Nafarroan lan egiten duten polizia-kidegoek 33.422 arau-hauste penal erregistratu zituzten 2022an, 2019an baino ehuneko 14,6 gehiago. Urte hori erreferentzia estatistikoko urtea da, COVID-19aren pandemiari aurre egiteko ezarritako murrizketek eragiten ez dioten azkena baita. Horrela, kriminalitate tasa 50,3 arau-hauste penaletan kokatzen da Foru Erkidegoan 1.000 biztanleko, Espainiako batez bestekoaren gainetik (49 dira).
ko datuak dira. Kriminalitate Balantzea argitaratu du gaur Barne Ministerioak 2022an Estatuko Segurtasun Kidegoek (Polizia Nazionala eta Guardia Zibila), Autonomia Erkidegoen mendeko Segurtasun Kidegoek (Ertzaintza, Mossos d'Esquadra eta Nafarroako Foruzaingoa) eta Estatuko Segurtasun Indar eta Kidegoei datuak ematen dizkieten Udaltzaingoko kidegoek Espainian erregistratutako kriminalitatearen bilakaera jasotzen du.
Berritasun estatistiko gisa, eta fenomeno horri aurre egiteko erradiografia hobea izateko, balantze honek ziberdelinkuentziari buruzko banakatze espezifiko bat jasotzen du. Ahalegin estatistiko horren bidez, informazio osoagoa eskaintzen da, Espainiako kriminalitatearen benetako bilakaerarekin bat datorrena. Izan ere, kriminalitatea gero eta gehiago ari da barneratzen, eta Internet gero eta gehiago erabiltzen da duela urte batzuetatik, eta horrek delinkuentzia-errealitatearen trantsizio handia ekarri du, kriminalitate konbentzionalaren edo tradizionalaren eta ziberespazioan egindako kriminalitate-modu berrien artean.
Hala, 2022ko urtarriletik abendura bitartean Nafarroan guztira 33.422 delitu erregistratu dira arau-hauste penaletan, eta horietatik 27.928 ohiko kriminalitateari dagozkio, ziberespazioan egin ez diren delitu-mota guztiak biltzen dituena, eta 2019an baino ehuneko 7,6 gehiago dira. Aldiz, ziberkriminalitatean 5.494 arau-hauste penal zenbatu dira guztira, hau da, 2019an baino ehuneko 71,1 gehiago.
2019ko datuekin alderatuta, behera egin dute ondarearen aurkako delituek. Zehazki, % 3,3 jaitsi dira etxeetan, establezimenduetan eta beste instalazio batzuetan indarrez egindako lapurretak (1.464; 2019an, 1.514); etxeetan indarrez egindako lapurretak % 2,1 jaitsi dira (985; 1.006); ebasketak % 5 jaitsi dira (8.109, 8.538); eta ibilgailuen lapurretak, berriz, % 27,3 (133, 183). Indarkeria eta larderia erabiliz egindako lapurretak, berriz, %27,2 igo dira (421 eta 331, hurrenez hurren).
Droga-trafikoaren delituek ehuneko 7,5 egin dute behera (147 delitu 2019an; 159 delitu izan ziren), eta dolozko giza hilketen eta hilketa burutuen delituek, berriz, ehuneko 40 egin dute behera (2019an, 5 delitu izan ziren). Ehuneko 53,8 handitu dira dolozko hilketak eta hilketak ahalegin mailan (13tik 20ra); eta bahiketak 2019an 1 izatetik 2022an 2 izatera pasatu dira.
Lesio eta liskarren ondoriozko delitu larriek eta ez hain larriek ez dute ia aldaketarik izan; izan ere, ehuneko 0,2 egin dute gora, 2019an 402 izatetik 2022an 403 izatera igaro baitira.
Sexu askatasunaren aurkako delituek, aldiz, duela urte batzuk hasitako goranzko joerari eusten diote, eta %65,1 hazi dira (195etik 322ra igaro dira). Sarketa bidezko sexu erasoek ehuneko 85,7 egin dute gora: 2019an 28 izatetik 2022an 52 izatera igaro dira; sexu askatasunaren aurkako gainerako delituek, berriz, ehuneko 61,7 egin dute gora (167tik 270 izatera igaro da).
Igoera hori, neurri batean, mota horretako delituen aurrean kontzientziatzeko eta tolerantzia soziala murrizteko politika aktiboekin lotu behar da, eta horrek biktimak salatzeko prestasun handiagoa izatea dakar, eta tipo penal horietan dauden arau-hausteen mailak murriztea.
Ziberkriminalitateari dagokionez, iruzur informatikoak %76 igo dira (2019an 2.734 izan ziren eta 2022an 4.813), eta gainerako ziberdelituak %42,8 (477 delitu izatetik 681 izatera).
Udalerrikako banakapena
Kriminalitate Balantzeak 20.000 biztanletik gorako udalerrien banakapena jasotzen du:
- Eguesibarren, arau-hauste penalen kopuruak ehuneko 32,1 egin du gora 2019ko datuekin alderatuta (480tik 634ra). Kriminalitate tasa 1.000 biztanleko 29,1 arau-hauste penalekoa da.
- Iruñean, arau-hauste penalak ehuneko 13,5 igo dira (2019an 13.077 ziren eta 2022an 14.840). Kriminalitate tasa 73koa da.
- Tuteran, igoera ehuneko 1ekoa izan da (2.389 arau-hauste penaletik 2.414ra). Kriminalitate tasa 64,8koa da