“Badakit orain sare sozial asko kontsumitzen dituzuela, eta moda arriskutsu bat dagoen une batean gaudela, diskurtso batzuekin, zeinekin inboluzionatzen goazen, mezu negazionistak jaurtitzen dituena, matxismoa ez dela existitzen ziurtatuz eta berdintasuna eskatzen dugunok ‘feminaziak’ garela esanez. Ez erosi diskurtso hori, garatu zuen pentsamendu kritiko propioa”.
Gobernuaren ordezkariak, Sabrina Moh-ek, Enrique Nieto BHIk antolatutako ekitaldi batean parte hartu du, M8aren harira, “Emakume erreferenteak” izenburupean. Joan den ostiralean izan zen ekitaldia, eta Batxilergoko lehen eta bigarren mailako ikasle talde handi batek parte hartu zuen.
Gobernuko Ordezkaritzaren titularrak ekimen honetan parte hartu du, Elena Fernández Treviño Hezkuntzako Lurralde Zuzendariarekin, Laura Segura Emakumeen Aurkako Indarkeriaren Aurkako Koordinazio Unitateko buruarekin, Verónica Aznar Imsersoko Lurralde Zuzendariarekin eta Laura Santa Pau Melillako Areako Fiskaltzako fiskalburuarekin batera.
“Gure aurreko emakume askok kristalezko sabaiak eta zoru itsaskor hori apurtzeko borrokatu dute. Lan hori guztia ezin da hautsi orain moda arriskutsu batengatik”, argudiatu du Mohek plataforma digital ezberdinetan ikus daitezkeen diskurtso matxisten ugaritzeari erreferentzia eginez.
“Ematen dizuedan aholkua, bat ematen uzten badidazue, ez da aurretik jartzen dizueten guztia ez erostea eta zuen pentsamendu kritiko propioa garatzea eta kontziente izatea matxismoa existitzen dela eta berdintasunaren alde lanean jarraitu behar dugula”, adierazi du.
“Ez dugu gizona diskriminatu nahi. Alderantziz, gure ondoan eduki nahi dugu, kausa beraren alde borrokatuz”, zehaztu du. Ideia horretan sakonduz, hau “borroka kolektiboa” dela eta “gazte-gaztetatik hasi behar dugula” azpimarratu du. Hori dela eta, “zuek pieza gakoa zarete oraintxe bertan” adierazi die entzuleei.
Bere hitzaldian, Espainiako Gobernuak gure hirian duen ordezkari nagusiak azpimarratu du “garrantzitsua dela argi izatea zer esan nahi duen feminismoak eta zer ordezkatzen duen feminismoak”.
“Ez gaitezen engaina feminismoak berekin dakarrela emakumeak gizonaren gainetik egon nahi izatea. Ez da egia”, azpimarratu du, eta azpimarratu du “feminismoa berdintasun erreal eta eraginkorraren alde borrokatzea dela ulertu arte, hau da, baldintza berdinetan egotea, ez dugu ezertxo ere ikasiko”. Berdintasunaren aldeko borroka bat, adierazi du, non gizonak funtsezkoak diren.
Berdintasunaren ameskeria
Hezkuntzako Lurralde Zuzendariak, bere aldetik, argi utzi du erakundeetara iritsi aurretik ere bazirela berdintasunarekin konprometitutako pertsonak. “Ez gaituzte instituzioek konbentzitu, ez gara feminista eta berdinzale bihurtu kargura iritsi garenean, baizik eta hala izaten ari ginen eta borroka horrekin egon nahi genuen gure lanpostuan”, azaldu du.
Lan oso garrantzitsua, gaineratu du, are gehiago indarkeria matxista “oraintxe bertan premiazkoa, premiazkoa eta beharrezkoa den errealitatea” denean, Hezkuntzatik “eta elkartutako erakunde guztietatik”.
Izan ere, gogora ekarri duenez, 2013. urteaz geroztik, 1.300 emakume dira genero indarkeriagatik eraildakoak, eta 62 neska-mutil amaren aurkako genero indarkeriagatik. “Jardun behar dugu eta laster, eta hezkuntzatik, prebentziorako, hori gerta ez dadin”, adierazi du.
Bere hitzaldian adierazi duenez, nahiz eta gaur egungo gizartea itxuraz berdintasunezkoa izan, “berdintasunaren ameskerian bizi da”, “gaur egun Europan berdintasunari dagokionez dauden legerik onenak ditugulako, baina maila errealean, egunerokotasunean, emakumeok oraindik diskriminazio asko jasaten ditugu, gure gizonezko homologoekin parekatuta ez gauden egoera asko”.
Fernandez Treviñok adierazi duenez, emakumeek euren eguneroko zereginetan sufritzen dute matxismoa, baina are gehiago bizi dute emakume batek berdintasunaren arloan lan egiten duenean. Izan ere, “arlo publikoan feminista garela esaten dugunean, jantzi bat egiten dizute: ‘feminazi’, ‘erradikal’, ‘errealitatearen begirada alboratua duena’… horrela ez denean, ez du zerikusirik”. “Nahikoa da emakume feminista batengana hurbildu eta berarekin hitz egitea konturatzeko ez duela ezer inposatu nahi, ez inoren gainean, baizik eta denok aldarrikatu beharko genukeen berdintasuna aldarrikatzen duela”, argi utzi du. “Eta hori ez da feminazi izatea, hori da berdinzalea eta justua izatea”, adierazi du.
Nabaria den desberdintasuna, gehitu du, are gehiago hilketa matxistak “desberdintasunaren adierazpen nagusia” direnean, baina egunerokotasunean “soldata gutxiago kobratzen dugu, kontziliazioarekin eta erantzunkidetasunarekin zailtasunak ditugu, sexu-abusuak jasaten ditugu, organo publikoetan gutxietsita gaude…”.
