Genero indarkeriagatik gure hirian jarritako salaketa kopurua egonkortu egin da 2024. urtean, 2023. urtearekin alderatuta %3,47ko igoera txiki batekin (11 salaketa gehiago), gaur Emakumeen Aurkako Indarkeriaren Aurkako Koordinazio Unitateko buru Laura Segurak jakitera eman dituen datuek erakusten dutenez.
Segurak jakitera eman duenez, 328 salaketarekin itxi dute 2024. urtea Melillan. Hiruhilekoen araberako bilakaera honakoa da: lehen hiruhilekoa 77 salaketekin itxi zen; bigarren hiruhilekoan 81; hirugarrenean 95; eta laugarren hiruhilekoan 75. Halaber, gehitu du 2025ean “2024an erregistratutako salaketen batez bestekoa mantentzen” dela, eta datu horiek eguneratzeko daudela.
016rako deiak
Melillako hirian genero-indarkeriaren arloan dauden estatu-zerbitzuen erabileraren azterketari dagokionez, Segurak azaldu du 2007ko irailean 016–Genero-indarkeriaren arloko informazioa eta aholkularitza juridikoa emateko telefono-zerbitzua abian jarri zenetik 2024ko abenduaren 31ra arte, Melillan 2.149 dei egoki jaso direla.
“2024ko urtarrilaren 1etik abenduaren 31ra arte 157 dei jaso dira; horietatik 119 erabiltzaileak berak egin ditu (% 75,79), 27 senideek edo hurbilekoek (% 17,19), 11 beste batzuek edo ez da ageri (% 7)”, azaldu du. “Guztira, % 19,85eko igoera izan da 2023. urtearekin alderatuta; urte horretan 131 dei erregistratu ziren”, azaldu du.
Unitateko buruak zehaztu duenez, 2021eko martxotik, 016ra egiten diren deiek beste indarkeria mota batzuekin lotutakoak barne hartzen dituzte (genero-indarkeriari lotutakoez gain), eta bikotekideen edo bikotekide ohien arteko indarkeriak, gainera, eremu horretako sexu-indarkeria ere barne hartzen du.
Horrez gain, gainerako kontsulta-modalitateak (WhatsApp, mezu elektronikoak eta txatak) kontuan hartuta, zerbitzuak martxan jarri zirenetik 2.183 kontsulta egin direla jakinarazi du. “2024an 168 dira; izan ere, egin beharreko deiei WhatsApp bidezko 7 kontsulta gehituko litzaizkieke, eta txat bidezko 4”, zehaztu du.
ATENPRO eta Eusko Jaurlaritza
Bere hitzaldian, Unitateko buruak genero-indarkeriaren biktimei arreta eta babesa emateko telefono-zerbitzuaren (ATENPRO) erabiltzaileen kopuruari buruzko datuak eman ditu, 2005etik 2024ko abenduaren 31ra arte, 310 izan baitira, 231 altarekin.
“Urtea edo 2024a abenduan ixten da 16 erabiltzaile aktiborekin, hau da, % 15,79ko beherakada 2023arekin alderatuta, orduan 19 baitziren zerbitzu honen erabiltzaileak”, azpimarratu du.
BeiGeneko kasu aktiboei dagokienez, Barne Ministerioaren webgunean bere hileroko estatistikan argitaratutako abenduko datuen arabera, 237 kasu aktiborekin itxi zuen urtea Melillak. Segurak arriskuen araberako banaketa zehaztu du: 117 arrisku hauteman gabeko kasu aktiboak, 104 arrisku txikikoak, 15 arrisku ertainekoak, 1 arrisku handikoak eta bat ere ez muturreko arriskukoak.
“Melillan 2024ko abenduaren 31n aktibo zeuden 237 kasuei 2007tik gaur arte inaktibatu diren 2.328 kasu gehitu behar zaizkie, hau da, guztira 2.565 kasu eta guztira 2.374 biktima gure Hirian 2007tik gaur arte”, azaldu du. “Uneren batean tratu txarrak jaso dituzten eta nolabaiteko babesa behar izan duten emakumeez ari gara”, azpimarratu du.
