15.786 enpresa, autonomo, unibertsitate, ikerketa-zentro, administrazio publiko edo pertsona partikularrek jaso dute orain arte Suspertze, Transformazio eta Erresilientzia Planaren (PRTR) onura Nafarroan. Plan horrek, ekainaren 30ean, 1.420 milioi euro bideratu ditu Foru Erkidegora. Horietatik 789 Estatuko Administrazio Orokorrak kudeatzen ditu zuzenean, eta gainerakoa, 631, autonomia-erkidegoek betearazi behar dute, aurrez sektoreko batzarrean esleituta. Hala azaldu du Alicia Echeverria Espainiako Gobernuak Nafarroan duen ordezkariak, eta gobernu zentralak Foru Erkidegoan egindako kudeaketaren balantzea egin du.
Ziurtatu duenez, “Nafarroa gaur egun eskualde jasangarriagoa, bidezkoagoa, kohesionatuagoa eta berdinagoa bada, neurri batean, Europako funtsen bultzada eraldatzaileari esker da”. Echeverriak Espainiako Gobernuak Foru Komunitatearekin duen “konpromisoa” nabarmendu du. “Herri honetako gehiengo sozialarentzat eta pertsonen bizitza hobetzen jarraitzeko lan egiten duen” gobernua, esan du. Eta “autokonplazentziarik gabe, aurretik zeregina geratzen dela jakitun” egiten du.
Zentzu horretan, “gure herria modernizatzen eta hobetzen jarraitzeko bi urte geratzen zaizkigula” adierazi du Gobernuaren ordezkariak. Ekonomiaren martxa ona aipatu du, eta esan du etxeetara ere iristen dela, “2018an baino ehuneko 9 errenta erabilgarri gehiago baitute”.
Gainera, legealdi honetarako Espainiako Gobernuak zehazten dituen bost lan-ildoak azpimarratu ditu: ekonomia eta enplegua, ongizate-estatua indartzea, klima-larrialdia arintzea, erakundeak eta lurralde-kohesioa indartzea, eta nazioarteko politika anbiziotsu bat hedatzea.
Suspertze, Transformazio eta Erresilientzia Planaren balantzea
Gobernuaren ordezkariak ziurtatu duenez, herrialdearen martxa ona azaltzen duen faktoreetako bat Suspertze, Transformazio eta Erresilientzia Plana da. Alicia Echeverriak Estatuko Administrazio Orokorra Nafarroan zuzenean exekutatzen ari den Europako funtsen zifrak eguneratu ditu.
Ekonomia Suspertzeko eta Eraldatzeko Proiektu Estrategikoak (PERTE) aipatu ditu, “gure erkidegoko ekosistema ekonomiko eta sozialean duten eragin handiagatik”. Hala, Ibilgailu Elektriko eta Konektatuaren PERTE VECen barruan, Nafarroak 111,4 milioi euro ditu esleituta, besteak beste, Volkswagenen elektrifikazioa edo Mobisen baterien planta berria bezalako proiektuetarako. PERTE ERHAk (Energia Berriztagarriak, Hidrogeno Berriztagarria eta Biltegiratzea) 83,2 milioi euroko inbertsioak utzi ditu. Abangoardiako Osasunaren PERTEren barruan, Nafarroak 55,4 milioi euro jasotzen ditu orain arte, eta beste 36,3 milioi Gizarte Ekonomiaren PERTEren barruan kokatzen dira. Bestalde, Foru Erkidegoak beste 24,5 milioi euro jaso ditu nekazaritzako elikagaien sektorearentzat, PERTE Agroren esparruan, eta 24,2 milioi Uraren Zikloaren Digitalizazioaren PERTEri dagozkio. Nafarroak beste 9,9 milioi euro jasoko ditu PERTE Aeroespazialetik, eta milioi bat Ekonomia Zirkularraren PERTEtik.
Proiektu estrategikoez gain, beste inbertsio garrantzitsu batzuk ere badaude, hala nola Kantauri Mediterraneo Korridorearen barruan Abiadura Handiko linea eraikitzeko funtsak: 116 milioi Tafalla eta Campanas arteko zatiko plataformarako, eta 45 milioi Ebro ibaiaren gaineko biadukturako eta Castejon-Iruñea linearekin lotzeko plataformarako.
Lurralde-kohesioari dagokionez, UNICO programa nabarmentzen da: 14,5 milioi euro banda zabalaren hedapenerako, eta beste 16,8 milioi 5G hedapenerako.
Gobernuaren ordezkariak Kit Digital programa ere aipatu du, Foru Erkidegoko 10.760 enpresa txiki eta ertaini eta autonomori mesede egin diena, dagoeneko 44 milioi euro baino gehiago digitalizatzeko bonuekin.
Gizarte-politiken eragina
Alicia Echeverriak gogorarazi duenez, ekonomia hazten doan heinean, “gure ongizate estatua indartzen dugu”. Enpleguaren egoera izan du hizpide, eta lan erreformari esker, 2019tik 2025era bitartean kontratu mugagabeen kopurua ehuneko 139,5 hazi dela adierazi du, 25.602 izatetik 61.316 izatera igaro baita. Gizarte Segurantzako afiliazioak ere gora egin du, 34.199 pertsonatan, 2018ko ekainarekin alderatuta, eta afiliatuen kopurua 316.264ra iritsi zen Nafarroan joan den hilean. Aldi berean, Lanbide arteko Gutxieneko Soldata gaur egungo 1.184 eurora igotzen ari da pixkanaka, eta horrek 17.400 soldatapeko pertsonari mesede egiten die, bai lanaldi osoan, bai lanaldi partzialean, Foru Erkidegoan.
Pentsioei dagokienez, Echeverriak gogorarazi du Nafarroan batez besteko pentsioa 457 euro igo dela hilero 2018ko ekainetik, orduan 1.229 eurokoa baitzen. Joan den hilean 1.687 eurokoa zen. “Alderdi Popularraren erreformarekin gaur gure erkidegoan 1.278 euroko batez besteko pentsio eskas bati buruz hitz egiten ariko ginateke”, adierazi du Gobernuko ordezkariak.
Bizitzeko Gutxieneko Diru-sarrerei dagokienez, kalteberatasun-egoeran dauden pertsonen gizarteratzea eta laneratzea laguntzeko eta haurren pobreziari aurre egiteko, 32.958 pertsonari lagundu die Nafarroan 2020an abian jarri zenetik. Kontsumitzaile ahulentzako Bonu Sozial Elektrikoa, berriz, 22.801 pertsonara iristen da.
Azkenik, beken sistema aipatu du Echeverriak, “erabat funtsezkoa baita aukera berdintasuna bermatzeko”. Nafarroan, 7.000 ikaslek jaso dute exekutibo zentralaren beka bat 2024-2025 ikasturtean. Guztira, 2.630 unibertsitario, 2.677 ez-unibertsitario eta 1.693 ikaslek hezkuntza laguntza behar dute.