10 delitutik lau Estatuko Segurtasun Indar eta Kidegoek ebatzi zituzten Balear Uharteetan urtarriletik irailera bitartean

2023ko lehen bederatzi hilabeteetan, 60.000 arau-hauste penal baino pixka bat gehiago zenbatu dira; tipologiaren arabera, gehienak ebasketak izan dira, nahiz eta 2022ko aldi berarekin alderatuta jaitsi egin diren, etxeetako lapurreten antzera.

Kriminalitate tasa mila biztanleko 65,5 delitukoa da Balear Uharteetan, urteko lehen bederatzi hilabeteei dagokien Barne Ministerioaren balantzearen arabera. Adierazle horrek pandemiaren aurretik zeuden batez besteko balioen azpitik jarraitzen du; 2020an eta 2021ean kriminalitatea mila biztanleko 51 i 52 delituren tasara murriztu zen, mugikortasun-murrizketen i konfinamenduen eraginez; 2019an, berriz, tasa hori 67,6 delituraino igo zen mila biztanleko.

Urtarriletik irailera 60.230 arau-hauste penal zenbatu ziren artxipelagoan, eta epe horretan, gainera, ebazpenaren adierazleak iazko mailak gainditu zituen; 240 pertsona atxilotu eta ikertu zituzten gertatutako mila arau-hauste penalengatik, eta 10 kasutatik lau inguru argitu ziren. Oro har, arau-hauste penalen bolumena % 1,9 igo da artxipelagoan, eta 2022an igoera hori % 27tik gorakoa izan zen aurreko urtearekin alderatuta.

Tipologiaren arabera, ebasketak dira delitu arruntena uharteetan: 2023ko lehen bederatzi hilabeteetan 18.495 kasu izan dira, eta 2022ko urtarrila eta iraila bitartean 19.969 kasu erregistratu ziren. Etxeetan, establezimenduetan eta bestelako instalazioetan egindako lapurretek ere behera egin dute, %10 inguru; nekazaritza- edo abeltzaintza-ustiategietan egindako lapurretak, berriz, 46 izan dira, iazko kopuru bera. Beste arau-hausteek igoera maila desberdinak izan dituzte, batez ere droga-trafikoarekin lotutakoek; izan ere, 616 polizia-operazio izan dira urteko lehen bederatzi hilabeteetan, eta % 26,5eko igoera izan dute. Bitarteko informatikoekin lotutako kriminalitateari dagokionez, iruzur salaketak %32 igo dira, eta gainerako ziberdelituek, oro har, %15 egin dute behera.

Ildo horretan, herrialde osoari buruzko datuek antzeko joera islatzen dute: iruzur informatikoak eta estupefazienteen trafikoa %23 eta %9 inguru hazi dira, hurrenez hurren. Espainian, hirugarren hiruhilekora arte, iaz data horietan baino %5 delitu gehiago gertatu ziren, nahiz eta 2022ko irailean kriminalitatea %7 baino gehiago hazi zen 2021eko datuekin alderatuta.

Tasa uharteka

Uharteka, azken hamabi hilabeteetako kriminalitate tasa metatua honakoa da: mila biztanleko 65,4 delitu edo falta Mallorcan; 79,5 Eivissan; 45,5 Menorcan eta 56,1 Formenteran.

Palman kriminalitate tasa 83,2 kasukoa da mila biztanleko eta, orotara, arau-hausteen kopurua %0,3 jaitsi da, iazko lehen bederatzi hilabeteekin alderatuta. Uharteetan dauden 20.000 biztanletik gorako gainerako udalerrien artean, delitu kopuruak behera egin du Calvian (%10,7), Sant Josep de sa Talaian (%1,6) eta Santa Eulària des Riun (%5,6). Gainerakoek –Alcudia, Ciutadella, Eivissa, Inca, Llucmajor, Maó, Manacor, Marratxí eta Sant Antoni de Portmany- arau-hauste penalen kopurua igo dute aurtengo urtarriletik irailera, 2022ko aldi berarekin alderatuta.

Barne Ministerioak zabaldutako hiruhileko bakoitzeko Kriminalitate Balantzeak jasotzen du Polizia Nazionalak eta Guardia Zibilak ezagututako delituzko ekintzek Espainian izan duten bilakaera, autonomia erkidegoen menpe dauden kidegoak eta euren datuak estatistika sistemari ematen dizkioten udaltzaingoak. Txostena esteka honetan ikus daiteke: Kriminalitatearen hiruhileko balantzea.