Urriaren 15ean amaituko da Kulturalaren %2ra eskaerak aurkezteko epea

• Gobernuaren ordezkari Virginia Barconesek 80 milioiko laguntza duen programa bat aurkeztu du, deialdi berriko ekarpena puntu erdi igo ondoren • Programa berriaren onuradun izan daitezkeenek urriaren 15era arte aurkeztu ahal izango dituzte eskaerak • 2018tik finantzatutako proiektuen % 61 gauzatuta daude dagoeneko, Estatuaren 16 milioitik gorako ekarpenak jaso ondoren.

2023ko irailaren 19an.- Gobernuak Gaztela eta Leonen duen ordezkariak, Virginia Barconesek, Gobernuak Sorian duen ordezkariordetzan aurkeztu du Garraio, Mugikortasun eta Hiri Agendako Ministerioak Kultura eta Kirol Ministerioarekin batera izapidetzen duen %2 Kultur Programaren deialdi berria. Programa honek puntu erdi igo du bere ekarpena aurreko urteekin alderatuta, eta horrek laguntzak handitzea dakar. Aurreko programarekin alderatuta (1,5 Kulturala), 2018tik Gaztela eta Leongo laguntzak 27,5 milioi eurotik gorakoak izan dira, 40 exekuziotan banatu direnak.

Garraio, Mugikortasun eta Hiri Agendako Ministerioaren eta Kultura eta Kirol Ministerioaren arteko lankidetza-hitzarmenean ezarritakoaren arabera, eskuartean dugun aurrekontua MITMAk sustatzen dituen obra publikoen ehunekoaren aplikaziotik lortutako zenbatekoa da. Gobernuak erabaki du portzentaje hori aurreko deialdiko %1,5etik aurtengo %2ra pasatzea.

1985ean, Ondare Historikoaren Legeak xedatu zuen herri-lanen kontratuetan gutxienez % 1eko partida bat Espainiako ondare historikoa kontserbatzeko edo aberasteko lanetara edo Interes Kulturaleko Ondasun deklaratutako higiezinetan sormen artistikoa sustatzera bideratzeko betebeharra. Ehuneko hori %1,5era igo zen 2014an.

Joan den urriaren 11n, Garraio, Mugikortasun eta Hiri Agendako Ministerioaren (MITMA) eta Kultura eta Kirol Ministerioaren arteko VIII. lankidetza-akordioaren ondoren, ehuneko hori % 2ra igotzen zuen Errege Lege Dekretua aldatu zen. Puntu erdi horrek inbertitzeko diru-kopuru handiagoa dakar.

%2ko Kultur Programaren deialdi berria dagoeneko argitaratuta dago Dirulaguntzen Oinarri Nazionalean, eta gehienez 80 milioi laguntza ditu, aurreko edizioan baino 20 milioi euro gehiago. % 62,5 (50 milioi) 2024ko urtekoari dagokio, eta gainerakoa (30 milioi) 2025ekoari.

Programaren helburua da Interes Kulturaleko Ondasun deklaratutako higiezinak, titulartasun eta erabilera publikokoak, edo irabazi asmorik gabeko titulartasun pribatukoak, baina erabilera publikorako lagatakoak berreskuratu edo aberasteko jarduketak elkarrekin finantzatzea. UNESCOren Munduko Ondarea osatzen duten ondasun higiezinek ere aukera dezakete. Garraio, Mugikortasun eta Hiri Agendako Ministerioak eta Kultura eta Kirol Ministerioak osatzen duten Batzorde Mistoak aurreikusten duenez, 110 milioi eurotik gorako inbertsioa egingo da Espainia osoan, 100 jarduera baino gehiago egiteko.

Deialdia joan den irailaren 1ean ireki zen, eta onuradun izan daitezkeenek urriaren 15era arte aurkeztu ahal izango dituzte eskaerak Garraio Ministerioaren webgunean. Deialdi hori norgehiagoka bidez egiten da, eta toki-erakundeei, autonomia-erkidegoei, probintzia-diputazioei eta erakunde publikoei zuzenduta dago, hala nola unibertsitateei, partzuergoei eta irabazi-asmorik gabeko fundazio publiko edo pribatuei.

Proiektuek gehienez %50eko finantzaketa lor dezakete autonomia-erkidego baten kasuan, eta %75ekoa toki-erakunde baten edo beste edozein erakunde publiko edo pribaturen kasuan.

Eskabideak baloratzeko kontuan hartzen diren irizpideak honako hauek dira: 40 puntu, proiektuaren kalitate teknikoagatik; 15 puntu, lagundutako finantzaketaren ehunekoa hobetzeagatik; 15 puntu, sortzen duten jarduera ekonomiko, kultural eta sozialagatik; 10 puntu, erabilera publikorako jarduera osoak izateagatik; 10 puntu, kontserbaziorako jarduera integralak ez izateagatik; eta 10 puntu, jarduketaren egokitasunagatik.

Gobernuaren ordezkariak azaldu duenez, deialdi berriak berretsi egiten du Gobernuak gure ondare arkitektonikoa kontserbatu eta balioztatzeko funtsezko lankidetza-tresna bihurtu den programa baten alde egindako apustua. Programa horrek lehentasuna ematen dio jarduera sortzeari, enplegua sortuz eta hiri- edo landa-inguruneak birsortuz.

Zentzu horretan, landa eremuetan ikuspegi ekonomikotik “aukera ikaragarria” suposatzen duela baieztatu du. Horren harira, azaldu du azken deialdiko eskaeren %40 5.000 biztanletik beherako udalerriek egin zituztela, eta herri horiek, batzuetan, aholkularitza eta laguntza teknikoa behar izaten dutela, eta Gaztela eta Leonen ugariak direla. “Ondarea mantentzea funtsezkoa da baliabide turistikoak sortzeko, beste ekimen batzuekin batera gure hiri eta herrietan aberastasuna sortuko dutenak”, azaldu du Barconesek.

