Memoria Demokratikoaren Estatu idazkariak dio Sargentada eta Cádizko Konstituzioa direla gure Karta Magnaren eskubide eta askatasunen ernamuina

• Fernando Martínez Lópezek dioenez, “Cádizko konstituziogileek eta La Granjako sarjentuek erein zuten hazi hura demokratek berreskuratu zuten, eta Espainiako konstituzio handietan islatu zuten, hala nola 69koan, 31koan eta, funtsean, 78koan”. • Sargentadaren 187. urteurreneko ekitaldi instituzionalean parte hartu du Real Sitio de San Ildefonsoko udaletxean, eta Nicolás Sartorius politikari, kazetari eta abokatua izan da pregoilaria. • “Espainiaren kontzeptua Cádizko Gorteetatik, Espainiatik, herritarren nazio gisa, sortzen den kontzeptu konstituzionala da. Ideia horri eutsiko dio liberalismoak, bereziki aurrerakoiak XIX. mendean zehar, eta demokratek berriz helduko diote”, azaldu du Martínez Lópezek. • Espainiako Gobernuak Gaztela eta Leonen duen ordezkari Virginia Barconesek honako hau azpimarratu du: “Sargentada hain ekitaldi garrantzitsua da, hain esanguratsua, non gure kulturaren, identitatearen, gure ondarearen parte baita. Kontserbatu, zaindu eta balioan jarri behar da”.

2023ko abuztuaren 13an.- Lehendakaritzako eta Gorteekiko Harremanetarako Ministerioko Memoria Demokratikoko estatu-idazkariak, Fernando Martínez Lópezek, gure Magna Cartaren eskubide eta askatasunen sorburu gisa aipatzen ditu Cadizko Sargentada eta Konstituzioa.

Hala adierazi du Sargentada de La Granjaren 187. urteurreneko ekitaldi instituzionalean. Ekitaldi hori Real Sitio de San Ildefonsoko udaletxean egin zen, eta Udal honek eta Presidentetzako, Gorteekiko Harremanetako eta Memoria Demokratikoko Ministerioak antolatu zuten, Ondare Nazionalarekin eta Castellarnau Elkartearekin batera. Nicolas Sartorius politikari, kazetari eta abokatua izan da prekarigilea.

La Sargentada, 1836ko abuztuaren 12tik 13rako gauean, La Granjako goarnizioaren matxinada bat izan zen, Fernando VII.aren alargun eta Isabel II.aren ama zen Maria Cristina de Borbon y Parma erregeordea 1812ko Cadizko Konstituzioa berrezartzera behartu zuena. 1834ko Errege Estatutuaren amaiera eta ‘La Pepa’ berrezartzea eskatu zuten sarjentu batzuek gidatu zuten.

Espainiako Gobernuak Gaztela eta Leonen duen ordezkari Virginia Barconesek zera azpimarratzen du: “Sargentada hain ekitaldi garrantzitsua da, hain esanguratsua, non gure kulturaren, gure nortasunaren, gure ondarearen parte baita. Kontserbatu, zaindu eta balioan jarri behar da”.

Bestalde, Fernando Martínez Lópezek dioenez, “Cádizko konstituziogileek eta La Granjako sarjentuek erein zuten hazi hura demokratek hartu zuten berriz, eta Espainiako konstituzio handietan islatu zuten, hala nola 69koan, 31koan eta, funtsean, 78koan”.

“Espainiaren kontzeptua Cadizeko Gorteetatik, Espainiatik, herritarren nazio gisa, sortzen den kontzeptu konstituzionala da. Ideia horri eutsiko dio liberalismoak, bereziki aurrerakoiak XIX. mendean zehar, eta demokratek berriz helduko diote”, azaldu du Martínez Lópezek.

