2023ko ekainaren 27an.- Kotizaziopeko pentsioen gastua Barne Produktu Gordinaren (BPG) % 11,7koa izan da azken 12 hilabeteetan, ekainera arte.
Gizarte Segurantzaren prestazio kontributiboen hileroko nomina 11.997,2 milioi eurokoa izan zen, ekainaren 1ean, 10.040.732 pentsio ordaintzeko. Sistemaren batez besteko pentsioa hilean 1.194,9 eurokoa da, %9,6ko urte arteko igoerarekin.
Gaztela eta Leonen, 620.422 izan dira ekainean ordaindutako pentsioak (Estatu osoan ordaindutakoen %6,18); guztira, 739 milioi euro baino gehiago ordaindu dira. Horren arabera, batez besteko pentsioa 1192,42 eurokoa da Gaztela eta Leonen, hau da, 2022ko ekainarekin alderatuta, %9,86ko igoera izan du.
Aparteko ordainsaria
Ekainean, ohiko nominarekin batera, aparteko ordainsaria ordaintzen zaie pentsiodunei: 11.694,9 milioi euro dira aurten, 2022an baino %11 gehiago.
10 milioi pentsio baino gehiagok (10.019.750) jasotzen dute aparteko ordainsaria, eta, batez beste, 1.167,2 euro jasotzen dituzte, iazko data berean baino %9,9 gehiago.
Aparteko ordainsaria pentsio guztiei ordaintzen zaie, laneko istripuen eta gaixotasun profesionalen ondoriozkoak izan ezik, 12 ordainsaritan; izan ere, aparteko ordainsariak hileko arruntetan hainbanatzen dira.
Gaztela eta Leonen kasuan, guztira 619.244 pentsiok jasoko dute aparteko ordainsaria ekainean. Aparteko ordainsari horren batez besteko zenbatekoa 1161,69 eurokoa da.
Pentsio-motaren araberako banaketa
Ekaineko pentsio kontributiboen nominaren ia hiru laurden joan da erretiro pentsioetara, zehazki %72,9, hau da, 8.740,3 milioi euro. Alarguntza-pentsioetara 2.002,2 milioi euro bideratu dira; ezintasun iraunkorragatiko prestazioen nomina 1.059,8 milioikoa da; zurztasunekoa, 163,4 milioi eurokoa; eta senideen aldeko prestazioak, 31,6 milioikoa.
Ordaindutako 10.040.732 pentsio kontributiboetatik, 6.357.104 erretirokoak dira, 2.350.589 alargun-pentsioak, 946.559 ezintasun iraunkorrekoak, 341.443 zurztasunekoak eta 45.037 senideen aldekoak. Pentsioen kopuruak %1eko hazkundea izan du urtetik urtera.
Bestalde, ekainaren 1ean 9.092.868 pentsiodun daude. Horietatik 4,6 milioi gizonezkoak dira eta 4,5 milioi emakumezkoak. Pentsiodunen pentsioen proportzioa 1,1 prestaziokoa da pertsonako.
Pentsio nagusia erretiro-pentsioa da 6,2 milioi lagunentzat. Horietatik %60,4k gizonezkoek jasotzen dute. Alargun-pentsioa 1,5 milioi pertsonak jasotzen dute prestazio nagusi gisa, eta horien %96 emakumeak dira. Horien atzetik daude ezintasun iraunkorra (941.586), zurztasuna (323.870) eta senideen aldekoa (44.373) jasotzen dutenak.
Gaztela eta Leonen, pentsioak honela banatu dira motaren arabera:
- 45.578 pentsio ezintasun iraunkorragatik
- 401.490 erretiro-pentsio
- 150.261 alargun-pentsio
- 19.205 zurztasun-pentsio
- 3.888 pentsio senideen alde
Batez besteko pentsioa
Sistemaren batez besteko pentsioa hilean 1.194,9 eurokoa da. Kopuru horretan pentsio mota guztiak sartzen dira (erretiroa, ezintasun iraunkorra, alarguntasuna, zurztasuna eta senideen aldekoa).
