Bikarte Elkarteko presidentea eta ordezkariak; Maite, Abanto-Zierbenako alkatea, non istorio hau duela 25 urte hasi baitzen, Donostiako Udaleko kideak… Arratsalde on guztioi
299.900 urte baino gehiago geratzen dira Txernobylgo hondamendian igorritako erradiazioa erabat iraungi dadin SESB ohiaren eremutik, batez ere Bielorrusian, non kutsatze-hodeiaren % 80 pausatu zen. Bielorrusia, horrela, Europako haurren minbizi tasarik altuena duen herrialdea bihurtu da.
Txernobyl historiako hondamendi nuklear handienetakoa izan zen. Tiroideko minbizia, leuzemia, kataratak, mutazioak, depresioa... dira Osasunaren Mundu Erakundeak dokumentatutako erradiazioaren ondorioetako batzuk. Gaitz horietako batzuk denboran iraungo dute. Epe laburrean, erradiazio maila altuen eraginpean egoteak gaixotasun akutuak eta dozenaka pertsonaren heriotza eragin zituen. Gainera, ehunka mila kaltetutako gunetik ebakuatu zituzten, eta neurriak hartu behar izan zituzten erradiazioaren hedapena saihesteko. Epe luzera, hondamendiak ondorio larriak izan zituen bertako herritarren osasunean: adibidez, 30 urtean 11.000 tiroide-minbizi kasu baino gehiago diagnostikatu dira haur eta nerabeen artean. Eta kopuruak gora egiten jarraitzen du.
Eskualdeko ekonomian eta ingurumenean ere eragin nabarmena izan zuen, airearen, uraren eta lurzoruaren kutsadurak. Eragin psikologiko, sozial eta mentalak denbora beharko du desagerrarazteko. Txernobylen ostean, energia nuklearra ez da inoiz modu berean sumatu herritarren artean.
37 urte geroago, Bikarte bezalako elkarteek Txernobil ahanzturan ez erortzeko aukera ematen dute. Denboraren joanak beti du terapeutikotik zerbait, memoriak aspektu selektibo hori duelako, iraganeko pasarte garratz eta mingotsenak ezabatuz aurrera jarraitzeko aukera ematen diguna. Baina dinamika horrek baditu bere arriskuak.
Horregatik, biziki eskertzen dut Bikartek erradiazioak kaltetutako ingurune horretako haurrei (Errusia eta Bielorrusia) eta muturreko zaurgarritasun egoeran daudenei aldi baterako etxe bat eskaintzeko egindako lana. Oraindik inork katastrofe honek zer suposatu zuen zalantzaren bat badu, ‘Chernobyl’ telesaila ikus dezake. Zinemak, beste behin ere, gertakizun berez goibelak berriro ikusteko aukera ematen digu, inolako gehigarri dramatikorik gabe, biztanleriarentzat era guztietako inplikazioak argi eta garbi erakusten dituztenak.
Igaro duzuen denbora honetan guztian, ingurune seguru eta maitekor bat eskaini diezue, arreta mediko espezializatua, hezkuntza eta laguntza emozionala jasotzeko aukera izan dezaten, egoera oso gogorretatik urrunduz, aldi baterako besterik ez bada ere... Azken batean, Bikartek bi mundu ezagutzeko aukera ematen die haur horiei, eta, neurri batean, bizitza aldatzeko aukera ere bai, nahiz eta arriskuak hor jarraitzen duen. Izan ere, elkartearen arau batek dioen bezala: ‘Ezin dugu mundua aldatu, baina bai adingabe baten mundua’.
Elkartearen lana ez da familia hartzaileetan bakarrik geratzen. Horrez gain, Bielorrusiako haurren ospitale onkologikoko solairu bat birgaitzen laguntzen du, eskola batean komunak eraikitzen ditu, umezurztegietan laguntzen du, familiei janaria bidaltzen die eta emakumeen etxe bat eraikitzen ari da.
Badakigu oraindik lan asko dagoela egiteko ziurtatzeko haur horiek etorkizun hobea lortzeko behar duten laguntza jasotzen dutela eta haien ongizaterako politika eta programa eraginkorrak inplementatzen direla. 1986ko apirilaren 26 zorigaiztoko hartan dena gelditu baitzen. Baina ez istripuan hil zirenentzat bakarrik, ez soilik suntsituta geratu ziren eskualdearentzat eta ekosistementzat… baita ondoren etorriko ziren umeentzat ere, jada baldintzatuta zegoen bizi proiektu batekin eta etorkizun zalantzagarri batekin jaioko ziren belaunaldientzat.
Bikarte Elkartea osatzen duzuen familia hartzaileek, hein handi batean, perspektiba falta hori berrosatzen duzue, bizia eta, batez ere, maitasuna jartzen baitiozue gelditutako une horri. Eskerrak eman nahi dizkizuet guztioi zuen dedikazio eta konpromisoagatik, haur hauen eta beren komunitateen bizitzan ezberdintasun bat markatzen dutelako. Zuen ahaleginarekin guztiok hobetzen gara, gainerakoontzat eredu bihurtzen zaretelako. Nahiago nuke urte askoan izango balitz.