‘Kultur ondarearen kudeaketa jasangarrirako Liburu Berdeak’ Altamirako Haitzuloaren Prebentziozko Kontserbazio Plana du jardunbide egokien adibideetako bat: haitzuloa kontserbatzeko neurriak eta ekintzak garatzeko kudeaketa integraleko tresna da, eta horren bidez, lan egiteko metodoak eta erantzuteko mekanismoak diseinatu eta ezartzen dira haitzuloarentzat, labar-artearentzat eta pertsonentzat arriskutsuak diren egoerei aurre egiteko.
Altamirako Koba, altuera aldakorreko galeria eta aretoz osatutako lurrazpiko espazio bat da, duela 13.000 urte inguru, luizi batek bere sarrera bakarra zigilatu zuen arte, bi garaitan biztandua egon zena. Barruan, Goi Paleolitoan datatutako pintura eta grabatu multzo bat dago, 1985etik UNESCOk Munduko Ondare izendatu zuena.
Jendearentzat ireki zenetik, bisitariek kobazuloan izan duten eragina etengabeko kezka izan da, azterketa eta ikerketa ugariren mesedetan. 2001ean Neocueva ireki zen, bisitetarako pentsatutako jatorrizkoaren berreraikuntza zientifiko eta zehatza.
Prebentziozko kontserbazio-sistemak aplikatzeak eragin positiboa du ondasunaren kultura-jasangarritasunean, eta narriadurak saihesteko neurriak eta ekintzak ezartzen ditu.
Era berean, Planak aukera eman du Altamirako kobazuloaren arrisku nagusiak identifikatzeko, eta horrek erraztu egin du haren ikerketan giza baliabideak eta baliabide ekonomikoak fokalizatzea, haren kudeaketan jasangarritasun ekonomikoa indartuz. Arrisku-faktore horiek diziplina anitzeko taldeak integratuz kudeatzen eta ikertzen dira.
Ikerketa aplikatuak, kobazuloaren kontserbazio baldintzak hobetzeaz gain, herritarrak modu mugatu eta kontrolatu batean sartzea ahalbidetu du. Edukiera mugatu hori ezartzeko, kobaren barruan ingurumen-egonkortasuna hautsi gabe egon daitekeen denbora hartzen da oinarritzat, eta, hori gaindituz gero, narriadura-prozesuak eragingo lituzke.
‘Kultura-ondarearen kudeaketa iraunkorraren liburu berdea’
Miquel Iceta Kultura eta Kirol ministroak duela gutxi aurkeztutako argitalpen honen helburua da kudeaketa-eredu komun bat eraikitzeko bidean aurrera egitea, egungo eta etorkizuneko erronkei aurre egin ahal izateko, politika nazionalen eta nazioarteko estandarren arteko koherentzia zaintzeko, kudeatzailearen eta komunitatearen arteko lankidetza sustatzeko, ebaluazio- eta kontrol-tresnen ezarpena sustatzeko eta garapen jasangarriari dagokionez ikuspegi proaktibo bat hartzea bultzatzeko.
Erantzuna emateko edo hausnarketa egiteko galderak ere planteatzen ditu: nola uztartu kultura-ondarearen kontserbazioa kontzientzia ekologikoarekin, nola aplikatu efizientzia energetikoko irizpideak edo nola lortu tradizioa kudeaketa jasangarrirako aliatu bihurtzea.
Baina ‘Liburu Berdearen’ begiradaren xedea da, halaber, gizarteratzea lortzea kultura-ondarearen bidez, irisgarritasun unibertsala erraztea edo gizartea bere kudeaketan inplikatzea, demokratizazioa eta herritarren gobernantza bultzatzeko aurre egitea proposatzen dituen beste erronka handi batzuk bezala. Horiekin batera, kultur ondasunen kudeaketa ekonomikoa ikuspegi jasangarri batetik aztertu ahal izatea proposatu du.
Liburua online kontsulta daiteke lotura honen bitartez: https://www.culturaydeporte.gob.es/libro-verde-patrimonio/portada.html