak” eskaintzen dituztelako. “Teknologiak aprobetxatzea, baina baita sakratuak diren oinarrizko eskubideak zaintzea ere” Karta Magnak babestu beharreko kontua da, azaldu duenez, “hobeto eta seguruago biziko garen mundu batean bizitzeko”.
Bestalde, Carlos Prieto Gobernuak Katalunian duen ordezkariak gogorarazi duenez, “duela 45 urte elkarrizketari eta elkar ulertzeari bide eman zitzaien, adosteko, elkarrekin bizitzeko eta partekatzeko arrazoia eta borondatea nagusitu ziren” Espainiako Konstituzioa onartu zenean. Prietok ziurtatu duenez, “Konstituzioa da egungo Espainiaren, Espainia modernoaren, anitzaren, solidarioaren eta bidezkoaren eraikuntzaren oinarrizko zutabea”, “ezberdin pentsatzen zuten pertsona ezberdinen arteko itun batetik jaio zelako”. Ordezkariak azaldu duenez, Karta Magnarekin “emakumeekiko zor historiko bat kitatu da”, eta “aniztasun kultural eta linguistikoa” defendatu du, “espainiar izatearen zati banaezina dena, Espainia osatzen duten Espainia ugarien parte konstituziogile eta eratzailea”.
DESADOSTASUNAREN BABESA
Prietoren arabera, “testu konstituzionalak izateko, sentitzeko, pentsatzeko modu guztiei ematen die lekua” eta “kolektiboki aurrera egiteko ezinbestekoak diren disentsoa eta kritika ahalbidetzen eta babesten ditu”. Ordezkariak esan duenez, “Konstituzioak eskubideak ematen ditu, ez ditu ixten, aurrerapena dakar eta ez immobilismoa, ez da estatikoa, dinamikoa da, gizarteak horrela eskatzen baitizkigu eta horrela erantzun behar dugu erakundeetatik”.
“Egunero gure ekintzekin ohoratu behar ditugu uko egiteko ausardia eta adorea izan zutenak, amore emateko eta guztion onerako, interes gorenerako, adosteko: bizikidetza demokratikoa”, esan du Prietok bere hitzaldian.
ORDEZKARITZA ETA LEGEGILEA
Gobernuaren ordezkariak nabarmendu duenez, “Konstituzioak estalki irmoak eta orri malguak ditu”, eta Konstituzioaren gurasoek Konstituzioari eman nahi izan zioten irekitasun espiritua nabarmendu du. Alde horretatik, legegileari legea garatzeko eman zioten zeregina nabarmendu du: “Malgutasuna Konstituzioaren gurasoek eman zioten, legegilearengan konfiantza jarri baitzuten haren edukiaren garapenean, eta haren idazketaren bidez ahalbidetu zuten beti egungo erronkei erantzun ahal izatea, garai hartan bere garaiko erronkei erantzun zien bezala”.
COLLBONI ETA MORET
Bestalde, Jaume Collboni Bartzelonako alkateak hainbat erakunderen artean antolatutako ekitaldi horren “normaltasun instituzionala” aldarrikatu du, “demokraziaren irmotasunaren” erakusle. Alkatearen aburuz, Konstituzioaren lorpena da “gure herrian zatiketa sakona gainditu izana, diktadura bat gainditu izana”, eta “espainiarren arteko elkarbizitza eredu bat normalizatu izana”.
Azkenik, Bartzelonako Diputazioko presidente Lluïsa Moretek Karta Magna defendatu du, “espainiarren arteko elkarrizketatik, negoziaziotik eta eskuzabaltasunetik sortutako itun handi bat” delako. “Berdintasun, justizia eta askatasun espiritu horrek inoiz baino indarrean egon behar du”, esan du Moretek. Presidenteak ziurtatu du Konstituzioa izan behar dela “gizarte eta herrialde gisa bete behar diren aurrerapausoak eta erronka berriak emateko esparrua”. “Demokrata guztiok partekatzen dugun erreferentzia-puntua da”, esan du.
Bertan izan dira, besteak beste, Joan Rangel, Teresa Cunillera, Ferran Cardenal eta Montserrat Garcia Kataluniako Gobernuaren ordezkari ohiak, Salvador Illa oposizioko burua eta Ferran Pedret Kataluniako Parlamentuko Mahaiko lehen idazkaria. Besteak beste, Gabriel Colomé eta Manuel Cruz senatariak, Ruben Viñuales Tarragonako alkatea eta Maria Eugènia Gay (Kataluniako Gobernuaren ordezkari ohia), Albert Batlle eta Jordi Valls Bartzelonako alkateordeak.
Bertan izan dira, baita ere, Francisco Bañeres Kataluniako fiskal nagusia; Jesus Maria Barrientos Kataluniako Justizia Auzitegi Nagusiko presidentea; Luis Fernando Pascual Polizia Nazionaleko buru nagusia; Jose Luis Tovar Guardia Zibilaren Aldeko dibisioko jeneral burua; eta Eduard Sallent Mossos d’Esquadrako komisario cap.