Batez besteko erretiro-pentsioa 1.628 eurokoa da Nafarroan; 2018an, aldiz, 1.256 eurokoa izan zen. 372 euro gehiago dira, hau da, % 29,6ko igoera izan da Alderdi Popularraren azken kudeaketa-urtetik. Hala azaldu du Alicia Echeverria Gobernuko ordezkariak 2024ko jarduera balantzean. Gogorarazi duenez, PPren errebalorizazioa mantendu izan balitz, %0,25ekoa, gaur Foru Erkidegoan 1.275 euroko batez besteko pentsioaz hitz egiten ariko ginateke.
Gobernu zentralak 2024an Nafarroan egin duen kudeaketaren mugarri nagusiak errepasatu ditu Echeverriak. “Espainia gaur egun ez da 2018an aurkitu genuen herrialdea; herrialde hobea da; eta ziur nago legealdia amaitzen denean are aberatsagoa, jasangarriagoa, bidezkoagoa eta eragin handiagokoa izango dela”. Espainiako Gobernuak Nafarroan duen ordezkariak ekonomiaren martxa ona nabarmendu du, eta etxebizitza edo osasun publikoa indartzea bezalako gaiak jarri ditu lehentasunen artean.
“Ildo horretan lanean jarraituko dugu, eta hala egingo dugu, pertsonen bizitza hobetzea beste helbururik ez dugula ahaztu gabe”, gaineratu du. “Gobernu zentralak urte hauetan zehar martxan jarri dituen politikak Foru Erkidegoak aurrera eta aurrera egin dezan laguntzen ari dira”, adierazi du Alicia Echeverriak.
Gizarte-politiken eragina
Gobernuko ordezkariak exekutibo zentralak garatutako neurri sozial eta ekonomiko batzuek Nafarroan izan duten eragina xehatu du.
Enpleguaren egoerari eta lan-erreformaren eraginari dagokionez, Echeverriak azpimarratu du kontratu mugagabeen kopurua ehuneko 139,5 hazi dela 2019tik 2025era, 25.602 izatetik 61.316 izatera igaro baita 2025eko urtarrilaren batean. Aldi berean, 2018ko abenduarekin alderatuta, 27.694 pertsona gehiago afiliatu dira Gizarte Segurantzan. Afiliatu kopurua 310.336 pertsonara iritsi zen Nafarroan joan den hilean. Aldi berean, Lanbidearteko Gutxieneko Soldata gaur egungo 1.134 eurora arte igotzen ari da pixkanaka, eta horrek 17.400 soldatapeko pertsonari egiten die mesede, bai lanaldi osoan, bai lanaldi partzialean, Foru Erkidegoan.
Bizitzeko Gutxieneko Diru-sarrerari dagokionez, kalteberatasun-egoeran dauden pertsonen gizarteratzea eta laneratzea ahalbidetzera bideratuta dagoena, adierazi du onuradun kopurua 22.796 zela joan den hilean Nafarroan.
Azkenik, kontsumitzaile ahulentzako Bonu Sozial Elektrikoak 21.351 laguni egiten die mesede.
Suspertze, Transformazio eta Erresilientzia Planaren balantzea
Gobernuaren ordezkariak adierazi duenez, ekonomiaren martxa ona azaltzen duen faktoreetako bat “Europako funtsen estimulu eraldatzailea” da. Nafarroak 1.270 milioi euro ditu esleituta orain arte; horietatik 726 Estatuko Administrazio Orokorra ari da egikaritzen, eta 544, berriz, erkidegoek gauzatzekoak dira. Orain arte, 11.227 onuradun daude enpresa, unibertsitate, ikerketa-zentro, erakunde publiko eta pertsona partikularren artean.
Espainiako Gobernuak Foru Erkidegoan Berreskuratze Planaren esparruan egindako inbertsio garrantzitsuenetako batzuk zerrendatu ditu Echeverriak. Hala, azpiegiturei dagokienez, Abiadura Handiko Kantauri Mediterraneo Korridorearen plataforma eraikitzeko konprometitutako 170 milioi euroak aipatu ditu, edo mugikortasun iraunkorraren arloko jardueretarako 23,7 milioi euro.
PERTEei dagokienez, Volkswagenen elektrifikaziorako 29,5 milioi euroko inbertsioa eta Mobisen ibilgailu elektrikorako bateriak ekoizteko plantarako 12 milioi euroko inbertsioa aipatu ditu, besteak beste. Bi proiektu horiek Ibilgailu Elektriko eta Konektatuaren PERTEren barruan daude. Nekazaritzako elikagaien sektorearen PERTE barruan, 23,2 milioi euro iritsi dira Nafarroara; 7,1 milioi PERTE Aeroespazialaren esparruan; eta beste 19 milioi Uraren Hiri Zikloaren PERTE. Beste proiektu garrantzitsu bat Energia Berriztagarrien, Hidrogeno Berriztagarrien eta Biltegiratzearen PERTE da, eta, besteak beste, Zangozan hidrogeno berdea eskala industrialean ekoizteko instalazio bat eraikitzea du helburu. Instalazio horrek 15 milioi euro jaso ditu.
Lurralde-kohesioari dagokionez, UNICO programa nabarmentzen da: 14,5 milioi euro, banda zabala 62.000 etxe eta enpresatara baino gehiagotara hedatzeko, eta beste 16,8 milioi, 5G hedapenerako, 147 udalerritan.
Gobernuaren ordezkariak Kit Digital programa ere aipatu du, Foru Erkidegoko 4.700 enpresa txiki eta ertaini eta autonomori baino gehiagori mesede egin diena, digitalizatzeko dagoeneko 21,5 milioi euro baino gehiagoko bonuekin.
Era berean, Echeverriak gogora ekarri du Foru Gobernua Europako funtsak kudeatzen ari dela hainbat arlotan, hala nola etxebizitzen birgaitzea eta alokairu sozialeko etxebizitzen eraikuntza, osasun arloko ekipamendu teknologikoen berrikuntza eta Gizarte Ekonomiako GETen barruan zaintza eredu berri baten garapena.
Horiek dira, esan du ordezkariak, “Suspertze Planaren barruan Nafarroan martxan jartzen ari diren ekintza nabarmenetako batzuk, gure komunitatea modernizatzea ahalbidetzen ari direnak, jasangarriago, bidezkoago, kohesionatuago eta berdinago bilakatzeko”.