Adingabea jaio eta zaintzeagatik 9.542 prestazio izapidetzen ari da Gaztela eta Leonen, 64.88 milioi euroko gastuarekin

• Gizarte Segurantzak 4.537 prestazio izapidetu zituen lehen gurasoarentzat eta 5.005 bigarrenarentzat. Probintziaka, Valladoliden bideratu ziren baimen gehien, 2.260 kasurekin • Erkidegoan 1.337 eszedentzia bideratu ziren familia zaintzeagatik, 2022an baino %41,4 gehiago. Guztizkoaren %88 emakumeak izan ziren • Espainian 231.775 baimen bideratu ziren jaiotza bakoitzeko, eta 1.678,5 milioi euroko prestazioak izan ziren

2023ko uztailaren 28an.- Espainiako Gobernuak, Gizarte Segurantzaren bidez, 9.542 prestazio izapidetu zituen Gaztela eta Leonen, urteko lehen sei hilabeteetan adingabea jaio eta zaintzeko, Inklusioko, Gizarte Segurantzako eta Migrazioetako Ministerioak jakinarazi duenez. Erkidegoan gastua 64.88 milioi eurokoa izan zen. Gainera, familia zaintzeko 1.337 eszedentzia bideratu ziren. Espainian 231.775 baimen bideratu ziren eta prestazioak 1.678,5 milioikoak izan ziren.

Gaztela eta Leonen urtarriletik ekainera bitartean egindako 9.542 prestazioetatik, 4.537 lehen gurasoarenak izan ziren eta 5.005 bigarrenarenak. Valladoliden bideratu ziren eskaera gehien (2.260). Erkidegoko gainerako izapideak honako hauek izan ziren: Avila (621), Burgos (1.587), Leon (1.482), Palentzia (609), Salamanca (1.299), Segovia (712), Soria (420) eta Zamora (552).

Jaiotza eta adingabearen zaintzagatiko prestazio horien batez besteko iraupena 107,72 egunekoa izan zen Gaztela eta Leonen.

Prestazio horien gastua 64.88 milioi eurokoa izan zen, eta horietatik handiena Valladolidi dagokio (16.27). Adingabea jaio eta zaintzeko probintziaren araberako prestazioak Gaztela eta Leongo gainerako lurraldeetan honako hauek izan ziren: Avila (3.91), Leon (9.75), Palentzia (4.10), Salamanca (8,06), Segovia (4,74), Soria (2.97) eta Zamora (3,39).

Bestalde, urteko lehen sei hilabete horietan familia-zaintzako 1.337 kasu izapidetu ziren Gaztela eta Leonen, eta horien % 88, 1.186 kasu emakumeenak izan ziren, eta 150, gizonezkoenak. Aldakuntza %41,1ekoa da (392), 2022ko datuekin alderatuta.

Probintziaka, eszedentzien kopururik handiena Valladoliden izan zen, 344 izan baitziren. Gaztela eta Leongo gainontzeko probintzietan eskaerak honakoak izan ziren: Avila (73), Burgos (265), Leon (187), Palentzia (96), Salamanca (151), Segovia (76), Soria (50) eta Zamora (95).

ESTATUAN, 231.775 PRESTAZIO EMAN ZIREN

Gizarte Segurantzak 231.775 prestazio izapidetu zituen 2023ko lehen sei hilabeteetan jaiotza eta adingabearen zaintzagatik; horietatik 109.731 lehen gurasoarenak izan ziren, normalean ama, eta 122.044 bigarren gurasoarenak, normalean aita.

Jaiotza eta adingabearen zaintzagatiko prestazioan 1.678,5 milioi euroko gastua izan zen aurtengo urtarriletik ekainera. 2022ko seihileko berean, kopuru hori 1.596,5 milioikoa izan zen, hau da, %5,1eko igoera.

