Adriana Lastra Espainiako Gobernuak Asturiasen duen ordezkariak eman ditu Menina 2024 errekonozimenduak. Gobernuaren ordezkaritza eta ordezkariordetza guztiek ematen dituzten sariak dira, emakumeen aurkako indarkeria ezabatzeko nazioarteko eguna dela eta, Genero Indarkeriaren aurkako Estatu Itunaren barruan.
Aurtengo edizioan, Espainiako Gobernuak Asturiasen duen Ordezkaritzak Marián Morenori, irakasle, idazle eta hezkidetzan adituari, sari nagusia ematea erabaki du. 2020tik, hezkidetzako aholkularia da Asturiasko Emakumearen Institutuan, eta lan handia egin du bertan, Coeducastur programa martxan jartzea bultzatuz. Menina eman ostean, Adriana Lastra Espainiako Gobernuko ordezkariak nabarmendu du Moreno “erreferente bat dela beharrezkoa den hezkidetzan, hezkuntza arloan genero berdintasunaren ezinbesteko sustapenean, izan ere, genero indarkeriarekin amaitzeko moduetako bat balio feminista horiek haurtzarotik irakastea da”.
Horrez gain, aipamen bereziak eman zaizkie Gijongo Udaltzaingoaren VICOPari eta Oviedoko Udaltzaingoaren Genero Indarkeriaren Unitateari, Lastraren arabera, “Guardia Zibilarekin eta Polizia Nazionalarekin duten ezinbesteko laguntza ezinbestekoa delako biktimak babestuta senti daitezen, euren tratu txarren egilea salatzera anima daitezen”. Eta aipamen berezia jaso du, halaber, Asturiasko Printzerriko Enplegu Zerbitzu Publikoaren genero-indarkeriaren lan-orientatzaileen sareak: “konfiantzazko pertsonak dira emakume askorentzat, beren bizitzarekin zer egin ez dakitenak, behin erabaki dutenean merezi duten bezala tratatzen ez dituen bikotea uztea”.
Genero-indarkeriaren aurkako batasuna
Ekitaldi horretan izan dira Printzerriko Gobernuko presidenteordea, Justizia Auzitegi Nagusiko presidentea, Asturiasko Printzerriko fiskal nagusia, Oviedoko eta Gijongo alkateak, Asturiasko Guardia Zibilaren Zonako/Komandantziako koronel burua eta Asturiasko Polizia Nazionaleko buru nagusia, beste agintari zibil eta militar batzuen artean, eta Gobernuaren ordezkariak batasun-mezua zabaldu du.
Adriana Lastraren esanetan, Espainiako Gobernuaren helburuetako bat da Genero Indarkeriaren aurkako Estatu Itun berri bat lortzea. “Itunetik kanpo kokatzen dena, eta ultraeskuin negazionistari zuzenean begiratzen diodana, mehatxua da emakumeentzat”, azpimarratu du Lastrak aipatzerakoan: “Genero indarkeriaren existentzia edo larritasuna ukatzen den bakoitzean, biktima bat babesik gabe sentitzen da eta tratu txar emaile bat babestuta”. Horregatik, azpimarratu du, Espainiako Gobernuarentzat “indarkeria matxistaren aurkako borroka gai nagusia da, estatu kontua da”.
Hogei urte genero-indarkeriaren aurkako legean
Hitzaldian, duela hiru urte Pola de Lavianan bere bikotekideak hil zuen Teresa Aladro gogoan izan du Gobernuko ordezkariak: “Oroimen eta erreparazio ekintza bat da hau, justizia ekintza bat Teresarentzat eta bere bikotekideak edo bikotekide ohiak bere bizitza zapuztu dieten emakume guztientzat”. 2003. urteaz geroztik, 1.287 emakume hil ditu bikotekideak edo bikotekide ohiak, 42 urte honetan, bi azken egunetan. Eta Sara eta Amets ere aipatu ditu, aitak duela hamar urte San Juan de la Arenan bizia kendu zien neskatoak, “bereizi berri zen amari ahalik eta kalterik handiena eragiteko arrazoi bakarrarekin”.
Adriana Lastrak Ana Orantesen kasua aipatu du, zeinak telebistan salatu zuen tratu txarrak pairatzen zituela eta handik gutxira hil zutela, “mugarri bat eta gero bat markatu zuen kontzientzia kolektiboan, hainbeste hamarkadatan isildutako indarkeria baten aurkako neurriak hartu beharraz”. Zentzu horretan, abenduaren 28ko 1/2004 Lege Organikoa, Genero-indarkeriaren aurkako Babes Integraleko Neurriei buruzkoa, nabarmendu du, José Luis Rodríguez Zapatero buru duen gobernuak onartua. “Paradigma aldaketa bat ekarri zuen gure ordenamendu juridikoan, eta erreferentzia bat da indarkeria matxistaren aurkako borrokan, ikuspegi integral eta berritzaileagatik”.