1.300 emakume hil dituzte
Laura Segura Espainiako Gobernuak Melillan duen Ordezkaritzako Emakumeen aurkako Indarkeriaren Aurkako Koordinaziorako buruak bere hitzaldian azaldu duenez, gizartearen zati bat ez bada gai dagoen desberdintasuna ikusteko, desberdintasun hori errealitatearen parte delako da, hain zuzen ere.
“Gizarteak ez du desberdintasuna ikusten, gizarte matxista bizi dugulako”, adierazi du. “Denok hezi gara kultura matxista batean. Garrantzitsuena da ezberdintasuna ikusteko gaitasuna izatea, pixkanaka-pixkanaka, eta hori hezkuntzaren eremutik egiten dugu”, esan du.
“Betaurreko moreak jartzeaz hitz egiten dugunean, apurka-apurka, gizarte gisa zeharkatzen gaituzten eta pertsonak zeharkatzen gaituzten ezberdintasunak hautematen ditugu”, gaineratu du.
Horregatik, defendatu du, hezkuntza eremutik, “egiten duguna dela zuen ‘genero-motxiletatik’ ateratzen saiatzea, batzuetan etxetik, besteetan berdinen taldetik, egunero komunikabideetan eta sareetan ikusten duzuenetik ekartzen dituzuen desberdintasun horiek guztiak, eta desberdintasun horiekin amaitzen saiatzea”.
Hala, Segurak azpimarratu duenez, gizonen eta emakumeen arteko desberdintasunaren adierazpen nagusia emakumeen gaineko indarkeriak dira, eta, egoera jakin batzuetan, indarkeria hilgarri bihurtzen dira. “Datuak ditugunetik 1.300 emakume erail dituzte gure herrian. Melillan bakarrik 245 emakume ditugu babes polizialarekin, hau da, salaketa jarri duten, laguntza eskatu duten eta babes poliziala duten emakumeak”, kontatu du.
Datu horiek emateaz gain, Segurak azpimarratu du genero indarkeria jasaten duten emakumeen %20k baino ez dutela salatzen. Horri gehitu behar zaio salaketa jartzen duten emakume horien %80k adingabeko seme-alabak dituztela.
Ez hori bakarrik, 60 adingabe baino gehiago hil dituzte amari ahalik eta kalte handiena egiteko bakarrik, eta aurten dagoeneko 6 dira euren bikotekideek edo bikotekide ohiek hil dituzten emakumeak.
Sistematik borrokatzea
Laura Santa Pau Melillako Arloko fiskalburuak bere hitzaldian aitortu duenez, oso gaztetatik “bidegabekerien aurka borrokatu nahi nuen, nire bizitzan zehar ikusi dudalako emakumeok desberdin tratatzen gaituztela eta horrek desberdintasun eta diskriminazio batera garamatzala”.
“Nik horren aurka egin nahi nuen. Eta beti ulertu dut zerbaiten aurka borrokatu ahal izateko barrutik egin behar dela. Sistemaren barrutik”, argudiatu du.
Fiskaltzari dagokionez, Santa Pauk azaldu du lehen emakume fiskala 1937an sartu zela, Errepublika garaian, Albaceten, hain zuzen ere. Hala ere, 1938an hil zuten, eta ez zen berriro emakume fiskalik egon, Espainian debekatuta zegoelako, 1974. urtera arte.
51 urte hauetan “Fiskaltzako kideen %66 emakumeak izatea lortu dugu. Dagoeneko gehiengoa gara”, nabarmendu du, eta gogorarazi du emakumeak izan diren Estatuko hiru Fiskal Nagusi egon direla. Lehena 2015. urtean, Consuelo Madrigal. Bigarrena 2018an, Maria Jose Segarra, eta hirugarrena, Maria Dolores Delgado, 2020an. Horri gehitu behar zaio Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiko lehen lehendakaria izendatu berri dela, epaileen gobernu-organoa.
“Ministerio Fiskalean, aspalditik egin dugu aurrera berdintasunaren arloan”, baieztatu du, eta, hain zuzen ere, adierazi du gaur egun zuzendaritza-taldeetan gizonen % 54 eta emakumeen % 46 daudela. Eta Arloetako Burutzei dagokienez, “% 65 emakumeak gara”.
Guztien batura
Veronica Aznar Imsersoko Lurralde Zuzendariak Melillan erakundearen buru jarri zenean eman zuen pausoari heldu dio eta “adinekoekin, mendekotasuna duten pertsonekin, desgaitasunarekin, hain kalteberak diren kolektiboekin harremanetan jartzeko aukera eman dit eta konpromiso sozial horrekin berriz konektatzeko aukera eskaini dit”.
Aznarrek ziurtatu du emakume batek erantzukizun bati aurre egiten dionean esfortzu bikoitzarekin egin behar duela, bai ikuspuntu profesional batetik eta baita emakume izateagatik ere. Hala, bere hitzaldian azaldu du nola, Imsersoko presidente kargua hartu bezain laster, pertsona batek ziurtatu zion ez zela gai izango erantzukizunari aurre egiteko, emakumea zela eta bere adina aipatuz.
Hala ere, jarrera horrek “indartsuago egin ninduen”, aitortu du eta gogora ekarri du Imserson duen profesional taldearekin buru-belarri lanean hasi zela, eta horrek taldearen errespetua irabaztea ekarri duela
Emakumeek erakundeen buru egiten duten lana da, eta, esan duenez, hurrengo belaunaldientzako ispilu eta erreferente gisa balio du. “Emakumeen lana batzen bazoaz, “pixka bat” “asko” egiten dute askok. Beraz, profesionaletik harago doan konpromisoa izan behar da zure eguneroko bizitzan”, adierazi du.