Zaragoza.- Espainiako Gobernuak, egungo legealditik bi urte betetzean, aurrera egiten du Aragoirekin duen konpromisoan. Ogasun Ministerioak gaur bertan jakinarazi dio autonomia-erkidegoari 2026an jasoko dituela bere historiako konturako ekarpen handienak: 5.297 milioi euro, aurten baino 6,5 milioi gehiago. Gogora ekarri behar da 2025ean konturako ekarpenek beren maximo historikoa lortu zutela, 4.974 milioi eurorekin. Horrez gain, 2.124 milioi euroko zorra barkatzeko proposamena jaso du Aragoik.
Finantzaketa horri gehitu behar zaio Suspertze, Transformazio eta Erresilientzia Planak dakarrena: azken urtean 513 milioi euro gehitu ditu inbertsioak Autonomia Erkidegoan. Guztira, 2.671 milioi euroko inbertsioa egin da, Estatuko Administrazio Orokorrak gauzatutako eta Aragoiko Gobernuari sektoreko batzarren bidez transferitutako funtsen artean.
Fernando Beltrán Espainiako Gobernuak Aragoin duen ordezkariaren ustez, “zifra irmoak dira, eta gezurtatu egiten dute Gobernu autonomikoaren eta hiriburuetako udalen diskurtso biktimista; izan ere, ministerioei edo beste autonomia-erkidego batzuei egozten dizkiete kudeaketa-gabezia guztiak”.
Beltranek gogorarazi duenez, Aragoiko zerbitzu publiko gehienek Espainiako Gobernuaren finantzaketa zuzena dute. Hala, adibidez, azken asteotan transferentzia gakoak onartu dira arlo hauetan: osasuna (5,6 milioi Lehen Mailako Arretarako, 1,7 milioi osasun mentalerako eta 1,8 aho-hortzetako osasunerako), hezkuntza (12,4 milioi euro derefuerzo programetan eta 30 milioi euro lanbide heziketarako eta langileen heziketarako), kontziliazioa (7,8 milioi euro) edo genero indarkeriaren aurkako borroka (8,4 milioi euro).
Etxebizitzaren arloan, Aragoiko Gobernuaren alokairu sozialeko eta birgaitze-jarduketek Europako funtsen finantzaketa dute Etxebizitza Ministerioaren bitartez, ia 50 milioi euroko inbertsiora iritsi arte.
Azpiegiturei dagokienez, aurten Garraio Ministerioak A-21 autobiaren Sigüés eta Tiermas arteko zatia jarri du martxan, 70,5 milioiko inbertsioarekin; A-68 autobidearen Z-40 errepideko tunel faltsua, 22,7 milioirekin; eta Huesca-Canfranc trenbide zatia berriz ireki du, 180 milioiko inbertsioaren ondoren.
“Aragoik inoizko finantziazio handiena eta Espainiako Gobernuaren babes handiena badu bere zerbitzu publiko eta azpiegituretarako, galdetzekoa da ea Jorge Azconen Exekutiboak argudiatzen dituen arazo guztiak aragoar eta aragoarren bizi-kalitatea hobetzearekin zerikusirik ez duten kontuetara bideratzeko bere erabakiei egotzi behar zaizkien”, esan du ordezkariak.
Aurrerapen soziala, zenbakitan
Beltranentzat, “Espainiako Gobernuaren legealdi honetako urte bakoitza aurrerapausoa izaten ari da Aragoirentzat”. Hala adierazten dute zifra handiek; izan ere, nazioarteko egoera zaila izan arren, Espainia da gehien hazten ari den Europako ekonomia.
Aragoin, ekainean 642.231 langile zituen Gizarte Segurantzan afiliatuta, aurreko urtean baino 12.000 pertsona gehiago eta 2018an baino 66.000 gehiago. Aragoiko 211.000 erretiratuentzat ere, legealdiaren aurrerapena nabarmen geratu da batez besteko pentsioaren igoera progresiboarekin: 1.577 euro hilean, iaz baino 63 euro gehiago eta 2018an baino 442 euro gehiago.
Aukera berdintasunarekin Hezkuntzak duen konpromisoari ere etekina atera diote ikasleek: 19.685 bekadun daude (5.790 unibertsitario, 8.757 ez-unibertsitario eta 5.138 hezkuntza laguntza beharrean). Aragoirekin dugun konpromisoa ahulenekin ere badugu: 54.557 onuradunek jasotzen dute Bizitzeko Gutxieneko Diru-sarrera, horietatik 35.265 adingabeak dira, eta 44.243 erabiltzaile daude gizarte-bonu elektrikoari atxikita.
