Lurralde Politikako eta Memoria Demokratikoko ministroa, Angel Victor Torres, Memoria Demokratikoaren Kontseiluko buru izan da gaur; Lurralde Politikako eta Memoria Demokratikoko Ministerioari atxikitako erakunde memorialisten kontsultarako eta parte-hartzerako kide anitzeko organoa da.
Kontseilu horrek 2022ko Memoria Demokratikoaren Legea garatzen du, eta eginkizun hauek ditu, besteak beste: Memoria Demokratikoaren Planaren proiektuari buruzko txostena egitea; plan hori bilatzeko, lokalizatzeko, hobitik ateratzeko, identifikatzeko eta jarraipena egiteko eta ebaluatzeko urte anitzeko planari buruzko txostenak eta gomendioak egitea; Legearen garapenarekin lotutako erregelamendu-xedapenen proposamenei buruzko txostena egitea; memoria demokratikoaren politikari buruzko txostenak eta gomendioak egitea; Memoria Demokratikoari buruzko Legearen helburuak lortzen lagunduko duten neurriei buruzko irizpena ematea, erakunde memorialisten jardunaren bidez; eta Estatuko Administrazio Orokorrak urtero emango dituen laguntzei buruzko deialdia egitea (EAO).
Torres ministroak kide guztiei eskertu die egindako lana eta prestutasuna, “Memoria Demokratikoaren balioa, biktimen duintasuna eta ez errepikatzeko bermeak emateko. Funtsezkoa da jendarteak demokrazia nola lortu zen jakitea eta 40 urte erregimen totalitario eta askatasunik gabekoan murgildu gintuen diktaduraren aurrean egun gozatzen dugunon eskubideak balioan jartzea”.
Kontseilua osatzen duten pertsonek, beren eginkizunak betetzeagatik edo bileretara joateagatik inolako ordainsaririk jasoko ez dutenek, artxibo eta dokumentu-funts publiko zein pribatuetara jo ahal izango dute beren eginkizunak betetzeko, indarrean dagoen araudiaren arabera.
Kontseiluaren buru Lurralde Politikako eta Memoria Demokratikoko Ministerioko titularra izango da, eta funtzio hauek izango ditu: bilkuren deialdia egitea; gai-zerrenda finkatzea, gainerako kideen eskaerak kontuan hartuta, hala badagokio; bilkuren buru izatea eta eztabaiden garapena moderatzea; berdinketak bere botoarekin ebaztea, erabakiak hartzeko; eta legeak betetzen direla ziurtatzea eta bileretako aktak eta ziurtagiriak ikus-onestea.
Kontseilua sei hilean behin bilduko da, ohiko izaeraz, eta aparteko izaeraz, berriz, Lehendakaritzak bere ekimenez edo Kontseilua osatzen duten pertsonen herenak eskatuta deitzen duenean.
Kontseilua osatzen duten pertsonen eskuduntzak eta betebeharrak
Kontseilua osatzen duten pertsonei dagokie:ERANSKINA), besteak beste, deialdia gai-zerrendarekin eta eztabaidatu beharreko gaiei buruzko informazioarekin jasotzea; gaiak gai-zerrendan sartzeko eskatzea; bilkuretako eztabaidetan parte hartzea; bozkatzeko eskubidea baliatzea eta boto partikularra ematea, baita botoaren zentzua adieraztea ere.
Gerra eta diktadurako giza eskubideen urraketei buruzko batzordea
Gerran eta diktaduran izandako giza eskubideen urraketei buruzko Batzordea eratuko da Kontseiluaren barruan, eta haren helburua izango da Gerran eta diktaduran izandako giza eskubideen urraketak argitzen laguntzea, bizikidetza demokratikoa errazteko modu gisa, testigantzak jasoz, informazioa emanez eta dokumentuak eta beste aurrekari batzuk bilduz, zeinak, objektibotasunez eta inpartzialtasunez, ondorioak eta gomendioak egitea ahalbidetuko baitute, biktimei erreparazioa emateko, eta etorkizunean gertakari horiek errepika ez daitezen.
Batzordea gehienez hamar pertsona independentek osatuko dute, mundu akademikoan edo profesionalean eta giza eskubideen arloan izen handikoak izango direnak. Kontseiluari dagokio horiek izendatzea, gutxienez hiru bostenen gehiengoz hartutako erabakiaren bidez. Horiek aukeratzean, aintzat hartu beharko dira esparru akademiko, juridiko eta zientifikoetan egiaztatutako kaudimen profesionaleko profilak, bai eta emakumeen eta gizonen presentzia orekatuaren printzipioa ere, behar bezala arrazoitutako arrazoi oinarridun eta objektiboetan izan ezik.
Akordio berean, Kontseiluak Lehendakaria izendatuko du Batzordeko kideen artetik. Lehendakari horrek Batzordea osatzen duten pertsona guztien jarduera koordinatuko du.
Batzordeak, eratzen denetik hemezortzi hilabeteko epean bete beharko du bere egitekoa. Horretarako, bere txostena, ondorioekin eta gomendioekin, entregatu beharko du, eta data horretan amaituko da bere kideen agintaldia.
