O 15 de outubro finaliza o prazo para presentar solicitudes ao 2% Cultural

• A delegada do Goberno, Virginia Barcones, presentou un programa que conta cunha axuda de 80 millóns tras incrementarse a achega na nova convocatoria no medio punto • Os potenciais beneficiarios do novo programa, que creceu medio punto, poderán presentar solicitudes ata o 15 de outubro • Dos proxectos financiados desde 2018, un 61% xa se executaron tras recibir achegas do Estado que superan os 16 millóns

19 de setembro de 2023.- A delegada do Goberno en Castela e León, Virginia Barcones, presentou en Subdelegación do Goberno en Soria a nova convocatoria do Programa 2% Cultural que tramita o Ministerio de Transportes, Mobilidade e Axenda Urbana xunto ao Ministerio de Cultura e Deporte. Un programa que incrementou no medio punto a súa achega respecto de anos anteriores, o que supón un incremento das axudas. Respecto do anterior programa, o 1,5 Cultural, as axudas en Castela e León desde 2018 superaron os 27,5 millóns de euros que se distribuíron en 40 execucións.

Conforme ao establecido no acordo de colaboración entre o Ministerio de Transportes, Mobilidade e Axenda Urbana e o Ministerio de Cultura e Deporte, o orzamento do que se dispón é a cantidade obtida da aplicación da porcentaxe das obras públicas que promove o MITMA. O Goberno decidiu que é porcentaxe pase do 1,5% da anterior convocatoria ao 2% do presente.

En 1985 a Lei de Patrimonio Histórico estableceu a obriga de destinar nos contratos de obras públicas unha partida de, polo menos, o 1% a traballos de conservación ou enriquecemento do patrimonio histórico español ou ao fomento da creatividade artística en inmobles declarados Ben de Interese Cultural. Esa porcentaxe creceu ata o 1,5% en 2014.

O pasado 11 de outubro, tras o VIII acordo de colaboración entre o Ministerio de Transportes, Mobilidade e Axenda Urbana (MITMA) e o Ministerio de Cultura e Deporte, modificábase o Real Decreto Lei polo que se elevaba ao 2% esa porcentaxe. Medio punto que trae aparellado unha maior cantidade a investir.

A nova convocatoria do Programa 2% Cultural atópase xa publicada na Base Nacional de Subvencións e conta cun máximo de 80 millóns de axudas, 20 millóns de euros máis que na anterior edición. O 62,5% (50 millóns) corresponden á anualidade de 2024 e o resto (30 millóns) á do ano 2025.

O obxectivo do programa é cofinanciar actuacións de recuperación ou enriquecemento de inmobles declarados Ben de Interese Cultural, de titularidade e usos públicos, ou titularidade privada sen ánimo de lucro, pero cedidos ao uso público. Tamén poden optar os bens inmobles integrantes do Patrimonio Mundial da UNESCO. A Comisión Mixta composta polo Ministerio de Transportes, Mobilidade e Axenda Urbana e Ministerio de Cultura e Deporte prevé que se mobilice por todo o territorio nacional un investimento total de máis de 110 millóns de euros para realizar máis de 100 actuacións.

A convocatoria abriuse o pasado día 1 de setembro e os potenciais beneficiarios poderán presentar solicitudes ata o próximo 15 de outubro na páxina web do Ministerio de Transportes. Esta convocatoria celébrase en concorrencia competitiva e está dirixida a entidades locais, comunidades autónomas, deputacións provinciais, e entes públicos como universidades, consorcios e fundacións públicas ou privadas sen ánimo de lucro.

O máximo financiamento que poden obter os proxectos é de ata un 50% no caso dunha Comunidade Autónoma e de ata un 75% se se trata dunha entidade local ou calquera outra entidade pública ou privada.

Os criterios de valoración que se teñen en conta para valorar as solicitudes son de 40 puntos pola calidade técnica do proxecto; 15 puntos pola mellora do punto por cento de cofinanciamento; 15 puntos pola actividade económica, cultural, e social que xeren; 10 puntos por ser actuacións completas para uso público; 10 puntos sen son actuacións integrais de conservación; e 10 puntos pola oportunidade de actuación.

A delegada do Goberno explicou que a nova convocatoria confirma a aposta do Goberno por un programa que se converteu nunha ferramenta esencial de colaboración para a conservación e posta en valor do noso patrimonio arquitectónico, un Programa que prioriza a xeración de actividade creando emprego e rexenerando as contornas urbanas ou rurais.

