- Ordezkariak nabarmendu duenez, “Konstituzioa defendatzea gizarte gisa batzen gaituzten balioak defendatzea da”
- Karta Magnak Kataluniako “hizkuntza eta kultura defendatzeko tresnak eman dizkigula” defendatu du Dalmau kontseilariak
Bartzelona, 2024ko abenduaren 3a.- Carlos Prieto Espainiako Gobernuak Katalunian duen ordezkariak astearte honetan ohartarazi duenez, “gorroto-diskurtsoak eta desinformazioa mehatxu handienak dira gure Konstituzioarentzat eta gure erakundeentzat”. Zentzu horretan, ordezkariak “atzo Senatuan bizi izandakoa bezalako gertakariak” aipatu ditu, “instrukzioak horretarako zenbateraino erabil daitezkeen erakusten dutenak”.
Aragoiko Koroaren Artxiboan egin den Konstituzioaren 46. urteurreneko ekitaldian esan du hori. Albert Dalmau Presidentetzako kontseilariak ere parte hartu du ekitaldian, eta Prietok Konstituzioa “komeni denean ez ezik, beti” betetzearen garrantzia azpimarratu du, “zuzenbide-estatuaren giltzarria” eta herritar guztien bizikidetza bermatzen duen oinarria izaten jarraitzen baitu.
Ekitaldian Igualtat i Feminismeko kontseilaria izan da. Eva Menor, Mari Garcia-Calvillo Espainiako Gobernuak Bartzelonan duen ordezkariordea eta Pere Parramon Gobernuak Gironan duen ordezkariordea, besteak beste.
1978an Konstituzioa sortu zeneko testuingurua ekarri du gogora Prietok, eta gogorarazi du, zatitutako herrialde batean, etorkizun hobe baterantz aurrera egiteko ausardiak eta itxaropenak beldurra garaitu zutela. “Konstituzioa desberdinen arteko itun baten emaitza izan zen, iraganeko tentsioak atzean utzi eta elkarbizitzarako marko komun bat eraikitzea ahalbidetu zuen ituna”, esan du. Prietoren ustez, elkarrizketarako eta adostasunerako gaitasun hori inoiz baino garrantzitsuagoa da egungo gizartean.
JAURTITZEKO ARMA
Hitzaldian, ordezkariak Karta Magna betetzeko orduan batasunerako eta ardurarako deia egin du: “Konstituzioa ezin da erabili jaurtitzeko arma gisa. Gure eskubide eta betebeharren gutuna da, eta osorik bete behar da, ez bakarrik modu partzialean eta ez bakarrik komeni denean”.
Ildo horretan, erakunde eta zerbitzari publiko guztiei dei egin die elkarrekin lan egin dezaten herrialdearen oinarri diren printzipio demokratikoak indartzeko.
OINARRIZKO ESKUBIDEAK
Oinarrizko eskubideei dagokienez, Prietok migratzaileen eskubideen defentsa azpimarratu du, eta gogorarazi du Konstituzioak haien duintasuna eta eskubideak babestera behartzen duela. “Gure eginbeharra da, eta agindu konstituzional bat, haien eskubideak defendatzea, inor, bere jatorria edozein izanda ere, gure gizarte anitz eta anitzetik baztertua izan ez dadin”, nabarmendu du. Horrez gain, etxebizitza eskuratzea egungo erronka nagusietako bat dela adierazi du.
Horren harira, Espainiako herritar guztiek etxebizitza duina izateko duten eskubidea ezartzen duen Konstituzioaren 47. artikulua aipatu du Prietok: “Etxebizitza eskuratzea da katalanen eta katalanen kezka nagusia, batez ere gazteena”.
JABE ABERATSAK, MAIZTER POBREAK
Espainiako Gobernuak etxebizitza enpresa publiko baten sorrera bultzatzeko egin berri duen iragarpena nabarmendu du ordezkariak, eta neurri horrek bat egingo du 12/2023 Etxebizitza Legearekin. “Gobernu honek etxebizitza enpresa publiko baten sorrera bultzatuko du, eta Estatuko Administrazio Orokorretik higiezinak eraiki eta kudeatzeko misioa izango du. Ez dugu jabe aberats eta maizter pobreen Espainia nahi”, esan du Prietok, etxebizitza duin eta egoki baterako eskubidea bermatzeko konpromisoa berretsiz.
Gainera, nabarmendu du Espainiak aurrerapauso handiak egin dituela eskubide eta askatasunen arloan, hala nola, genero berdintasunean, berdintasunezko ezkontzan eta ingurumenaren babesean. “Espainia, orain, nazio aitzindaria da aurrerapauso horietan, eta Konstituzioa izan da hori lortzeko oinarrizko esparrua”, amaitu du, eta berretsi du Konstituzioa dela oraindik ere Espainia moderno, inklusibo eta aurrerakoia eraikitzeko oinarria.
ALMAU
Bere mintzaldian, Presidentetzako kontseilariak nabarmendu du Konstituzioa Autonomia Estatutarekin batera dagoela, zeinak “Kataluniako herriaren autogobernu-borondatea jasotzen baitu, elkarrekiko errespetuan oinarritutako akordioa da, eta Kataluniari aukera ematen dio bere gaiak kudeatzeko nortasuna babestuz, Espainiaren proiektu komunean aktiboki parte hartzen duen bitartean”.
Dalmauk azpimarratu du Karta Magna “ez dela ez batzuena ez besteena, guztiona baizik”, etorkizun komun baterantz aurrera egiteko zatiketak eta gatazkak atzean uzten jakin zuen gizarte baten asmo kolektiboak jasotzen dituelako.
Horregatik, “Europako beste leku batzuetan dagoeneko gaindituta dauden ideologiekin batu beharrean, zatitu eta orain berriro berpiztea” bilatzen duten diskurtso eta proiektu politikoez ohartarazi du, etorkizuneko erronkak arriskuan jartzen ari direlako.
HIZKUNTZA ETA KULTURA DEFENDATZEA
Kontseilariak adierazi duenez, Konstituzioak iraun duen urteei esker, Espainiak gizarte “irekia, abegitsua, bere izaera propioa galdu gabe bere aniztasuna integratu eta aberasteko gai” bihurtzen jakin du.
“Katalan gisa, Konstituzioan pentsatzen dudanean, etxe bat irudikatzen dut, non bakoitzak bere espazioa duen, hazteko, hausnartzeko eta teilatu komun bat eraikitzeko lekua. Sortzen duen marko legalari esker, Kataluniak bere eskumenak gauzatu ditzake. Katalanez bizitzeko eta lan egiteko aukera ematen digu, denbora luzez jazarria egon zen hizkuntza, eta orain normaltasunez erabil dezakegu”, ziurtatu du.
Zentzu horretan, Konstituzioak “herrialde gisa hazteko, hizkuntza eta kultura defendatzeko eta eskubide indibidual eta kolektiboak eskatzeko tresnak” eman dizkigula defendatu du.