Gobernuaren A Coruñako ordezkariordeak, María Rivasek, “Genero-indarkeria digitala ikusaraztea, prebenitzea eta zigortzea” gaiari buruzko jardunaldia inauguratu du gaur goizean UDCko Zuzenbide Fakultatean. Bertan azpimarratu duenez, “plataforma digitalak, sare sozialak, emakumeentzako gune ez oso seguruak bihurtzen ari dira, batez ere berrientzat, zeinen helburu bakarra haien osotasuna eta ongizatea kaltetzea baita, era askotako indarkeria erabiliz”.
Ordezkariordeak azpimarratu zuen genero-indarkeria digital hori ez dela esparru jakin batera mugatzen, baizik eta testuinguru anitzetan agertzen dela, bikote harremanak, lan esparrua, hezkuntza ingurunea eta sare sozialak barne.
Rivasek azpimarratu zuen, gainera, “biktimek diskriminazio eta indarkeria mota anitz horiei aurre egin behar dietela, emakume izateagatik eta ingurune digitalean zaurgarritasun egoera handiagoan jartzen dituzten beste ezaugarri batzuengatik”.
Bere mintzaldian zehar agerian utzi zuen gero eta interkonektatuagoa eta digitalizatuagoa den munduan, emakumeen eta neskatoen aurkako indarkeria mota berriak agertzen direla, hedabide digitalak, plataformak eta sare sozialak erabiltzen dituzten sareko indarkeriak, hedatzeko eta eredu berriak sortzeko, baina eredu aski zaharrei jarraiki: jazartzea, umiliatzea, hertsatzea, kontrolatzea, beldurra sartzea.
Datuek adierazten dutenez, salatuena ziberjazarpena da, ondoren bikoteak komunikazioak kontrolatzea, sare sozialen erabilera kontrolatzea –pasahitzak agerrarazteko eskakizuna barne–, ondoren sexting-a (eskatu gabeko eduki sexualeko irudiak bidaltzea) edo sextortsioa (izaera sexualeko irudiak eskatzea, mehatxupean, hertsatuta edo estortsioarekin). Genero indarkeria digital hori gauzatzeko erabilitako bitartekoak WhastApp izan ziren lehenik, eta ondoren Instagram, posta elektronikoa eta Facebook.
Horregatik guztiagatik, Gobernuaren ordezkariordeak dei egiten die erakunde guztiei eta herritarrei oro har, indarkeria horiek ikustarazteko lan egin dezaten, biktimak babestu eta babesteko eskura ditugun mekanismo guztiak modu bateratu eta koordinatuan artikulatuz.
Kontakizunen arduradunak Ana Ala Catoira, Zuzenbide Fakultateko Dekanoa eta Nazioarteko, Erakunde eta Digitalizazio Harremanetako Dekanordea; José Julio Ferández Rodríguez, USCko Konstituzio Zuzenbideko Katedraduna; eta Lorena Casal izan ziren: USCko Hezkuntza Zientzien Fakultateko Pedagogia eta Didaktika irakaslea.
Inaugurazio instituzionalaren ondoren, Ana Ala Catoirak, Zuzenbide Konstituzionaleko irakasle eta Coruñako Unibertsitateko Zuzenbide Fakultateko dekanoak, hartu zuen hitza. Indarkeria digitalaren modu desberdinei buruz hitz egin zuen, eta horien aurka dauden arau- eta justizia-erantzun ezberdinak zehaztu zituen.
Bere hitzaldian, genero-indarkeriak hedabide digitalen bidez eragiten dituen lau arazo handi jorratu zituen: indarkeria mota horren gaineko ezjakintasuna, oro har, agertzen den bezala eta nola identifikatu; fenomeno horren aurrean, autobabeserako neurriak ez ezagutzea; teknologiaren erabileran prebentzio-jarraibideak ez ezagutzea, eta legeria oro har eta, bereziki, biktimei eragiten dizkieten eskubideak ez ezagutzea.
Ildo horretan, indarkeria hori identifikatzea, agertzea aurreikustea eta biktimei ikuspegi psikologiko, sozial eta juridikotik behar bezala arreta ematea ahalbidetuko duten tresnak eta protokoloak diseinatzea eta martxan jartzea eskatu zuen. Sexu indarkeria mota ezberdinen espetxe eskubide eta inplikazioak ere errepasatu zituen, hala nola, pribatutasunaren urraketa, umiliazioa edota adierazpen askatasunaren aurkako erasoak. Gai horri dagokionez, nabarmendu zuen aurrerapauso bat eman dela duela gutxi Europako zuzentarau bat onartu delako. Zuzentarau horrek esparru homogeneo bat ezartzen du indarkeria digitalaren biktimak babesteko, eta estatu kideek zigor-arloan zigortu behar dute indarkeria-mota hori. Amaitzeko, azpimarratu zuen gizartearen ekintza-batasuna dela genero-indarkeria oro, oro har, eta indarkeria digitala, bereziki, desagerrarazteko bide nagusia.
Jarraian, José Julio Fernández Rodríguez, Santiagoko Unibertsitateko Zuzenbide Konstituzionaleko katedraduna, eta Lorena Casal Otero, pedagogo eta Santiagoko Unibertsitateko Pedagogiako irakaslearen arteko elkarrizketa izan zen. Baterako esku-hartze horretan, egungo teknologia bereizkeria eta estereotipo matxistak betikotzen ari dela landu zuten. Eta, bereziki, nola erabiltzen den desinformazioa helburu horrekin.
Lehen hizlariak bezala, biek salatu zuten bitarteko teknologikoen bidez egindako genero-indarkeriari buruzko ikerketarik ez dagoela, eta horrek esan nahi du sentsibilizazio- eta prebentzio-ekintza asko ez daudela errealitatera egokituta, hari buruzko informaziorik ez dagoelako. Hizlarien ustez, ikerketa-defizit horrek zaildu egiten du genero-indarkeria digitala atzematea eta horri aurre egitea, baita teknologiaren bidez diskriminazioa sustatzen duten diskurtsoei aurre egitea ere.
Diskurtso horiek gazteengan duten eragina salatu zuten sare sozialen bidez, zeinak gorroto diskurtso eta diskurtso matxisten “erresonantzia kutxa” gisa jokatzen duten, emakumeen aurkako indarkeriaren eta estereotipoen normalizazioan lagunduz. Amaitzeko, genero-prestakuntza hezkuntza-etapetako gai espezifiko gisa sartzea eskatu zuten, baita irakasleen unibertsitate-prestakuntzan ere, bai eta enpresetan eta erakundeetan prestakuntza-esku-hartzeak egitea ere, horrelako diskurtsoen aurka borrokatzeko.
Jardunaldia Galiziako Gobernuaren Ordezkaritzako Emakumeen aurkako indarkeriaren aurkako Unitateak antolatu zuen, UDCren Zuzenbide Fakultatean egin zen, eta 80 pertsona inguruk parte hartu zuten, udaletako, emakumeen informazio-zentroetako, udaletako gizarte-zerbitzuetako eta fakultateko ikasleen artean.