2023ko abuztuaren 4an.- Garraio, Mugikortasun eta Hiri Agendako Ministerioak (Mitma) garraio publikoa sustatzeko hartutako neurriei esker, Estatuaren eskumeneko bidaien % 82 doako abonu edo bidaia anitzeko tituluekin edo deskontuarekin egiten dira.
Garraio eta Mugikortasuneko Idazkaritza Nagusiak lortutako azken datuek erakusten dutenez, abonu-mota horiek edo multibiaje-tituluak ezartzeak, mugikortasun jasangarriaren eta herritarren aurrezkiaren aldeko etorkizuneko apustuak, garraio publikoaren eskaera arrakastaz handitu du, ibilgailu pribatuaren erabiltzaileak erakartzeaz gain, eta aldaketa horrek nabarmen laguntzen du zirkulazio horrek ingurumenean duen inpaktua murrizten.
Hala, deskontu horiek baliatzen dituzten enpresen Estatuko garraio publikoko zerbitzuek (Aldiriak, Distantzia Ertain Konbentzionala eta Avant, Renfek eskainiak, eta Estatuaren eskumeneko autobusak) 167,1 milioi bidaia egin zituzten 2022ko azken lauhilekoan. Horrek erakusten du bidaien gorakada handia izan dela 2021eko eta 2019ko datuekin alderatuta, pandemiaren aurretik, batez ere Ohiko Distantzia Ertainean eta Avanten.
Halaber, distantzia ertain eta luzeko autobuseko garraio publikoko zerbitzuetan, guztira, 70,5 milioi bidaia egin ziren, INEren datuen arabera; hau da, 2021ean baino % 28,4 gehiago eta 2019an baino % 4,3 gehiago. Hala ere, erregaien kontsumoa (gasolina gehi gasolioa) 2019ko mailatik behera mantendu zen pixka bat. E
2021eko datuekin alderatuta, bidaien kopuruak %30 egin zuen gora Aldirietan; Ohiko Distantzia Ertainean, %89; Avanten, %74; eta beherapenak dituzten zerbitzuak dituzten Estatuaren eskumeneko autobusetan, %29. 2019koarekin alderatuz gero, pandemiaren aurretik, igoera %50ekoa da Ohiko Distantzia Ertainean, eta %19koa Avanten. Aldiriko trenen eta estatuko autobusen kasuan, oraindik txikiagoa da, % 2 eta % 13, hurrenez hurren.
Distantzia Ertaineko Zerbitzu Konbentzionala eta Renferen AVANT
Zehazki, 2022ko iraila eta abendua bitartean, 11,95 milioi bidaia erregistratu ziren Distantzia Ertain Konbentzionaleko zerbitzuetan. Horietatik 8,3 milioi bidaiari errepikarientzako doako abonuarekin egin ziren, hau da, kopuru osoaren %69,5. Batez besteko erabilera 16,2 bidaia izan zen abonu bakoitzeko. Epe berean, 3,68 milioi bidaia egin ziren Avant zerbitzuetan, %43,3 deskontudun abonu batekin.
Bestalde, 2022ko azken lauhilekoan, Media Distancia Konbentzionaleko trenbide-zerbitzuetan egindako bidaiak % 42,3 igo ziren lanegunean, eta % 56,2 asteburuan, 2019koarekin alderatuta. Aurtengo urtarriletik maiatzera, 2019ko datuekin alderatuta, %31,1 eta %55,5 arteko igoerak izan dira, hilaren arabera.
Avanten, epe horretan bertan, bidaiek % 17,2 egin zuten gora lanegunetan, eta % 23,6 asteburuetan, 2019ko datuekin alderatuta. 2023ko urtarriletik maiatzera bitartean, %29,2 eta %41,4 arteko gorakadak izan dira hilero, 2019ko datuekin alderatuta.
Distantzia ertaineko trenbide-garraioaren (Avant, MD Konbentzionala) erabilerak 2022ko irailaz geroztik izan duen gorakada eta distantzia ertain eta luzeko autobus-garraioan ere izan den gorakada ez datoz bat Mitmak egindako bigdata teknologiadun mugikortasunari buruzko azterketaren oinarrizko azterketetatik lortu diren 50 km baino gehiagoko mugikortasunari buruzko datuen beherakadarekin; horrek erakusten du ibilgailu pribatua garraio publikora aldatu dela.
Hori dela eta, erregaien kontsumoa (gasolina gehi gasolioa) 2022ko irailetik abendura 2019ko aldi bera baino pixka bat beherago dago, eta horrek erakusten du beherapenek zer eragin duten garraio publikoaren erabilera handitzean.
Aldiriko trenbideak
2022ko irailetik abendura, 144,15 milioi bidaia erregistratu ziren Aldiriko tren-zerbitzuetan. Horietatik %87 Renfe + Partzuergoen deskontudun abonuak erabiliz egin ziren. Renferen doako abonuarekin bakarrik %44 izan ziren.
Aldirietan, asteburu eta jaiegunetan gainditu ziren 2019ko datuak (+%0,7), eta lanegunetan ez ziren 2019ko balioetara iritsi (-%8,8). Uste da asteko patroi desberdin hori telelanak hiri handietako nahitaezko eguneroko mugikortasunaren murrizketan duen eraginaren isla izan daitekeela, besteak beste.
Aldiriak 2019ko balioak berreskuratzen ez baditu ere, bidaietan bultzada nabarmena eman zen 2022ko irailean, aurretik ikusitako arrakala txikituz. Errekuperazio hori intentsitatea galduz joan zen 2023ko otsailera arte, eta berriro ere hobekuntza nabari da 2023ko martxotik aurrera.
Estatuaren eskumeneko autobusak
2022ko azken lauhilekoan, 7,33 milioi bidaia egin ziren Estatuaren eskumeneko hiriarteko autobus zerbitzuetan, eta deskontuak eskaini zizkieten bidaiari errepikariei.
Neurriaren mende dauden hiriarteko autobusetan, 2022ko azken lauhilekoan erregistratutako bidaien % 28,1ek % 50eko deskontudun abonuak eskuratu zituen. Otsailetik maiatzera bitartean, doakotasuna indarrean dagoela, erregistratutako bidaien kopurua %36,2ra igotzen da.