2024ko abenduaren 31n 237 kasu aktibo zeuden, hau da, 2023ko abenduan 225 zeuden, eta, beraz, %5,33ko igoera izan da. Aktibo dauden 237 kasu horietatik, adingabeak dituzten kasuak 163 dira; horietatik 26 zaurgarritasun-egoeran daude, eta 6 garrantzi bereziko kasuetan.
Polizia-babesa eta babes-aginduak
Babesa zuten emakumeen kopuruari dagokionez, Segurak adierazi du 2024ko abenduaren 31n 120 kasu aktibo zeudela eta arrisku-maila antzeman zela; hau da, % 6,19ko igoera izan da 2023ko abenduaren aldean, orduan 113 baitziren.
Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiaren datuen arabera, 2024ko urtarriletik irailera bitarteko babes-aginduen eta genero-indarkeriagatiko neurrien kopuruari dagokionez, guztira 70 agindu eman dira abian, eta horietatik 63 eman dira eta 7 ukatu.
Genero-indarkeriarekin lotutako delituengatik espetxeetan zigorra bete duten presoen kopuruari dagokionez, unitateburuak zehaztu du 19 zirela 2024. urtea ixtean, eta 12 2023an itxi zela.
Genero-indarkeriaren biktima diren emakume atzerritarren aldi baterako bizileku- eta lan-baimenen kontzesioei dagokienez, ebazpen-urtearen arabera, 2024an 10 baimen eman dira; 2023an, berriz, 11.
Harrera-etxeak
Biktima diren emakumeentzako eta haien seme-alabentzako harrera-etxeei buruzko datuak ere eman ditu jakitera Laura Segurak. “2024. urte honetan zehar, Gurutze Gorriak kudeatzen dituen bi baliabideetan 48 pertsona artatu dira (21 emakume, 13 neska eta 14 haur), eta Emakumeak Berdintasunean taldeak kudeatzen duen harrera-pisuan, berriz, 32 pertsona artatu dira, 10 emakume eta 22 adingabe”, jakinarazi du.
Hildakoak
Unitateburuak esan du Melillan ez dela genero-indarkeriagatik hildakorik izan 2016tik, eta 2005etik 5 emakume hil direla.
Nazio mailan, 2024an 48 emakume hil zituzten euren bikotekideek edo bikotekide ohiek, eta 36 adingabe umezurtz eta umezurtz genero indarkeriagatik. Gainera, 9 adingabe hil dira, euren amei ahalik eta kalte handiena eragiteko.
“Gaur-gaurkoz 1.296 emakume dira euren bikotekideek edo bikotekide ohiek eraildakoak zifra ofizialak daudenetik, eta 62 adin txikikoak haurrak genero indarkeriaren biktima gisa zenbatzen hasi zirenetik”, deitoratu du. “474 dira amen hilketagatik umezurtz geratu diren adin txikikoak”, azpimarratu du.
Indarkeria ezkutua
Laura Segurak azpimarratu duenez, “genero-indarkeriaren zati handiena ezkutatuta dago, eta ez da salatzen eta azpimarratu behar da beharrezkoa dela egiturazko indarkeria hori detektatzea, hau da, indarkeria matxista beste eremu batzuetatik detektatzea, hala nola gizarte-zerbitzuetatik, ikastetxeetatik edo osasun-eremutik.
“Detekzio- eta prebentzio-mekanismoak hobetzen jarraitu behar dugu, bai eta sistemarekiko konfiantza sendotzea eta lortutako aurrerapenak arriskuan jartzen dituzten eta emakumeen bizitza arriskuan jartzen duten diskurtso negazionistei aurre egitea lortu ere”, nabarmendu du.
Gizarte osoaren konpromisoa
“Emakumeen aurkako indarkeriarik gabeko gizartea lortzeko erronkaren aurrean, erantzukizun handia dugu denok”, argi utzi du. “Jarrera bortitzen aurrean gure gaitzespenik erabatekoena adierazi behar dugu”, azpimarratu du.
Unitateko buruaren hitzetan, “gizarte osoaren konpromisoa behar dugu, gizarte bidezkoago eta genero-indarkeriarik gabeago bat eraikitzeko, indarkeria matxistaren biktima diren emakume eta haur guztiei laguntzeko, eta dagoeneko ez daudenak, haien familia- eta gizarte-inguruneak eta bizirik iraun duten guztiak oroitzeko”.