2018TIK EMANDAKO DIRU-LAGUNTZAK

Era berean, Pedro Sanchezen Exekutiboarekin 2018tik Gaztela eta Leonen aurreko programaren kontura (%1,5 Kulturala) eman diren diru-laguntzak errepasatu ditu Espainiako Gobernuaren ordezkariak. Guztira, laguntza horiek ia 27,5 milioi eurokoak izan dira (27.485.265 €). Horietatik% 61 (16.860.755 €) dagoeneko eginda dauden proiektuei dagozkie, eta gainerako% 39 (10,6 milioi euro), berriz, egiten ari diren jarduerei.

Gaztela eta Leongo udalek, diputazioek, elizbarrutiek edo fundazioek egindako proiektuak dira, eta guztira 42,2 milioi eurotik gorako inbertsioa dute; beraz, laguntzaren ekarpen osoa ia %65ekoa da. 40 emanaldi dira, eta horietatik 29 burutu dira dagoeneko.

Hona hemen banaketa, probintziaka:

• Avilan bi proiektu garatu dira, bat amaituta eta bestea gauzatzen. Diru-laguntza 1,3 milioikoa da (1.391.101€).
• Burgosen hiru proiektu garatu dira, horietatik bi amaituta daude eta bat (Oña) gauzatzen ari da. Diru-laguntza 908.302 eurokoa da.
• Leonen 8 jarduera lagundu dira diruz, eta horietatik bost amaituta daude dagoeneko. Laguntzak 7,1 milioi baino gehiagokoak dira.
• Palentzian lau dira diruz lagundutako emanaldiak eta bi oraindik gauzatzen ari dira. Ia 4,5 milioi euro (4.496.411 euro) bildu dira Kulturalaren %1,5en kontura.
• Salamancan 877.911 euroko lau jarduketa subentzionatuak gauzatu dira.
• Segovian hiru proiektu diruz lagundu ziren eta horietako bi dagoeneko gauzatuta daude. Guztira, 1,7 milioitik gora (1.707.086) izan zen laguntza.
• Valladoliden %1,5eko laguntzak lau jarduketa finantzatu ditu, eta horietatik hiru dagoeneko burututa daude. Diru-laguntzak ia 3,5 milioi eurokoak dira (3.474.020 €)
• Zamoran bi jarduera finantzatu dira, eta horietako bat amaituta dago jada. Laguntza, kasu honetan, 1,4 milioi baino gehiagokoa da (1.420.270€).

SORIAKO LAGUNTZAK

Aurkezpena Sorian egin da, lurralde horretan finantzatu baitira jarduketa gehien, eta bigarrena, emandako diru-laguntzaren zenbatekoari dagokionez, Leonek bakarrik gainditu du. 2018tik hona ia 6,2 milioi euroko (6.169.969 €) diru-laguntzak eman dira 10 exekuziotan banatuta, hau da, 8,7 milioi pasatxoko (8.760.036) inbertsio osoaren % 70 baino gehiago. “Laguntzez ari gara eta, kasurik txikienean, kostu osoarekiko %64ko ekarpena izan da”, azaldu du Virginia Barconesek.

Horrela, 2018an milioi bat euro baino gehiagoko laguntza (1.096.841,17 €) eman zen Berlanga eta Medinaceliko bi proiektutarako (Inbertsio osoa, 1.462.454,89 €). 2019an, diru-laguntza hori 2,6 milioi (2.686.847,90 €) baino gehiagokoa izan zen, lau proiektu hobetzeko; guztira, ia 4 milioi (3.944.877 €) inbertitu ziren.

Azken ebazpenaren kontura, 2020koaren kontura, Sorian Kulturalaren %1,5eko diru-laguntzak 2,3 milioi (2.386.281,66 €) baino gehiagokoak izan ziren, guztira 3,3 milioi (3.352.705,92 €) inbertituz. Azken deialdi horretan laguntzak Vozmediano, Ágreda, Medinaceli eta Soriara iritsi ziren.

Virginia Barconesek adierazi duenez, udalak ekimen turistiko berriak garatzeko aprobetxatzen ari diren proiektuei egindako ekarpenak dira. Adibide gisa jarri du ‘Gotortua. Ilunabarrak zerutik’ lelopean, Almazango Turismo Zinegotzigoak ibilbide gidatuak egin ditu uda honetan Merkatuko Atearen eta harresiaren inguruan.

Gobernuaren ordezkaria Miguel Latorre Gobernuak Sorian duen ordezkariordearekin batera egon da, eta adierazi du Sorian emandako diru-laguntza horiek guztiak amaituta daudela, Gazteluko Parkearen eremuan dagoen Soriako harresian egiten duena izan ezik; jarduketa hori azaroan amaitzea aurreikusten da.

Bukatu baino lehen, Gobernuak Gaztela eta Leonen duen ordezkariak gogorarazi du % Kultur Programaren laguntzek “gure ondare arkitektonikoari balioa ematen diotela, hiri- edo landa-inguruneak biziberritzeari lehentasuna emanez”. Hori dela eta, laguntza honen onuradun potentzialak animatu ditu beren proiektuak deialdi honetara aurkeztera. Bereziki, Gaztela eta Leonen dauden 5.000 biztanletik beherako udalerriei, haien parte-hartzeak “ondarea mantentzea eta hobetzea eta, beraz, aberastasuna sortzea ahalbidetuko baitu”.