Gobernuaren ordezkariak ziurtatu duenez, Gobernu zentralak emakumeen aurkako indarkeriaren aurkako “fronte guztietan” lanean jarraitzen du: “Badakigu, egunerokoan, indarkeria kasuen aurrean azkartasunez erantzun behar dugula, eta hori egin dugu prebentzioan zein biktimen arretan baliabideak areagotuz”.
Eta autonomia erkidegoek eta udalek Genero Indarkeriaren Aurkako Estatu Itunaren barruan jasotzen dituzten estatu funtsak nabarmendu ditu. Diru hori, Asturiasen kasuan, sexu-erasoen biktimentzako lehen krisi-zentroa sortzeko erabili zen, aitzindaria Espainian, eta laster bigarren egoitza bat izango duena. “Sexu indarkeria kasuak jasanezinak dira”, azpimarratu du Lastrak.
Espainiako Gobernuko ordezkariak Barne Ministerioko Genero Indarkeria kasuetarako Jarraipen Integralaren zifrak errepasatu ditu, Eusko Jaurlaritzak eta Eusko Jaurlaritzak Genero Indarkeriaren Kontrako Legea (BEGE) onartu baitute. Gaur-gaurkoz, Segurtasun Indar eta Kidegoek babestutako 2.100 emakume daude, “euren bikotekideek edo bikotekide ohiek beldurtuta bizi direnak, datuen hoztasunaren atzean bizitza trunkatuak daudelako, aske bizi ez diren emakumeak”.
Lastrak mezu bat helarazi die genero indarkeria pairatzen duten eta salatzera ausartzen ez diren emakumeei: “Salatu, egin. Mekanismo guztiak eskura dituzue, bidea segurtasunez egin dezazuen. Arreta-, aholkularitza- eta jarraipen-zerbitzu guztiak eskura dituzue. Eman urratsa. Zuek babesteko eta laguntzeko gaude hemen”. Biktimen inguruetara zabaldu duen deia: “Ez zaitezte konplize izan eta jar zaitezte harremanetan Segurtasun Indar eta Kidegoekin, baliteke zuen esku egotea bizitza bat salbatzea”.
Lotsak bandoz aldatzea
Gobernuko ordezkariak gogorarazi duenez, Berdintasun Ministerioaren aurtengo kanpainak ‘Ezta bat gehiago ere. Ezta bat gutxiago ere’, erasotzaileekiko gaitzespen sozialean jartzen du fokua lotsak bandoz aldatu behar duela azpimarratuz. “Izan ere, genero indarkerian errudun bakarra dago, tratu txarrak ematen dituena”, azpimarratu du Lastrak, arazoa “errotik” amaitzeko apustua eginez: “Matxistak inguratuta sentitzea bilatzen dugu eta lortu behar dugu, herritar, demokrazia, indarkeriarik gabe begiratzen duen gizarte batek baztertuak”.
“2024 Gisèle Pelicoten kasu izugarriaren urtea izan da”, jarraitu du Gobernuko ordezkariak, “mugarri bat ezarri du genero-indarkeriaren aurkako borrokan, zalantzan jarri ez duelako hainbat hamarkadatan jasan zituen sexu-erasoak publiko egitea; bere ausardiak esparru judiziala gainditu du, eta urrats garrantzitsua izan da, berak esan bezala, lotsak agintea alda dezan”.
Gobernuko ordezkariak kezka agertu duen beste arriskuetako bat genero-indarkeria gazteengana iristeko modua da, “teknologia berrien eta sare sozialen gorakadak bultzatuta”. “Ingurune digitalek diskurtso misoginoak erreproduzitzea eta genero-estereotipoak betikotzen dituzten edukietarako sarbidea errazten dute”, azaldu du Lastrak, “horregatik funtsezkoa da gazteak teknologien erabilera arduratsuan heztea, errespetuan eta berdintasunean oinarritutako harremanak sustatzea, eta inguru digital horietan biktimak babestuko dituzten salaketa-mekanismo eraginkorrak ezartzea”.
Horren harira, gogorarazi du Espainiako Gobernuak Asturiasen duen Ordezkaritzak kanpaina bat jarri duela abian sare sozialetan, gazteenei zuzenduta, genero-indarkeriaren inguruan kontzientziatzeko.