“Salaketaren pisua ezin da emakumeen bizkar gainean erori, gainontzeko jendarteak genero indarkeria salatu gabe jarraitzen duelako. 016 telefono-zenbakira emakumeak deitzen dute, eta haiek erabakitzen dute epaitegi batera joatea salatzera edo Segurtasun Indar eta Kidegoetara, emakumeak dira. Emakume batek salatzen ez duenean, salatzen duenean bezain ausarta izaten jarraitzen du”.
Genero Indarkeriaren Aurkako Koordinazio Unitateko buruak, Laura Segurak, Melilla Telebistari eskainitako elkarrizketa batean azaldu duenez, genero-indarkeriaren biktima diren emakumeek hainbat faktoreren arabera salatu dezakete edo ez, baina “erakunde gisa, gure betebeharra da beti laguntzea, salatzera animatzea, noski, horrek balioko baitu delitua eta erasotzailea jazartzeko, eta eskura dauden baliabide guztien berri ematea”. “Gure betebeharra, erakunde gisa, denei babesa ematea da, salaketa jarri nahi edo nahi ez”, azpimarratu du.
Izan ere, kontatu duenez, batzuetan dispentsa onartzen dute ez deklaratzera “prestatuta ez daudelako, beldurra dutelako, presioak daudelako, indarkeriaren zirkulu horren barruan jarraitzen dutelako, erasotzailearekiko menpekotasuna dutela pentsatzen jarraitzen dutelako, maiteminduta daudela pentsatzen jarraitzen dutelako, eta nahi duten bakarra aldatzea delako”.
“Salaketa askotan adierazten dute ez dutela nahi erasotzailea espetxera joatea, bere seme-alaben aita delako, eta bakean uztea besterik ez dutela nahi”, errebelatu du, eta, nolanahi ere, “indarkeria egoeretatik ateratzen lagundu behar diegu”, azpimarratu du.
Indarkeria, boterea eta kontrola
Bere hitzaldian, Unitateko Buruak tratu txarren emailearen figurari heldu nahi izan dio, eta haiei buruz egiten ditugun akatsak zuzendu nahi izan ditu. “Ez dira munstroak, matxistak dira”, esan du. “Sozialki normaltasunez jokatzen duten pertsonak dira, tratu txarrak ematea erabakitzen duten pertsona horiek euren emazteak eta seme-alabak dira, ez gizarteko gainerakoak”, adierazi du.
Are gehiago, argi utzi du drogamenpekotasunarekin edo alkoholismoarekin zerikusia duten egoerak egon daitezkeela “baina elementu horiek desinhibitzaileak dira eta indarkeria, kanpoko zirkunstantzia horietatik guztietatik independentea dena, hor zegoen jada”.
Indarkeriak “matxismoarekin, boterearekin eta kontrolarekin eta menderakuntzarekin zerikusia” duela azpimarratu du Segurak. “Genero indarkeria hori da. Boterea eta kontrola ez baditut, agredo, eta boterea eta kontrola izan gabe jarraitzen badut, erailtzen amaitu dezaket”, azaldu du.
“Genero-indarkeria sostengatzen duten zutabe asko daude, eta, gainera, matxismoak aldatzeko, kamuflatzeko eta dena amaitzen ari dela sinestarazteko gaitasun harrigarria du, benetan, sistemaren uztarriak hor jarraitzen duenean”, azaldu du. Segurak adierazi duenez, indarkeria hori emakumearenganako arriskutsuenetakoa da, etxean bertan ematen delako. “Horrelako egoeretatik ateratzen lagundu behar diegu”, nabarmendu du.
Unitateko buruak gogorarazi du aurten orain arte 55 emakume hil dituztela, bi adingabe barne, eta nabarmendu du emakumearenganako indarkeria horren biktima bakarra egonez gero, Espainiak hobetzen jarraitu beharko duela.
Hala ere, mezu baikor bat ere zabaldu nahi izan du: “Gure herrialdea aitzindaria da genero-indarkeriaren arloan, arazo horri aurrea hartu eta horren aurrean jardun dezakeelako; beste herrialde batzuetan ez bezala, biktimak zenbatzen ez dituztelako”. Are gehiago, urtean 166.000 salaketa inguru daude, nahiz eta aitortu duen kasuen %25 inguru baino ez direla salatzen eta errealitatea dela Espainian “bi emakumetik batek indarkeria hori jasan duela adierazi duela”.
Feminismoa berdintasuna da
Elkarrizketan zehar, Laura Segura prebentzioaren garrantziaz aritu da eta, batez ere, hezkuntzaz eta gazteenen arteko berdintasun balioetan eragiteko beharraz.
Gai horri dagokionez, esan du ikerketek adierazten dutela gazteen artean, bikote-harremanei dagokienez, “neskek bai hautematen dutela, ehuneko handi batean, genero-indarkeria, eta hala ulertzen dutela, eta feminismoaren garrantzia eta bizitzak salbatzeko bide gisa berdintasunak duen garrantzia aipatzen dute”.
Arazoa, gaineratu du, “mutilek gero eta urrunago sentitzen dute feminismoa, feminismoaren errealitatea zer den ere ez dute ulertzen”.
Horrela aipatu du ‘ni ez feminista ez matxista’ esaldi potoloa, “feminismoak berdintasuna defendatzen duenean eta matxismoa egitura kultural eta patriarkal oso batekin zerikusia duen nagusitasun sistema denean”, argi utzi du.
Horregatik, are gehiago “lanean jarraitu behar dugula” aurreratu du, “mutil eta neska gazteen artean bikote harremanak daudenean, kontrola guztiz normalizatuta dagoenean, sare sozialen bidez etengabeko geolokalizazioa dagoenean, jeloskortasuna maitasun erakustaldi gisa ulertzen jarraitzen den tokian, maskulinitate hegemonikoa bikote harremanetan guztiz garatzen jarraitzen denean…”.
Laura Segurak uste du asko aurreratu dela eta nahikoa dela bost urtetik atzera begiratzea hori horrela dela egiaztatzeko. “Aurten bizi izan dugun ‘akabo’ ez da soilik emakumeengandik etorri, gizartetik ere etorri da”, poztu da. “Gizarteak egoera jakin batzuk indarkeria bezala ikusi ditu eta adostasunaren errealitatea ulertu du eta horrekin geratu behar gara”, amaitu du.