Genero indarkeriagatik Melillan jarritako salaketek %14.44 egin dute gora: 2022an 277 salaketa zeuden, eta 2023an 317. Laura Segura Emakumeen Aurkako Indarkeriaren Aurkako Koordinazio Unitateko buruak azaldu du hori, gai horren inguruan gure hirian dagoen egoeraren balantzea egin duen agerraldi publiko batean.
“Bikotearen esparruko tratu txarrak, baita urruntze aginduak urratzea izan dira, batez ere, salaketa gehienen arrazoiak”, jakinarazi du, eta aldi berean azaldu du salaketa jarri duten emakumeen %63k seme-alabak zituztela, %76,34k espainiar nazionalitatea zutelarik, eta erasotzailearekiko harremana gehienbat ezkontidearena izanik eta kasu txikienetan bikotekide ohiak.
Iaz, 2023an, gertatutakoa zehatz-mehatz aztertuz gero, adierazi du lehen hiruhilekoan 66 salaketa izan zirela, bigarren hiruhilekoan 75, hirugarrenean 101 eta laugarrenean 75.
Unitatearen titularrak nabarmendu duenez, Gobernuaren Ordezkaritzak genero-indarkeriari dagokionez ezarritako helburu nagusien artean daude genero-indarkeria jasaten duten emakumeentzako erakundeen koordinazioa eta erantzuna hobetzen jarraitzea eta babes-baliabideak biktimei hurbiltzea, informazio-, hedapen- eta sentsibilizazio-espazioak areagotuz, bai eta lanbide-prestakuntza espezializatua sustatzea ere.
Azpimarratu duenez, “lan handia egin dugu emakumeen aurka erabiltzen diren indarkeria matxista guztiei aurre egiteko, bikotekideen edo bikotekide ohien eremuan gauzatzen direnez gain, hala nola sexu-esplotaziorako helburua duten emakumeen eta neskatoen salerosketa, sexu-esplotazioa, sexu-erasoak, prostituzioa edo behartutako ezkontzak, eta, halaber, arreta berezia eskaini diegu zaurgarritasun handiena duten emakumeei eta haien seme-alaba adingabeei”.
Segurak azaldu duenez, Unitatetik zabaldu dituzte genero indarkeriari buruz argitaratutako hainbat ikerketa, hileroko buletin estatistikoak eta emakumeen aurkako indarkeriaren inguruko jarduera eta prestakuntza-jardunaldi interesgarriak.
Era berean, jarraipen mahaien jarraipena eta lana nabarmendu ditu, “parte hartzen duten eragile guztien bateratze eta koordinaziorako funtsezko organoak baitira”. Bestetik, Gobernuz Kanpoko Erakundeen eta Elkarteen Mahaiaren jarraipena, “genero indarkeria egoerak hobetzeko, antzemateko eta prebenitzeko proposamenak egiteko funtsezko espazioa baita, baina, batez ere, emakumeen aurkako beste indarkeria mota batzuen aurrean”, adierazi du.
“Interes berezikoa da Poliziaren Koordinazio Mahaia, zeina Unitate hau deitzen ari den, 2020an eguneratu genuenetik Estatuko Segurtasun Indar eta Kidegoek Melillan eta Melillako Hiri Autonomoko Udaltzaingoak Genero Indarkeriaren biktimak babesteko eta haien jarraipena egiteko Lankidetza eta Koordinazio Protokoloa”, nabarmendu du.
Segurak, bere mintzaldian, Hezkuntza, Lanbide Heziketa eta Kirol Ministerioko Hezkuntza Programen Unitatearekin (UPE) batera egiten ari den lana ere nabarmendu nahi izan du, funtsezkoa baita hiriko hainbat ikastetxetako Berdintasuneko arduradunekin koordinatzea eta haiekin jarduerak egitea.
Estatuko Segurtasun Indar eta Kidegoetatik, Udaltzaingotik, Epaitegitik, Fiskaltzatik, Abokatuen Elkargotik eta Emakumeari Informazioa eta Arreta Integrala emateko zentrotik egiten den lana aitortzeko hitzak ere izan nahi izan ditu, tartean dauden erakunde guztietatik bezala, borroka horretan laguntzea “giltzarria” baita, aitortu du.
Deiak eta babes-neurriak
Hedabideen aurrean egindako hitzaldian Laura Segurak 016 zerbitzura egindako deiak zehaztu ditu. Hala, bada, 2007ko irailean genero-indarkeriaren arloko telefono bidezko informazio eta aholkularitza juridikoko zerbitzu hori martxan jarri zenetik eta 2023ko abenduaren 31ra arte, dei egokiak jaso dira Melillan 1992. urtean.
Iaz, 2023an, 131 dei egin ziren; horietatik 103 erabiltzaileak berak egin zituen (% 78,63), 23 senideek edo hurbilekoek (% 17,55), 3 beste batzuek (% 2,29) eta 2 ez dira ageri (% 1,52). “Guztira, % 16,56ko beherakada izan da 2022ko datuekin alderatuta, orduan 157 dei erregistratu baitziren”, adierazi du.