Jaiotza eta adingabearen zaintzagatiko prestazioa, amatasun eta aitatasun prestazio zaharrak ordezkatu zituena, 2021eko urtarrilaren 1ean jarri zen indarrean eta biak erabat parekatzea ekarri du. Gaur egun, baimena 16 astekoa da bi gurasoentzat, eta eskubide indibidual eta besterenezin gisa aitortzen da. 16 aste horietatik, sei erditu edo ebazpen judiziala edo administratiboa eman eta berehala hartu behar dira, adopzio, zaintza edo harrera kasuetan. Gainerako denbora ondoz ondoko aldietan har daiteke.

Prestazio horien zenbatekoa erditzearen, adopzioaren, zaintzaren edo harreraren aurreko hileko gertakizun arruntengatiko kotizazio-oinarriaren baliokidea da, eta Gizarte Segurantzako Institutu Nazionalak (GSIN) zuzenean ordaintzen du, baimenak irauten duen asteetan.

Autonomia erkidegoka, jaiotza eta adingabearen zaintzagatiko prestazio kopuru handiena Andaluzian (43.262), Katalunian (41.297), Madrilen (39.965) eta Valentziako Erkidegoan (23.909) aitortu dute.

Adingabea jaio eta zaintzeagatiko prestazioen batez besteko iraupena, 2023ko lehen sei hilabeteetan, 107,2 egunekoa izan da emakumeen kasuan, eta 99,2 egunekoa gizonen kasuan. Kalkulu hori egiteko, etendako aldiak hartu dira kontuan, eta enplegu-aniztasunagatiko espedienteen bikoiztasuna kendu da.

Jaiotzagatiko prestazioa telematikoki eskatzeko aukera ematen du Gizarte Segurantzako Institutu Nazionalak, Zure Gizarte Segurantza atariaren bidez (https://sede.seg-social.gob.es/ eta https://tramites.seg-social.es/acceso/prestacion-nacimiento-cuidado-menor.html inprimakiaren bidez.

Jaiotza edo adingabearen zaintzagatiko atsedenaldi jarraituak ere telematikoki eska daitezke, gurasoek aldia zatitzea aukeratzen badute.

HARTUTAKO ADINGABEKO SEME-ALABAK EDO SENITARTEKOAK ZAINTZEKO ESZEDENTZIAK

Bestalde, urteko lehen seihilekoan alta emandako eszedentzien kopurua 24.942koa izan zen; horietatik 21.089 emakumeenak izan ziren, %84,5, eta 3.853 gizonenak, hau da, %15,4.

Eszedentzien kopurua, batez beste, %45,5 igo da 2022ko ekitaldiko epe berarekin alderatuta. Dena den, pandemia aurreko urteetako maila bertsuan dago zifra.

Madril (5.101), Katalunia (3.717), Andaluzia (2.844), Valentziako Erkidegoa (2.685) eta Euskal Autonomia Erkidegoa (2.121) dira izapidetutako eszedentzia gehien dituzten autonomia-erkidegoak.

Autonomia erkidego guztietan izan dira iaz baino eszedentzia gehiago. Igoera nabarmenenak, lehen seihilekoan, Kantabrian (%72,8), Galizian (%68,6) eta Kanarietan (%61,2) izan dira.

Langileek eszedentzia eska dezakete seme-alabak edo etxean hartutako adingabeak zaintzeko edo beste senide batzuk zaintzeko. Seme-alaba bat edo hartutako adingabe bat zaintzeko eszedentziaren lehenengo hiru urteak kotizazio-aldi eraginkortzat hartuko dira, Gizarte Segurantzaren prestazioen ondorioetarako, erretiroagatik, ezintasun iraunkorragatik, heriotzagatik eta biziraupenagatik, amatasunagatik eta aitatasunagatik. Halaber, benetan kotizatutzat joko da, prestazio horien ondorioetarako, beste senide batzuk zaintzeko eszedentziako lehenengo urtea.