Prostituzio sistema orain ezkutuago dago, digitalago eta adingabeengan oihartzun handiagoa duena”. Lluis Ballester Balear Uharteetako Unibertsitateko Ikerketa Metodoen irakaslea hizlari izan da UNEDen garatzen ari diren ‘Sexu salerosketa eta esplotazioari buruzko III. Jardunaldien lehen egunean’.
Jardunaldiei hasiera eman diete Gobernuak Melillan duen ordezkariak, Sabrina Moh-ek, eta Emakumeen Aurkako Indarkeriaren Aurkako Koordinazio Unitateko buruak, Laura Segurak. Edizio honetan, gizakien salerosketaren eta sexu-esplotazioaren aurkako borrokaren lanketa integralaren errealitate berriak dira jardunaldien ardatza.
Espainiako Gobernuak hirian duen ordezkari nagusiak adierazi duenez, jardunaldi hauen helburua da gogoeta gune bat sortzea, salerosketaren prebentzioan lan egiteko. “Nahiago nuke horrelako ekintzarik eraman behar ez bagenu, baina zoritxarrez gaitz honek jarraitzen du”, zehaztu du. Segurak esan du garrantzitsua dela sexu-esplotazioagatik salerosketaren biktimak genero-ikuspegiarekin tratatzea: “Kaltetuen %90 inguru emakumeak dira”.
Unitateko buruak adierazi du salerosketa indarkeria krudelenetako bat dela. Unitatetik azaldu duenez, Espainiak iragate-gune izaten jarraitzen du, helmuga, atzitze eta ustiatze gune. “Europan prostituzioa kontsumitzen duen lehen herrialdea gara eta munduan hirugarrena”, adierazi du eta gogorarazi du arazo horrek Giza Eskubideak urratzen dituela eta gizakia esklabo bihurtzeko modu bat dela, merkantzia bihurtuz.
Ingurune digitalaren eragina
Hitzaldian, Lluis Ballesterrek teknologia berriek salerosketan eta prostituzioan duten eragina aztertu du. “Orain, prostituzio sistema ezkutuago dago. Aldaketa teknologikoaren ondorioz, erakunde batzuk entitatearen ikerketa eta biktimei buruzko informazioa eskuratzea zaila den herrialdeetan daude”, azaldu du.
Ballesterrek adierazi du kezkatuta dagoela praktika horiek beste espazio batzuetan ematen direlako, hala nola sare sozialetan edo komunikazio sareetan, eta horrek berekin dakarrela “praktika horiek zuzenean webari ordaintzen zaizkiola, eta ez biktimei”.
Pornografiak sexu-esplotazioan dituen eraginei buruz ere mintzatu da irakaslea, besteak beste, arrisku-praktikak, sexu-indarkeria eta ‘babesaren kultura’ murrizteari buruz.
Adin txikikoen sexu esplotazioaren gorakadaren datu “kezkagarriak” adierazi ditu unibertsitateko irakasleak. “Haurtzaroan eta nerabezaroan sexu-esplotazioagatik online bidezko salaketak handitu egin dira: 2010ean 23.000 ziren, eta 2019an 725.000 baino gehiago”. Prostituzio-etxe berrien profila gazteagoak eta bortitzagoak direla ere aipatu duzu.
Bakarrik dauden adingabeak
Hitzaldiaren ondoren, Melillako hirian bakarrik dauden adingabeen eta bakarrik dauden adingabeen egoerari buruzko lehen mahai-ingurua egin da. Bertan parte hartu dute Gobernuak Melillan duen Ordezkaritzako Lan eta Immigrazio Arloko zuzendariak, Elena Nietok; Melillako Munduko Medikuen Koordinatzaileak, Silvia Madejónek; Emakumearen eta Borrokaren Arloko Arduradun Juridikoak, Didiaren Salerosketaren Arlokoak, Cristina Cona eta Espainiako Migrazioen Arlokoak; Susana Politica Cona eta Espainiako Migrazioen Arlokoak, eta Espainiako Migrazioen Arlokoak, Arlokoak.
Azken araudiak Melillan bakarrik dauden adin txikikoengan duen oihartzuna eta adin nagusitasunera iristean zer gertatzen den sartzen hasi da Nieto. Sexu edo genero indarkeriaren biktima diren emakumeek berarentzat eta bere seme-alabentzat bizilekua eskatu dezaketela ere jakinarazi du. “2019tik, adin txikikoei Melillan bizitzeko baimenen kopurua jaitsi egin da”, gaineratu du.
Madejonek Melilla eta Marokoren arteko muga pasatzeak azken urteotan ekarri duen paradigma aldaketa nabarmendu du. “Aldaketa handiagoa egon zen 2021etik aurrera, orain askoz zailagoa baita sarrera eta, beraz, arrisku gehiago dago sartzen diren pertsonentzat”. Ballesterrek bezala, emakumeak uste du salerosketa ez dela hain ikusgarria, baina horrek ez du esan nahi desagertu egin denik, baizik eta bere sarbidea konplexuagoa dela.
Puigdengolasek gogorarazi duenez, duela gutxi Europako Parlamentuak Europa osoan prostituzioari buruzko legeria abolizionista sustatzearen alde egin du: “234 boto alde, 175 kontra eta 122 abstentzio”, zehaztu du. Abokatuak aipatu du kontsumo sistema kapitalistak eragina duela pornografiaren berehalako bistaratzean: “Ingurune digitala aldatu egin da, eta pertsona zaurgarrien garapenerako aukera faltari mesede egiten dio”.
Hidalgok haurren eskubideetan egindako aurrerapenen ibilbide historikoa laburbildu du, eta munduan haurrek dituzten eskubideez kontzientziatzeko ahalegina egin du. Familia-erreferentziarik gabeko haurtzaro migratzailearen fenomeno gero eta handiagoa deitoratu du, baita gertaera traumatiko bat bizi izan duten eta gero, 18 eta 24 urte bitartean, autonomia osoa izan duten ume espainiar gutxi egotea ere. Amaitzeko, UNICEFek antolatutako Buru Osasuna eta Haur Migratzaile eta Errefuxiatuei buruzko ikastaro batera joateko gonbita egin die bertaratutakoei, Haur eta Nerabe Migratzaileen eta Errefuxiatuen Osasun Mentalari eta Esku-hartze Psikosozialari buruzko ikastaroaren barruan.