Sistemaren batez besteko erretiro-pentsioa, berriz, 1.374,9 eurokoa da. Erregimenen arabera, Erregimen Orokorretik datorren batez besteko erretiro-pentsioa hilean 1.532,7 eurokoa da; txikiena, berriz, Autonomoen Erregimenak jasotzen du, hilean 915,6 eurokoa. Ikatz Meatzaritzan, hileko erretiroaren batez bestekoa 2.680,7 eurokoa da, eta Itsasoko Erregimenean 1.523,9 eurokoa. 2023ko maiatzean (azken datua), erretiro-alta berrien batez besteko zenbatekoa hilean 1.352,3 eurokoa izan zen.
Bestalde, batez besteko alarguntasun-pentsioa hilean 851,8 eurokoa da.
Maiatzean espedienteak ebazteko batez besteko denbora (eskura dagoen azken datua) 10,4 egunekoa izan da erretiro-pentsioaren kasuan eta 16,4 egunekoa alarguntza-pentsioen kasuan. Kontuan izan behar da prozedura horietan ebazteko gehieneko epea 90 egunekoa dela, bai erretiro-prestazioetan, bai alarguntasun-prestazioetan, martxoaren 7ko 286/2003 Errege Dekretuaren eta abuztuaren 3ko 1192/2021 Errege Dekretuaren arabera.
Batez besteko pentsioa 1.192,42 eurokoa da Gaztela eta Leonen. Klaseka, pentsioak 1.118,84 eurokoak dira ezintasun iraunkorreko pentsioetarako; 1.367,49 eurokoak, erretirokoak; 845,78 eurokoak, alargun-pentsioak; 516,18 eurokoak, zurztasun-pentsioak; eta 713,78 eurokoak, senideen aldeko pentsioak.
Genero-arrakalaren osagarriak
Ekainaren 1ean, 518.183 pentsiok jaso dute genero-arrakalagatiko osagarria (guztira, 473.550 dira emakumeentzat, % 91,4). Osagarri honen hileko batez besteko zenbatekoa 65,8 eurokoa da pentsioan. 518.183 pentsio osatuetatik %22,7 seme-alaba bat duten pentsiodunei dagokie (117.572), aurretik amatasun osagarria jasotzeko aukerarik ez zutenak. Onuradunen %47,1ek bi seme-alaba dituzte (244.028); %19,5ek, hiru (101.042); eta lau seme-alaba, %10,7k (55.541).
2021eko otsailetik indarrean dagoen genero-arrakalaren osagarria zenbateko finkoa da, 2023an aplikatutako errebalorizazioaren ondoren, seme-alaba bakoitzeko hilean 30,40 eurokoa. Zenbateko hori lehen seme-alabatik aplikatzen da, aurreko amatasun-osagarrian ez bezala. Pentsioa eskatzearekin batera eskatzen da.
Genero arrakalaz osatutako pentsioak 32.083 izan dira Gaztela eta Leonen, hilean batez beste 67 euro. Horietatik %23,16 seme-alaba bakarra duten pentsiodunak dira (7.430), eta %46,16, bi seme-alaba dituzten pentsiodunak (14.810). Pentsio osatuen %18,93 3 seme-alaba dituzten pentsiodunentzat izan da (6.072) eta, azkenik, %11,75 4 seme-alaba dituzten pentsiodunentzat izan da, guztira 3.771 pentsio.
Klase pasiboak
Bestalde, Klase Pasiboen pentsioen hileko nomina 1.472,4 milioi eurokoa izan zen maiatzean, eta hori da eskuragarri dagoen azken datua.
694.838 pentsio izan ziren indarrean, aurreko urteko hilabete berean baino 11.467 gehiago (%1,7ko aldaketa urtean).
Estatuko Klase Pasiboen Araubidean sartzen dira, batez ere, Estatuko Administrazio Orokorreko, Justizia Administrazioko, Gorte Nagusietako eta Estatuko beste organo konstituzional batzuetako langile militarrak eta zibilak, bai eta autonomia-erkidegoetara transferitutako funtzionarioak ere.