Garraio eta Mugikortasun Jasangarriko Ministerioak tramitera onartu ditu Santander, Torrelavega eta Castro Urdialeseko udalek 2025eko bigarren seihilekoan hiriko eta metropoliko garraio publikoan deskontuak finantzatzen dituen laguntza-lerroari heltzeko aurkeztutako eskaerak.
Ebazpen hori diru-laguntzak behin betiko eman aurreko urratsa da, eta Ministerioak autonomia-erkidegoentzat eta toki-erakundeentzat gaitutako 355 milioi euroko Estatuko paketearen kontura ordainduko du. Kantabriako kasuan, hiru hiriek badute, gainera, urteko lehen seihilekoari dagokion 9 milioi euro baino gehiagoko behin-behineko emakida.
Guztira, nazio mailan, tokiko, udalaz gaindiko eta autonomia-erkidegoetako 141 entitateri behin-behinean onartu zaie 2025eko bigarren seihilekorako garraio publikorako zuzeneko laguntzak lortzeko eskaera.
Hala, laguntza horiek eskatu dituzten administrazioek jakin dezakete izapidetzeko onartu diren, eta onartu ez direnei aukera ematen zaie ez onartzea eragin duten akatsak zuzentzeko, bai eta eskaerak garaiz eta behar bezala aurkeztu dituztela egiaztatzeko ere.
Zehazki, izapidetzeko onartu da 13 autonomia-erkidegok eta 128 udalerrik, foru-aldundiek, hiri autonomoek eta mankomunitatek egindako eskaera, 15 urtetik beherakoentzako garraio publikoaren doakotasuna eta ohiko bidaiarientzako abonuen eta multibiaje-tituluen beherapenak finantzatzeko Jaurlaritzak gaitutako 355 milioi euroko paketea eskuratzeko. Aktibatutako 355 milioi euroetatik 235 milioi euro autonomia erkidegoetara bideratuko dira eta 120 milioi euro toki erakundeetara.
Hiru deskontu-mota ditu eskema berri honek:
· Doakotasuna 14 urtera arteko haurrentzat (adin hori barne).
· Gazteentzako abonuen eta gazteentzako multibiaje-tituluen prezioaren% 50eko murrizketa. Administrazio bakoitzak zehaztuko du zein adin tarte jotzen den gaztetzat horrelako deskontuetarako.
· Gainerako abonu eta multibiaje-tituluetan % 40ko beherapena, gutxienez. Kasu horretan, Ministerioak % 20ko beherapena finantzatuko du, baldin eta tokiko erakunde edo autonomia-erkidego eskudunek konpromisoa hartzen badute beren aurrekontuekin gutxienez % 20ko beherapena finantzatzeko.
Deskontu-eskema horretatik kanpo geratzen dira txartel xumeak, joan-etorrikoak eta turismo-tituluak.
Kanariar Uharteen eta Balear Uharteen kasuan, aldi berean, 183 milioi euro gehiago gaitu dira 2025. urte osoan garraio publikoaren doakotasunari eusteko, uhartetasuna dela-eta. Eskaera egin duten gainerako 13 autonomia-erkidegoekin alderatuta, modu independentean kudeatzen da.
Laguntza horiek urtarrilaren 28ko 1/2025 Errege Lege Dekretuaren II. tituluko I. kapituluan daude araututa (1/2025 Errege Lege Dekretua, urtarrilaren 28koa, Ekonomiaren, garraioaren eta gizarte-segurantzaren arloko presako neurriak onartzen dituena), eta, kalteberatasun-egoerei aurre egiteko, lurreko, hiriko edo hiriarteko garraio kolektiboko zerbitzuak ematen dituzten autonomia-erkidegoei, toki-erakundeei eta udalez gaindiko toki-erakundeei finantza-laguntza ematea dute helburu.
Alegazioak aurkeztea
Onartutako eskaerez gain, hainbat arrazoi administratiborengatik onartu ez diren eskaeren zerrenda agertzen da gaur argitaratutako iragarkian, dela epea ez betetzeagatik, dela prozedura honi ez dagozkion arrazoiengatik, dela izapidetu ezin direlako, dela aurrez baliozki erregistratutako beste eskaera baten aldean bikoiztuta daudelako.
Horrez gain, alegazioak aurkezteko 10 egun balioduneko epea jarri dute, bihartik ekainaren 30era arte. Hala, onartutakoen behin-behineko zerrendan agertzen ez diren interesdunek aukera dute ez onartzea eragin duten akats edo errakuntzak zuzentzeko, bai eta eskaera garaiz eta behar bezala aurkeztu dutela egiaztatzeko ere. Esteka honetan kontsulta daitezke tramitera onartutako eta baztertutako administrazioen zerrenden iragarkia eta alegazioak egiteko argibideak.
Laguntza berriak eskuratzeko baldintzak
Onuradun izateko, autonomia-erkidegoek edo toki-erakundeek honako baldintza hauek bete beharko dituzte:
· Bere eskumeneko lurreko garraio-zerbitzuetan bidaia anitzeko tituluetarako eta abonuetarako tarifa-sistema ezarrita izatea, joan-etorriko txartela eta turismo-tituluak izan ezik.
· Beren aurrekontuen kontura, gutxienez %20ko deskontua finantzatzea haur eta gazteentzako abonuen eta multibiaje-tituluen prezioan.
· Emisio Gutxiko Eremu bat (ZBE) edukitzeko legezko betebeharra duten tokiko erakundeek —50.000 biztanle baino gehiagoko udalerriak edo 20.000 baino gehiagoko udalerriak, kutsaduraren atalase jakin batzuk gainditzen dituztenak— dagoeneko modu eraginkorrean ezarritako ZBE bat izan beharko dute, edo 2025ean edukitzeko konpromisoa hartu beharko dute.
ZBEren ezarpena eraginkortzat jotzeko, indarrean dagoen eta aplikatu behar den udal-araudia eduki behar da. Araudi horretan, ZBEren legezko mugapena eta erregulazioa ezarri behar dira, baita ibilgailuak sartzea, zirkulatzea eta aparkatzea debekatzeko edo mugatzeko neurriak ere, ibilgailuen kutsatze-ahalmenaren arabera.
Gainera, beharrezkoa izango da sarbideak kontrolatzeko, monitorizatzeko eta segimendua egiteko sistema bat izatea, bai eta zehapen-araubide aktibo bat ere. Hori dela eta, ez da kontuan hartuko aldez aurretik ohartarazpen-sistema bat aurreikusi denik.
Halaber, autonomia-erkidegoek eta toki-erakundeek betebehar hau dute: “garraio-zerbitzuen erabiltzaileari jakinarazi behar diote ezarritako deskontuek Garraio eta Mugikortasun Jasangarriko Ministerioaren finantzaketa dutela” eta “deskontuen ezarpenari buruzko komunikazio- edo hedapen-jarduera guztiek espresuki eta erraz ikusteko moduan adierazi behar dutela Garraio eta Mugikortasun Jasangarriko Ministerioaren finantzaketa jasotzen dutela, eta berariazko logotipoa izango dutela”, 1/2025 Errege Lege Dekretuaren 14. artikuluan eta ebazpenaren laugarren puntuan jasotzen den bezala.