Neste sentido, aseverou que supón “enorme oportunidade” desde o punto de vista económico nas zonas rurais. Respecto diso explicou que un 40% das solicitudes da última convocatoria foron realizadas municipios de menos de 5.000 habitantes, pobos que en ocasións necesitan dun asesoramento e apoio técnico e que abundan en Castela e León. “Manter o patrimonio é clave para xerar recursos turísticos que, unido a outras iniciativas, xeren riqueza nas nosas cidades e pobos”, explicou Barcones.

SUBVENCIÓNS CONCEDIDAS DESDE 2018

A delegada do Goberno repasou igualmente as subvencións que con cargo ao anterior programa, o 1,5% Cultural, concedéronse en Castela e León desde 2018 co Executivo de Pedro Sánchez. En total esas axudas ascenderon a case 27,5 millóns (27.485.265 €). Dese total, o 61% (16.860.755 €) correspóndense con proxectos xa executados mentres que o 39% restante, máis 10,6 millóns, correspóndense con actuacións en execución.

Trátase de proxectos realizados por concellos, deputacións, dioceses ou fundacións de Castela e León cuxa investimento total supera os 42,2 millóns, polo que a achega total da axuda ascende a case o 65%. Trátase de 40 actuacións das que 29 xa se culminaron.

A distribución por provincias é a seguinte:

• En Ávila desenvolvéronse dous proxectos, un finalizado e un en execución. A subvención ascende a 1,3 millóns (1.391.101€).
• En Burgos desenvolvéronse tres proxectos dos que dous están finalizados e un (Oña) está en execución. A subvención é de 908.302 euros.
• En León subvencionáronse 8 actuacións das que cinco xa están finalizadas. As axudas ascenden a máis de 7,1 millóns.
• En Palencia son catro as actuacións subvencionadas e dúas están aínda en execución. As achegas con cargo ao 1,5% Cultural ascenderon a case 4,5 millóns (4.496.411 euros)
• En Salamanca executáronse as catro actuacións subvencionas por valor de 877.911 euros.
• En Segovia subvencionáronse tres proxectos dos que dous están xa executados. En total a axuda ascendeu a máis de 1,7 millóns (1.707.086).
• En Valladolid a axuda do 1,5% Cultural financiou catro actuacións das que tres xa están executadas. As axudas ascenden a case 3,5 millóns (3.474.020 €)
• En Zamora financiáronse dúas actuacións da que unha xa está finalizada. A axuda ascende neste caso a máis de 1,4 millóns (1.420.270€).

As AXUDAS EN SORIA

A presentación tivo lugar en Soria, a provincia na que máis actuacións se financiaron e a segunda en contía de subvención concedida, só superada por León. Desde 2018 ata as subvencións ascenden a case 6,2 millóns (6.169.969€) de euros repartidas en 10 execucións o que supón máis do 70% do investimento total de algo máis de 8,7 millóns (8.760.036). “Falamos de axudas que, no menor dos casos supuxo unha achega do 64% respecto o custo total”, explicou Virginia Barcones.

Desta forma, en 2018 concedeuse máis dun millón de euros de axuda (1.096.841,17 €) para dous proxectos en Berlanga e Medinaceli (Investimento total, 1.462.454,89 €). En 2019, esa subvención ascendeu a máis 2,6 millóns (2.686.847,90 €) para mellorar catro proxectos nos que o investimento total foi case de 4 millóns (3.944.877).

Con cargo á última resolución, a de 2020, as subvencións en Soria do 1,5% Cultural ascenderon a máis de 2,3 millóns (2.386.281,66 €) para un investimento total de 3,3 millóns (3.352.705,92 €). Nesta última convocatoria as axudas chegaron a Vozmediano, Ágreda, Medinaceli e Soria.

Virginia Barcones indicou que se trata achegas a proxectos que os concellos están a aproveitar para desenvolver novas iniciativas turísticas. Puxo como exemplo ‘A Fortificada. Atardeceres desde o ceo’ que a Concellaría de Turismo de Almazán mantivo este verán con rutas guiadas contorna á Porta do Mercado e a muralla.

A delegada do Goberno, que estivo acompañada polo subdelegado do Goberno en Soria, Miguel Latorre, sinalou que todas estas subvencións concedidas en Soria están finalizadas coa excepción da que executa na muralla de Soria que está na zona Parque do Castelo, actuación cuxa finalización está prevista para novembro.

Antes de finalizar, a delegada do Goberno en Castela e León lembrou que as axudas do Programa % Cultural, “pon en valor do noso patrimonio arquitectónico, priorizando a rexeneración as contornas urbanas ou rurais”. Por este motivo, animou aos potenciais beneficiarios desta axuda a presentar os seus proxectos a esta convocatoria. En especial, a aqueles municipios de menos de 5.000 habitantes que existen en Castela e León e cuxa participación “vai permitir manter e mellorar o seu patrimonio e, por tanto, xerar riqueza”.