La subdelegada do Goberno na Coruña, María Rivas, inaugurou esta mañá na Facultade de Dereito da UDC a unha xornada sobre “Visibilización, prevención e sanción da violencia de xénero dixital”, na que subliñou que “as plataformas dixitais, as redes sociais, están a se converter en espazos pouco seguros para as mulleres, especialmente para as máis novas onde se atopan con mensaxes e actitudes cuxa única finalidade é menoscabar a súa integridade e benestar” exercendo contra elas múltiples tipos de violencia.
La subdelegada, incidiu en que esta violencia de xénero dixital non se limita a un ámbito específico, senón que se manifesta en múltiples contextos, incluíndo as relacións de parella, o ámbito laboral, a contorna educativa e as redes sociais.
Rivas subliñou ademais que “as vítimas teñen que enfrontar estas múltiples formas de discriminación e violencia, debido á súa condición de mulleres e a outras características que as colocan nunha situación de maior vulnerabilidade na contorna dixital”.
Ao longo da súa intervención puxo de manifesto que nun mundo cada vez máis interconectado e dixitalizado, aparecen novas formas de violencia contra as mulleres e as nenas, violencias en rede que utilizan os medios dixitais, plataformas e redes sociais para estenderse e crear novos modelos, pero seguindo patróns ben antigos: acosar, humillar, coaccionar, controlar, infundir medo.
Los datos indican que o máis denunciado é o ciberacoso, seguido do control das comunicacións por parte da parella, o control do uso das redes sociais incluído a esixencia de revelación de contrasinais, seguido polo sexting (envío de imaxes de contido sexual non solicitadas) ou a sextorsión (esixencia de imaxes de índole sexual baixo ameaza, coacción ou extorsión. Los medios utilizados para exercer esta violencia de xénero dixital foron en primeiro lugar o WhastApp, seguido de Instagram, correo electrónico e Facebook.
Por todo o es, a subdelegada do Goberno, interpela a todas as institucións e á cidadanía en xeral a tomar conciencia, a traballar por visibilizar esta violencia, articulando de maneira conxunta e coordinada todos os mecanismos ao noso alcance para apoiar e protexer ás vítimas.
Os relatorios correron a cargo de Ana Ala Catoira, Decana da Facultade de Dereito e Vicedecana de Relacións Internacionais, Institucionais e Dixitalización; José Xullo Ferández Rodríguez, Catedrático de Derecho Constitucional de la USC; e Lorena Casal: Profesora de Pedagoxía e Didáctica da Facultade de Ciencias da Educación da USC.
Tras a inauguración institucional, tomou a palabra Ana Ala Catoira, profesora de Dereito Constitucional e decana da Facultade de Dereito da Universidade dá a Coruña, quen abordou as distintas formas de violencia dixital e detallou distintas repostas normativas e xudiciais que existen contra elas.
En a súa intervención, abordou catro grandes problemas que arrastra a violencia de xénero a través de medios dixitais: o descoñecemento a nivel xeral deste tipo de violencia, como se manifesta e como identificala; o descoñecemento de medidas de autoprotección diante este fenómeno; o descoñecemento de pautas de prevención das no uso da tecnoloxía e o descoñecemento da lexislación en xeral e dos dereitos que alcanzan ás vítimas en particular.
En esta liña, demandou o deseño e posta en marcha de ferramentas e de protocolos que permitan identificar esta violencia, prever a súa aparición e atender ás vítimas adecuadamente desde o punto de visto psicolóxico, social e xurídico. Tamén repasou os dereitos e implicacións penais das distintas formas de violencia sexual, como a violación da privacidade, a humillación ou os ataques contra a liberdade de expresión. Respecto deste punto, destacou o avance que implica a recente aprobación da directiva europea que fixa un marco homoxéneo de protección das vítimas de violencia dixital obrigando aos estados membros a sancionar penalmente este tipo de violencia. Concluíu insistindo na unidade de acción da sociedade como principal vía para erradicar calquera violencia de xénero, en xeral, e a dixital, en particular.
A seguir celebrouse un diálogo entre José Xullo Fernández Rodríguez, catedrático de Dereito Constitucional da Universidade de Santiago, e Lorena Casal Otero, pedagoga e profesora en Pedagoxía da Universidade de Santiago, En esta intervención conxunta abordaron como a tecnoloxía actual está a perpetuar a discriminación e os estereotipos machistas. E, en particular, como se fai uso da desinformación con esta finalidade.
Do mesmo xeito que a primeira relatora, ambos denunciaron a falta de estudos sobre a violencia de xénero exercida a través dos medios tecnolóxicos, o que implica que moitas accións de sensibilización e de prevención non estean adaptadas á realidade pola falta de información sobre a mesma. Para os relatores, este déficit de estudos complica a detección e a loita contra a violencia de xénero dixital e contra os discursos que fomentan a discriminación a través da tecnoloxía.
Denunciaron o impacto destes discursos na mocidade a través das redes sociais, que actúan como “caixas de resonancia” dos discursos de odio e machistas,contribuíndo á normalización da violencia contra as mulleres e os estereotipos. Concluíron a súa intervención reclamando a inclusión da formación de xénero como unha materia específica nas distintas etapas educativas, tamén na formación universitaria dos mestres e mestras, así como intervencións formativas en empresas e institucións como forma de loitar contra este tipo de discursos.
La xornada estivo organizada pola Unidade contra a violencia sobre as mulleres da Delegación do Goberno en Galicia, desenvolveuse na Facultade de Dereito da UDC e contou coa participación de preto de 80 persoas entre representantes de concellos, centros de información ás mulleres, servizos sociais municipais, e alumnado da facultade.