Bihartik 2023ko urriaren 15era arte, Espainiako Ondare Historikoko ondasun higiezinak kontserbatu edo aberasteko Garraio, Mugikortasun eta Hiri Agendako Ministerioaren (Mitma) % 2 Kultur Programaren laguntzak eskatzeko epea irekiko da. Gehieneko aurrekontua 80 milioi eurokoa da, aurreko edizioan baino 20 milioi euro gehiago.
Joan den uztailean Estatuko Aldizkari Ofizialean argitaratuta, Mitmak Espainiako Ondare Historikoko ondasun higiezinak kontserbatu edo aberasteko lanak finantzatzeko laguntzetarako deialdia egin zuen, Kulturarako % 2 Programaren barruan.
Programaren helburua da Interes Kulturaleko Ondasun deklaratutako higiezinak, titulartasun eta erabilera publikokoak, edo irabazi asmorik gabeko titulartasun pribatukoak, baina erabilera publikorako lagatakoak berreskuratu edo aberasteko jarduketak elkarrekin finantzatzea. Nolanahi ere, UNESCOren Munduko Ondarea osatzen duten ondasun higiezinek ere aukera izango dute.
Hala, 110 milioi euro baino gehiagoko inbertsioa mobilizatzea eta lurralde nazionalean 100 jarduera baino gehiago egitea aurreikusten da.
Deialdia norgehiagoka bidez egiten da, eta toki-erakundeei, autonomia-erkidegoei, foru- eta probintzia-diputazioei, erakunde publikoei, hala nola unibertsitateei edo partzuergoei, eta irabazi-asmorik gabeko fundazio publiko edo pribatuei zuzenduta dago, laguntzak emateko oinarri arautzaileak onartzen dituen FOM/1932/2014 Aginduan ezartzen den bezala.
Programa funtsezko lankidetza-tresna bihurtu da gure ondare arkitektonikoa kontserbatu eta balioztatzeko, jarduera sortzeari lehentasuna emanez, enplegua sortuz eta hiri- edo landa-inguruneak birsortuz.
Programa % 2 kulturala
Ondare Historiko Artistikoa Kontserbatzeko Programa, Kulturaren % 2ko Jarduketak, Estatuaren Administrazio Orokorraren tresnetako bat da, Botere Publikoek Espainiako herrien ondare historiko, kultural eta artistikoaren eta hura osatzen duten ondasunen kontserbazioa bermatu eta ondare hori aberastea sustatu behar duten konstituzio-aginduari erantzuteko.
Lehiazko prozedura berria ezarri ondoren, Sustapen Ministerioaren eta Hezkuntza, Kultura eta Kirol Ministerioaren arteko VI. Lankidetza Akordioan lau laguntza-deialdi argitaratu dira dagoeneko.
Deialdi berri honekin, Mitmaren eta Kultura eta Kirol Ministerioaren arteko VIII. lankidetza-akordioan ezarritakoaren arabera, kudeatzen duen obra publikoaren % 2ko portzentajea aplikatzetik lortutako aurrekontua du.
Mitmak, Kultura eta Kirol Ministerioarekin batera, programa honetarako sortzen dituen funtsak izapidetzen ditu, eta, 2014an, ekarpenaren ehunekoa % 1etik % 1,5era igo zuen, laguntzak norgehiagoka bidez deitzeko prozedura berri bat ezarriz.
Ondoren, COVID-19aren eragin ekonomiko eta sozialari aurre egiteko kultura-sektoreari laguntzeko neurriak eta zerga-arloko neurriak onartzen dituen maiatzaren 5eko 17/2020 Errege Lege Dekretua aldatzen duen urriaren 11ko 14/2021 Legea argitaratu zenean, ehuneko hori % 1,5etik % 2ra igo zen, eta bi ministerio-sailen arteko VIII. lankidetza-akordioan jaso zen; akordio hori 2022ko abenduaren 22an sinatu zen, eta 2031ra arte egongo da indarrean.