Gaineratu duenez, “beharrezkoa da hori azpimarratzea eta zehaztea, herri honetako politikan XIX. mendean Espainiaz hitz egiten ez zuten indar batzuk daudelako. Adibide gisa jarri du Lehen Errepublikaren azken egunetan Espainiak Frantzian zuen enbaxadoreak idatzitako gutun baten idazpuruak ‘Espainiako enbaxada’ barne hartzen zuela. Handik bi hilabetera Errestaurazioa heldu zen, gutunetan ‘Bere Maiestate Katolikoaren Enbaxada’ jartzen zen.

Bere aldetik, Nicolás Sartoriusek, bere pregoian, Sargentada sartzen du “komuneroetatik, Juan Bravo segoviarrarekin, zabaltzen den lerro batean; ilustratuak; Independentziaren Gerra; Cadizko eta Riegoko Konstituzioa; 1868ko Gloriosoarekin, Lehen Errepublikarekin eta Bigarren Errepublikarekin jarraitzen duena; eta 1978ko egungo Konstituzioarekin bukatzen da, zentzu askatzaile nabarmenarekin, gizartearen eta adostasunaren bultzadari esker”.

Samuel Alonso Real Sitio de San Ildefonsoko alkateak ekitaldian egindako hitzaldian erakusten du Cadizko Konstituzioaren garrantzia, “Espainian promulgatu zen lehena, bere garaiko liberalenetarikoa izateaz gain”. Horrez gain, Sargentadaren 187. urteurreneko ekitaldietan “ezagutzaren transferentzia bere trakzio-ardatza eta helburu nagusia izatea baloratzen du, gure buruak kokatu, testuinguruan kokatu, ikasi eta iraganeko, gaur egungo eta etorkizuneko egoera ezberdinak digeritzeko gai izan daitezen; izan ere, egoera horien ondorioz, ezagutzak hazi egin gaitu gizartean, eta horren berri eman eta ulertarazi egiten digu”.

Bestalde, Memoria Demokratikoaren Estatu idazkariak adierazi du “Cadizko Konstituzioak hezkuntzari ematen dion indar eraldatzailea, Espainiako herri bakoitzean neska-mutilen eskola bat izatearen alde egiten duena, ‘idazten eta kontatzen’ jakin zezaten, garai hartan esaten zen bezala, ideia erlijiosoak eta zibikoak bereganatzeko katekismoaz gain, Konstituzioak zioen bezala”.

“Hori da indargabetu zen konstituzioa, La Granjako sarjentuek aldarrikatu zutena”, jarraitu du Martinez Lopezek, eta nabarmendu du “‘mendeko espiritua’ deiturikoaren aurka ere altxatu zirela, askatasunen murrizketen aurka. Segovian Errege Estatutuarekin egin zezaketen 114 apertsonek bakarrik bozka ez zezaten, ezta Madrilen 276ek ere”.

“Sarjentu horiek askatasunak zabaltzeko ere altxatu ziren, errolda zabaltzeko eta herria, horrela deitzen hasia zena, aberri orok herri bat duelako, herritarrak izan zitezen eta bizitza politikoan modu aktibo batean parte hartzen has zitezen”, azpimarratzen du Fernando Martinez Lopezek.

Azkenik, Memoria Demokratikorako Estatu idazkariak dio “Sargentada askatasunaren alde bizitza eman zuten milaka eta milaka gizon-emakumeak oroitzeko ekitaldia” dela. Adierazi duenez, “mugarri garrantzitsuak ditugu eta Espainiako Gobernua Oroimen Leku izendatzen ari da, Ureztatzeko mugarria bezala. Baina Granadako María de Pineda, Almeriako Askatasunaren martiriak, Malagako Torrijos eta askatasuna berreskuratu nahi izan zuten talde batek ere eman zuten beren bizia askatasunaren alde, gaur egun arte”.

“Herri honetan askatasunaren eta oinarrizko eskubideen konkista ez da erraza izan beti erbesteak tortura, kartzelak eta fusilamenduak izan zituen. Eta eskerrak 78ko Konstituzio bat daukagun guztiari, beste kontsentsuzko konstituzio handia, eta seguru luzeenetakoa izango dela”, amaitu du.