Genero-indarkeriaren biktimentzako arretarako eta babeserako telefono-zerbitzuari (ATENPRO) dagokionez, 193 erabiltzaile aktibo izan dira 2005etik 2023ko abenduaren 31ra arte.
2023an, 19 erabiltzaile aktibo zeuden; beraz, 2022an baino % 5,56 gehiago. Urte horretan, 18 izan ziren zerbitzu horren erabiltzaileak.
Poliziaren babesa zuten emakumeei dagokienez, arrisku maila estimatua zuten kasu aktiboak zituzten emakumeen kopurua 113 zen 2023ko abenduaren 31n. Horrek esan nahi du 2022ko abenduarekin alderatuta % 1,8 igo dela, orduan 111 baitziren.
Eta 2023ko urtarriletik irailera arte genero-indarkeriagatik emandako babes- eta neurri-kopuruari dagokionez, guztira hasitako 59 agindu eman ditu seguruak; horietatik 51 eman dira eta 8 ukatu. 2022an 76 pertsona adoptatu zituzten, Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiaren estatistikaren arabera.
225 kasu Eusko Jaurlaritzan
Unitateburuak ere Eusko Jaurlaritzako datuak eman ditu. Barne Ministerioaren webgunean bere hileroko estatistikan argitaratutako abenduko datuen arabera, 225 kasu aktiborekin itxi zuen urtea Melillak.
Arrisku mailei dagokienez, 112 kasu aktiboek ez dute arrisku handirik; 90, arrisku txikikoak dira; 23, arrisku ertainekoak; eta ez dute arrisku handirik edo muturrekorik eragiten.
2023ko abenduaren 31n Melillan Eusko Jaurlaritzaren Sisteman aktibo zeuden 225 kasuei 2007tik gaur arte desaktibatutako 2.180 kasuak gehitu behar zaizkie, hau da, guztira 2.405 kasu eta guztira 2.232 biktima gure hirian 2007tik gaur arte, uneren batean tratu txarrak jaso dituzten eta nolabaiteko babesa behar izan duten emakumeak.
2023ko abenduaren 31n 225 kasu zeuden aktibo, hau da, 2022ko abenduaren aldean % 15.38ko igoera izan da, orduan 195 baitzeuden, eta % 2,27ko igoera 2023ko azaroaren aldean, 220 baitziren.
Adingabeak dituzten kasuak 142 dira; horietatik 25 zaurgarritasun-egoeran daude, eta 19 garrantzi bereziko kasuak dira.
Balantzearekin jarraituz, Segurak jakinarazi du 2023. urtea ixtean espetxeetan zigorra betetzen ari ziren presoen kopurua 12 dela; 2022an, aldiz, 11 izan ziren.
Agerraldian, unitateburuak nabarmendu du emakumeentzako eta haien seme-alabentzako harrera-etxeei dagokienez, 2023. urtean, Gurutze Gorriak kudeatzen dituen bi baliabideetan 60 pertsona artatu direla (23 emakume, 18 neska eta 19 haur), eta Emakumeak Berdintasunean sailetik kudeatzen den harrera-pisuan 31 pertsona artatu direla (9 emakume eta 22 adingabe).
Joan den urtean Melillan hilketa matxistarik gertatu ez bazen ere, Segurak gogorarazi du nazio mailan, 2023an 58 emakume hil zituztela euren bikotekideek edo bikotekide ohiek eta 57 adingabe umezurtz eta umezurtz geratu zirela genero indarkeriagatik. Horiei gehitu behar zaizkie bi adingabe hildakoak, “beren amengan ahalik eta kalte handiena eragiteko eraildakoak”.
Hala, gaur egun 1.243 emakume hil dituzte beren bikotekideek edo bikotekide ohiek zifra ofizialak daudenetik, eta 52 adingabe dira haurrak Genero Indarkeriaren biktima gisa zenbatzen hasi zirenetik, eta 434 dira amen hilketagatik umezurtz eta umezurtz geratu diren adingabeak.
Azkenik, Laura Segurak gogorarazi du genero-indarkeriaren zatirik handiena ez dela salatzen, eta azpimarratu du beharrezkoa dela “indarkeria estruktural hori detektatzea, hau da, indarkeria matxista beste eremu batzuetatik, hala nola gizarte-zerbitzuetatik, ikastetxeetatik edo osasun-eremutik”.
“Detekzio- eta prebentzio-mekanismoak hobetzen jarraitu behar dugu, bai eta sistemarekiko konfiantza sendotzea eta lortutako aurrerapenak arriskuan jartzen dituen eta emakumeen bizitza arriskuan jartzen duen diskurtso negazionistari aurre egitea lortu ere”, amaitu du.