Gobernuak Nafarroan duen Ordezkaritzaren Emakumeen Aurkako Indarkeriaren Aurkako Koordinazio Unitateak Emakumeen Aurkako Indarkeriari buruzko zazpigarren jardunaldia egin du gaur Civicanen, Azaroak 25, Emakumeen Aurkako Indarkeria Desagerrarazteko Nazioarteko Eguna ospatzeko ekitaldien barruan. Jardunaldi horretan “indarkeria ikusezinak” jorratu dira, hain agerikoak ez diren baina horiek jasaten dituzten emakumeengan arrasto sakonak uzten dituzten adierazpen matxistak.
Espainiako Gobernuak Nafarroan duen ordezkariak eman dio hasiera jardunaldiari. Alicia Echeverriak gizartean gertatzen den “indarkeriaren normalizazioa” aipatu du, “besteen minaren eta sufrimenduaren aurrean immunizatzen garenean”, “lehen hunkitzen gintuena, denborarekin gure begien aurrean ikusezin bihurtzen hasten denean”. Eta hori inongo esparrutan ezin dela onartu azpimarratu du. “Ezin gara lokartuta geratu gure inguruan gertatzen denaren aurrean”, adierazi du Echeverriak.
Espainiako Gobernuak indarkeria matxistak prebenitzeko eta biktimak babesteko garatu dituen politiketako batzuk errepasatu ditu Espainiako Gobernuko ordezkariak. Horrela, Indarkeria Matxistaren aurka babesten zaituen Espainia Plana aipatu du, emakumeen aurkako indarkeria mota guztien balizko biktima guztiei arreta integraleko zerbitzuak zabaldu baitizkie.
Arreta eta babes dispositiboak modernizatu eta zabaldu dira, bai ATENPRO eta bai COMETA; eta Sexu Indarkeriaren biktimei 24 orduko Arreta Integraleko Zerbitzuak sortu dira, joan den apirilean Iruñean martxan jarri zena kasu. Indarkeria sexualen biktimentzako laguntza ekonomikoak arautzen dituen Errege Dekretua onartu da; Indarkeria Sexualen Aurkako Bulego Nazionala abian jarri da; eta Sexu Delituen Erregistro, Jarraipen eta Prebentzio Sistema, Ies Sex, ezartzeko lanean ari dira.
Barne Ministerioak, bere aldetik, Eusko Jaurlaritzaren bertsio berri bat ezarri du, Genero Indarkeria kasuetarako Jarraipen Sistema Integrala, intuitiboagoa eta erabiltzeko errazagoa; eta instrukzio berri bat prestatzen ari da, arriskua baloratzeko protokolo berri batekin.
Echeverriak oso modu positiboan baloratu du Puntu Moreen hedapena, dagoeneko 600 baino gehiago baitira Nafarroa osoan. “Eta lanean ari gara sare honek hazten jarrai dezan eta gero eta gehiago izan daitezen indarkeria matxisten biktimentzako espazio seguruak”, esan du.
Indarkeria ikusezinak
Amaia Nausia Historian doktore eta Nafarroako Unibertsitate Publikoko irakasleak eman du jardunaldiko lehen hitzaldia. Feminitate idealaren eraikuntzaz eta emakumeek historian zehar jasan duten indarkeria instituzional eta patriarkalaz hausnartu du. Historia hori, esan duenez, osatu gabe kontatu digute, biztanleriaren erdiari bizkarra eman baitiote.
Bestalde, Beatriz Ranea Soziologian eta Antropologian doktore eta Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko irakasleak prostituzioari buruz hitz egin du. Eta, zehazki, gizonezkoen eskaeraz, adierazi duenez, kontakizunetik desagertu egiten baita prostituzioaz hitz egiten denean. “Haiek desagertu egiten dira eta fokua emakumeak sobera jartzen da”, adierazi du. Eremu sozial, lanbide edo ideologia guztietako gizonak dira, eta maskulinitate eredu patriarkala dute komunean, “boterea gauzatzeagatik ordaintzea”.
Esparru judizialeko indarkeria bikarioaren inguruan mintzatu da Esther Erice magistratua, Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiko bokala eta Botere Judizialaren Etxeko eta Genero Indarkeriaren aurkako Behatokiko presidentea. Azaldu duenez, genero indarkeria bikarioan erasotzaileak biktimari min egitea bilatzen du, normalean, seme-alaben bitartez. Indarkeria kontzientea da beti, arduragabekeriak lekurik ez duena, eta kalte izugarria sortzen duena, nahiz eta indarkeria bikarioaren adierazpide sotilagoak badauden.
Bestalde, Maribel Martinez Iruñeko Abokatuen Elkargoko Emakumearen Arretarako Zerbitzuko abokatuak indarkeria ekonomikoa tratu txarren beste modu bat dela esan du. Kontrolari lotuta dago, dirua bere agerpen anitzetan eskuratzearen bidez edo pentsioetan ez ordaintzearen bidez, erasotzailearekiko menpekotasuna sortzeko helburuarekin, biktimarentzat indarkeriaren zirkulua apurtzea zailtzen duena. Gainera, gogorarazi duenez, kalte-ordainek ez dute konpontzen tratu txarrak eragin dituenak egindako kaltea, baina indarkeria horretatik irteten laguntzen dute.
Sofía Remón Nafarroako Desgaitasun Intelektuala duten Biktimen Arretarako Unitateko psikologoak eman dio amaiera jardunaldiari. Adimen urritasuna duten emakumeen aurkako indarkeriak izan ditu hizpide, hain zuzen ere. Pairatzen duten zaurgarritasun bikoitzaz mintzatu da, indarkeriaren biktima direlako, eta duten desgaitasunagatik; izan ere, tratu txarrak identifikatzea eta salatzeko urratsa ematea zailtzen zaie, euren sinesgarritasuna zalantzan jarriko dela sentitzen baitute.