- Beirazko sabai bikoitza aztertzeko mahai-ingurua egin da gaur arratsaldean Gobernuaren Ordezkaritzan
- Txostengileek Espainiako lege-aurrerapenak nabarmendu dituzte, baina laguntza soziala behar dute
Bartzelona, 2023ko martxoaren 7a.- Gobernuaren Kataluniako Ordezkaritzak ‘Emakumea eta desgaitasuna: lan-merkatuko hesi bikoitza’ mahai-ingurua hartu du astearte honetan. Mahai-inguru horretan, desgaitasuna duten emakumeentzat lan-eremuan dauden desberdintasunak aztertu eta horiei buruz hausnartu da.
Maria Eugènia Gay Espainiako Gobernuak Katalunian duen ordezkariak eztabaida moderatu du, eta bertan izan dira Carlos Prieto Espainiako Gobernuak Bartzelonan duen ordezkariordea eta María Jordà Eurofirms Fundazioko zuzendaria, Sonia Guirado igeriketako dominadun paralinpikoa eta Pilar Díaz desgaitasun-politiketan aditua den aholkularia. Guztiak bat etorri dira errealitate hori ikusaraztearen garrantzian, genero-berdintasunaren aldeko borrokari heltzeko orduan.
Desgaitasuna duten pertsonak laneratzeko politiken inguruan Gobernuak duen konpromisoa eta erantzukizuna nabarmenduz hasi du ekitaldia ordezkariak, eta Espainia Europako abangoardian kokatu du. Hala ere, azpimarratu du “oraindik asko dagoela egiteko”, eta sakontzen jarraituko dela lege-hobekuntzak gizarte-kontzientziazioarekin batera etor daitezen. Gainerako hizlariek ere adostu dute hori.
LAN-ETEN BIKOITZA
Eztabaidan zehar, parte-hartzaileek beren esparru ezberdinetan izandako esperientzia azaldu dute, hala nola Guirado, Bartzelona’92ko Joko Paralinpikoetan hiru domina irabazi zituena, nazio mailan igeriketako begirale titulua lortu zuen lehen emakume desgaitua izan zena, baina berarentzat ez zen erraza izan bere lanbidean aritzeko enplegu bat lortzea, “pertsona batek berarengan konfiantza izan arte”.
Jordàk gogora ekarri duenez, “desgaitasuna duen emakume baten eta gizon baten arteko lan-arrakala % 31n dago”, eta deitoratu du pandemia garaian, “beti gertatzen den bezala, sektore zaurgarriak direla kaltetuenak”.
Diazek nabarmendu du, legeak aurrera egin arren, oraindik gizartearen kontzientziazioa falta dela, diskriminazioaz harago, askotan “pertsona askoren paternalismoa” jasaten dutelako, UBn klaseak ematen dituenean gertatzen zaion bezala, edo baita 2018an Osasun eta Kontsumo Ministerioko Estatu Idazkari gisa bere funtzioa betetzen zuenean ere, non gurpil-aulkian joateagatik “bekokian musu bat” ematen zion norbait baitzegoen.
Izan ere, Diazek ospatu du emakume izateak eta desgaitasun bat izateak suposatzen duen hesi bikoitzaren auziari heltzea: “Desgaitasuna duten emakumeak ere emakumeak gara. M8aren harira, desgaitasunaz hitz egin ahal izatea arrakasta da”, adierazi du, eta nabarmendu du duela ez asko lege-aurrerapenei esker eragotzi dela desgaitasuna duten pertsonak haien baimenik gabe antzutzea.
Guiradok azaldu duenez, bere bizitzan zehar besteei baino gehiago erakusteko eskatu zaio, emakume izateagatik eta urritasun bat izateagatik: “Etengabe erakutsi behar dut nire gaitasunak nire ezintasunen gainetik daudela, nire fisikoak ez duela erabakiko zer lor dezakedan edo zer ez”, adierazi du. “Askotan, desgaitasuna duen pertsonarengan baino gehiago begietan dago begiratzen duena”, ohartarazi du.
Jordà bat etorri da gainerako hizlariekin Espainia Europako herrialdeen artean lege mailan aurreratuenetarikoa dela esatean, baina azpimarratu du “oraindik lan asko dagoela egiteko gizartean”. “Enpresa guztiek % 2 beteko balute (desgaitasuna duten langileen % 42), desgaitasuna duten pertsonen % 42 lanean egongo lirateke”, gaineratu du.
DESGAITASUNA ETA HIZKUNTZA
Gobernuaren ordezkariak eztabaidari ekin dio Konstituzioaren erreformaren inguruan, 49. artikulutik ‘gutxituak’ terminoa kentzeko lanean ari baitira, eta horrek, Gayren ustez, “pertsonen duintasunaren aurka egiten du”. Erreformak “aurreiritziei aurre egitea” bilatzen duela defendatu du, eta hori hizlari guztiek partekatu dute.
“Hizkuntzak errealitatearen pertzepzioa zehazten du. Elbarritu deitzen gaituztenez, gutxitu eta gutxietsi egiten gaituzte. Pertsonak gara. Ezindua? Bai, baina pertsonak gara”, defendatu du Guiradok.
Diazek zehaztu du berari ez zaiola gustatzen pertsona desgaituez hitz egitea, “desgaitasun bat duten pertsonez” baizik. “Nik ezgaitasun bat daukat, baina beste nolakotasun batzuk ere baditut”.
Jordàrekin batera, hizkuntzaren erabileraren inguruan eztabaida irekia dagoela adierazi dute hiru hizlariek eta, testuinguru horretan, azpimarratu dute administrazio batzuek legeak jasotzen duenaz bestelako hizkera inklusiboa erabiltzeak --hala nola ‘aniztasun funtzionaleko’ zinegotzigoak izateak-“arazo legalak sor ditzakeela”. “Azken finean, legeak babesten duena gure desgaitasuna da”.
Simon Perez Gobernuko Ordezkaritzako idazkari nagusia, Jose Luis Tovar Guardia Zibileko jenerala, Luis Fernando Pascual Poliziako buruzagi nagusia, Jose Luis Baron Touriño Defentsako ordezkaria, Kontsuletxeko ordezkaritza eta Hirugarren Sektoreko erakunde eta ordezkariak ere izan dira ekitaldian.
Hitzaldi hau Ordezkaritzak Emakumearen Nazioarteko Eguna ospatzeko “Aste Lila”-ren barruan berdintasunaren inguruan antolatu dituen ekintza eta jardueren barruan kokatzen da.