Zaragoza.- Garraio eta Mugikortasun Jasangarriko Ministerioak astelehen honetan, ekainaren 9an, berrezarri du Zaragoza-Huesca-Canfranc linea osoko zirkulazioa, Adifek azpiegitura hori erabat berritzeko egindako lanak amaitu ondoren. Obra horietan, 180 milioi eurotik gorako inbertsioa mobilizatu da. Jose Antonio Santano Estatuko Garraio idazkariak, Fernando Beltran Espainiako Gobernuak Aragoin duen ordezkariak lagunduta, linea hori berriro zabaltzeko ekitaldian parte hartu du, modernizatu ostean. "Martxan jartzeak Zaragoza eta Canfranc arteko bidaia denbora 30 minutura jaistea ahalbidetuko du", esan du Estatu idazkariak.
Santanok egiaztatu ahal izan du, Canfranc eta Jaca arteko lehen bidaian, zenbat denbora aurreztuko duen azpiegitura berriak, “mugarri horrek pertsonen bizitza hobetuko baitu, Aragoiko Pirinioetako bizilagunentzat, garraio iraunkorreko alternatiba baten bila dabiltzan bidaiarientzat eta sare logistiko moderno eta lehiakorra behar duten enpresentzat lotura-, garapen- eta aukera-ardatz bihurtuko baita”.
Jarduerak Ayerbe-Caldearenas eta Jaca-Canfranc zatietan egin dira, guztira 61 km luze, eta 2022an Plasencia del Monte eta Ayerbe artean (20,7 km) egindako lanei gehitu zaizkie. Era berean, trafikoa kudeatzeko instalazio berriak lantzen ari dira: katigamendu elektronikoak, askatze automatikoko blokeoak eta GSM-R teknologia duten telekomunikazioak. Horrek guztiak azpiegitura horren fidagarritasuna, erabilgarritasuna eta funtzionaltasuna areagotzen du, eta mantentze-lanak optimizatzeko aukera ematen du.
Azpiegiturako jarduerak
Obrei esker, bidea eta trazadura modernizatu dira, bihurguneen erradioak hobetuz abiadura iraunkorra lortzeko; gainera, linearen orografiari erreparatu zaio, eremu menditsu batetik igarotzen baita, eta tunel eta zubi metaliko ugari baititu. Bideko armamentua berritzeko 130.000 m errei, ia 133.000 trabesa balioaniztun eta 210.200 m3 balasto baino gehiago erabili dituzte. Horrez gain, 14 desbideraketa berri jarri dituzte.
Egindako jarduera nagusien artean, honako hauek nabarmentzen dira:
- lubetak eta ezpondak sendotzea eta babestea, lerradurak eta higadurak prebenitzen laguntzeko;
- 29 tunelen egitura sendotzea eta iragazgaiztea (28 tunel galiboa handituz eta trenbideko plataforma batean beheratuz), estaldura eta drainatzea garbitzeaz gain;
- bihurgune batzuetan trazaduraren ardatza aldatzea;
- pintura babeslearen tratamendu berri bat metalezko lau zubitan;
- beheko bi pasaguneko taula berritzea eta gaineko pasabide berri bat egitea, eta bandalismoaren aurkako babesak instalatzea gaineko 14 pasagunetan;
- zeharkako eta luzetarako drenajea hobetu eta egokitzea, beste 35 drenatze-lan gehituta.
Horrez gain, nasak handitu dira irisgarritasuna hobetzeko honako geltoki hauetan: Riglos-Concilio, Santa Maria - La Peña (bazterbidea ere zabaldu da, 750 m-ra), Castiello - Pueblo, Villanua - Letranz eta Jaca.
Trafikoa kudeatzeko sistema berriak
Horren osagarri, Adif Ayerbe-Canfranc ibilbideko segurtasun- eta telekomunikazio-instalazioak modernizatzen ari da, kontrol-, aginte- eta seinaleztapen-sistema berrien bidez.
Zehazki, hainbat elementutan eragiten ari da, hala nola katigamenduetan, blokeoetan, bide-zirkuituetan eta trena babesteko sistemetan. Horrez gain, LED teknologiako argi-seinale berriak eta orratz motorizatuen eragingailuak ere instalatu dira. Hori guztia Zirkulazioa Kontrolatzeko Sistema Zentralizatuan integratuko da. Sistema horrek zirkulazioa modu automatizatuan erregulatzea ahalbidetzen du, aginte-postu batetik.
Ordutegi berriak
Pirinioetako linea berriak trenbideko zirkulazioa berrirekiko du, trenbidea modernizatu aurretik baino bidaia-denbora laburragoekin. Hain zuzen ere, gaurtik aurrera, Renfek Zaragoza eta Canfranc artean ematen dituen zerbitzu guztiak 22 eta 30 minutu bitartean laburtuko dira Huesca eta Canfranc arteko ibilbidean. Hori dela eta, ordutegiak berrantolatu dira, zerbitzua optimizatzeko eta bidaia-epe berrietara egokitzeko.
Gainera, ordutegi eta maiztasun berrietarako behar adina makinista egon ahal izateko, Renfek Zaragoza eta Terueleko 71 makinista trebatu ditu, bai trenbidetik ibili gabe urtebete baino gehiago zeramaten operadorearen langileen gaikuntzak berritzeko, bai langile berriak kontratatzeko.
Europaren finantziazioa
Huesca eta Canfranc arteko azpiegitura berritzeko jarduerek Europako finantzaketa izango dute, Suspertze, Transformazio eta Erresilientzia Planaren bidez. Europar Batasunak finantzatua – NextGenerationEU.
Era berean, Garapen Jasangarrirako Helburuei (GIH) laguntzen diete: 9, azpiegitura fidagarriak, jasangarriak eta kalitatezkoak sustatzen dituena; 8 (hazkunde ekonomikoari eta enplegua sortzeari ekarpena egitea) eta 17 (helburuak lortzeko aliantzak lortzea).