Etxebizitza eta Hiri Agendako Ministerioak, Hiri Agenda, Etxebizitza eta Arkitekturako idazkaritza nagusiaren bitartez, Calahorrako Erromatar Estoldak balioan jartzeko obren lizitazioa argitaratu du, 2.621.560,25 eurorekin (BEZ barne), baita zuzendaritza fakultatiboko zerbitzuen kontratuarena ere, 221.507,68 eurorekin (BEZ barne).
Calahorrako erromatar estoldak balioesteko lanak
Calahorrako erromatar estoldetako obren zuzendaritza fakultatiboa
Eguneratutako gauzatze-proiektuak Calahorrako Udalak erositako lursail berri bat ingurunean txertatzeko beharrezkoa den irtenbide arkitektonikoa jasotzen du, eta horri esker obraren irisgarritasun-baldintzak eta inguruneko segurtasun-baldintzak hobetu ahal izango dira.
Esku-hartzeak Erromatar Estoldaren zatia sendotzea, babestea eta balioan jartzea aurreikusten du, baita jarduera-eremuan sartutako espazio publikoa urbanizatzea eta egokitzea ere. Espazio horretan plaza berri bat sortuko da eta ekipamendu publiko bat eraikiko da.
Obrak egiteko epea 12 hilabetekoa izango dela kalkulatzen da, eta 2027ko ekitaldian amaitzea aurreikusten da.
Aurreikusitako jarduerak
Egitura sendotzeko eta upelategiko kloaka eta zingoaren ganga kontserbatzeko jarduerak egitea aurreikusten da.
Gainera, plaza publiko berri bat sortzea proiektatzen da, hegalkin erako arkupeen segidaz osatua, plano inklinatuekin, inguruko estalkiak irudikatzen dituztenak eta erromatar inpluvium baten irudia gogorarazten dutenak. Elementu horrek itzalaren elementu gisa jokatzen du, perimetroa ordenatzen du eta erdiko espazioa askatzen du.
Plazaren eremuan ekipamendu publiko bat jarriko da, kloakara sartzeko hiru bolumenek, kultur jardueretarako erabilera anitzeko areto batek eta kafetegi batek osatua. Bolumen hauek plazaren perimetroan kokatuko dira, itzaleko elementu perimetralaren atzean, espazio interstizialak okupatuz, erdiko espazioa ahalik eta gehien askatzeko eta kanpaina arkeologikoaren jarraipena ahalbidetzeko.
Horregatik, espazio publikoa galtzada-harriz zolatuko da lur gainean. Irtenbide horrek euri-ura infiltratzea errazten du, isurketa-arazoak saihesten ditu, eta desmuntatzeko aukera ematen du, indusketa arkeologikoekin jarraitzeko. Gainera, zoladuraren zatikatzeak upeltegia eta erromatar kloakaren trazadura birmarraztuko ditu, multzoaren irakurketa arkeologikoa zainduz eta San Andres kaletik plazarako sarrera nagusiaren jarraipena mantenduz.
Plaza berrirako sarbidea orubearen iparraldeko mugatik egingo da, San Andres kaletik; hego-ekialdetik, Planillo de San Andres kaletik; eta hego-mendebaldetik, Morcillon kaletik.
Esku-hartzea ezinbestekoa da ondare arkeologikoaren babesa bermatzeko, espazio publikoaren erabilera- eta irisgarritasun-baldintzak hobetzeko eta hirigune historikoa leheneratzeko helburuak betetzeko, gizartea eta hiria suspertzeko eragile gisa jardunez.
Birgaitze Arkitektonikoko Programa
Espainiako kultura-ondarea babesteko eta zaintzeko jarduera hori Ondare Arkitektonikoa Birgaitzeko Programaren barruan sartzen da. Programa horren helburua da arkitektura-ondare nazionala zaharberritzeko eta birgaitzeko obra garrantzitsuak egitea. Programak interes publikoko ekipamenduak, zuzkidurak eta zerbitzuak sortzen, hobetzen eta mantentzen laguntzen du, Ministerioaren beraren aurrekontuekin finantzatuta.
Kasu horietan, Ministerioak obrak kontratatzeko organo gisa jarduten du, eta 2025erako Estatuko Aurrekontu Orokorretan 24 milioi euro inguruko inbertsioa esleitu zaio.
Birgaitze Arkitektonikoaren Programak 1988tik funtzionatzen du, eta, orain arte, inbertitutako zenbateko metatua 600 milioi eurotik gorakoa da. Horrelako ekimenen bidez, MIVAUk indartu egiten du Espainiako Gobernuak munduko ondarea kontserbatzeko duen konpromisoa, eta 1.500 milioi euro baino gehiago inbertitzen ditu ondarea eta hirigune historikoak berreskuratzeko programetan.
