2023ko azaroaren 16a.- Zerga Agentziak jarduera koordinatu bati ekin dio atzoko egunean 15 autonomia-erkidegotan, zur-merkataritzaren sektoreko iruzur fiskalaren aurka. ‘Llamera’ izeneko operazioaren bidez, ikuskatze-egiaztatzeak egiten hasi dira 84 sozietatetan eta haiei lotutako 37 pertsona fisikotan (bazkideak, administratzaileak eta familia-inguruko pertsonak).
Zerga Agentziako Ikuskaritza Sailak koordinatzen duen ‘Llamera’ operazioan 350 funtzionariok baino gehiagok parte hartu dute (Ikuskapen Arloko 320k baino gehiagok, Informatika Ikuskaritzako Unitateetako langileak barne, eta Agentziako Aduana Zaintzako Zerbitzuko 30 funtzionario baino gehiagok), baita poliziako agenteen laguntza ere.
Atzo zabaldutako dispositiboari esker, ikuskatutako sozietateetako 88 lokaletan agertu dira: Andaluzian (7), Aragoin (6), Asturiasen (2), Balearretan (1), Kanarietan (9), Kantabrian (2), Gaztela-Mantxan (2), Gaztela eta Leonen (6), Katalunian (8), Extremaduran (1), Galizian (12), Madrilen (8), Errioxan (1) eta Valentzian (21).
Eragiketa honen helburua da zura merkaturatzera dedikatzen diren sozietateak egiaztatzea –produktu eratorriak barne, hala nola ateak, habeak, taulak eta abar–, horietan ezkutuko ekonomiaren eta iruzur fiskalaren zantzu batzuk aztertu baitira.
Ezkutuko salmenten azaleratzea bazkideen ondarean
Aztertutako zergadun multzoaren barruan, bazkideak justifikatu gabeko ondare-gehikuntzen arriskupean dituzten sozietateak identifikatu dira. Gehikuntza horiek entitatearen ezkutuko salmenten ondorio izan litezke, bazkideen ondare-gehikuntzetan gauzatzen ari baitira. Arrisku horrek ikuskatzen hasi diren sozietateen erdia baino gehiagoko bazkideei eragiten die.
Egiaztatu beharreko enpresak hautatzean, kontuan hartu da, halaber, lotutako pertsona fisiko askok kanpoko aberastasun-zantzuak dituztela, eta zantzu horiek diru-sarrerak ezkutatu izanaren zantzuak izan litezkeela; adibidez, segurtasun-kutxak alokatzea edo, kasuren batean, gastu handiko banku-txartel pertsonalak erabiltzea.
Era berean, eta 2023ko Kontrol Planaren jarraibideek ezartzen duten bezala, eragiketa hau diseinatzerakoan arreta berezia jarri zaio eskudiruaren erabilera intentsiboari kobrantza-modalitate gisa.
Egiaztatze-bidean dauden sozietateen kasuan, txartel bidezko kobrantzaren pisu txikia handizkako merkataritzaren ezaugarriek eragiten dute; izan ere, handizkako merkataritza horretan, diru-sarreren zati handi bat transferentzia bidez jasotzen da.
Hala ere, sozietate horietako batzuetan, banku-kontuetan sartutako eskudiruaren pisua ere bereziki txikia zen; beraz, transferentzia bidez egindako kobratzeez harago –hemendik aurrera, pertsonazioen ondoren berrikusi beharko dira–, kasu horietan, aztertu egingo da zer garrantzi duten ikuskatutako sozietateek ‘B’ ordainketak egiteko erabili ahal izan dituzten kontuetan sartu gabeko eskudiruen diru-sarrerek.
Aurrez egindako azterketan, egiaztatu beharreko hainbat sozietateren kasua ere aztertu ahal izan zen; izan ere, txartel bidezko kobrantzak eta kontuetan sartutako eskudirua aitortutako fakturazioaren% 80 inguru ziren. Beraz, zantzu argiak daude esateko, aldi berean, jasotako transferentziak eta kontuetan sartu gabeko eskudirua batuz gero, benetako fakturazioa aitortua baino nabarmen handiagoa izango litzatekeela.
Pertsonatzeak eta iruzur fiskala
Eragiketa honetan egindako pertsonazioen eta antzekoen bidez, Agentziak ikuskapen-lana egiteko berebiziko garrantzia duen informazioa eskuratzea lortzen du (dagoen dokumentazio eta informazio kontablea edo osagarri erreala, informazioa prozesatzeko sistema informatikoak barne). Orain, lortutako dokumentazio guztia aztertuko da, hasierako probak lortu eta hurrengo hilabeteetan egingo diren ikuskapen irekien esparruan.
Aurretik egindako antzeko eragiketen esperientziak agerian utzi du jarduera-sistema horrek borroka eraginkorragoa ahalbidetzen duela ezkutuko ekonomiaren edo erregularizatu daitekeen beste edozein ez-betetzeren aurka.
2023ko Kontrol Planaren jarraibideek azpimarratzen dute Zerga Agentziak egon behar duela ezkutuko ekonomia egoteko arriskua duten sektoreetako eta negozio-ereduetako enpresetan. Eragiketa honek, gainera, ‘abisu-gutunak’ bidaltzen dizkie sektore bereko beste enpresa batzuei, eta Ikuskapen Arloak bisitak egiten ditu, betebehar formalak eta erregistrokoak ‘in situ’ kontrolatzeko.
Sektoreko makroeragiketak
‘Llamera’ operazioarekin 23 dira jada Agentziak azken hamarkadan zabaldu dituen sektoreko makroeragiketa koordinatuak. Horren ondorioz, iaz amaitu arte 2.000 espediente baino gehiago amaitu dira eta 386 milioi euroko diru-sarrerak izan dituzte. Mota horretako jarduketek, iruzur fiskala detektatzea eta erregularizatzea errazteaz gain, disuasio-mezu bat helarazten diete praktika horietan parte hartzen duten kolektiboei, zeinek eragina baitute diru-kutxa publikoetan eta distortsio larria eragiten baitiote eraginpeko sektorearen beraren lehiari.