Espainiako Gobernuak Aragoin duen Ordezkaritzak “Gerraren eta diktaduraren ondorioz erbestea pairatu zuten gizon-emakumeak oroitzeko eta omentzeko eguna” ospatu du Bielsan, Memoria Demokratikoaren 20/2022 Legeak ezartzen duen bezala. Ekitaldian, Alberto Sabio irakasleak lore eskaintza egin du eta testuinguru historikoa azaldu du, Bielsako Bolsa Elkarteko ordezkarien hitzaldiaz gain, Carlos Campo Gobernuak Huescan duen ordezkariordea izan da buru, Noelia Herrero Zaragozako eta Enrique Gomez Teruelgo ordezkariordeekin batera. Zeremonian Frantziako eta Espainiako erakundeetako hainbat ordezkari ere izan dira.
Memoria Demokratikoaren Legeak maiatzaren 8a finkatzen du erbestea gogoratzeko, 1945ean faxismoa eta nazismoa Europan irabazi ziren egunarekin bat datorrelako. Gertaera historiko horri ekarpen erabakigarria egin zioten Espainiako erbesteko gizon-emakumeek. Horren harira, Campok adierazi du ekitaldi horretarako aukeratutako lekuak “sinbolismo handia biltzen duela memoria demokratikorako leku gisa, Aragoiko Gerra Zibileko pasarte esanguratsuenetako batek gogoratua, Bielsako Burtsak”.
Gobernuaren Huescako ordezkariordeak bere hitzaldian adierazi duenez, “Aragoiko Memoria Demokratikoaren araudia indargabetzeak Bielsa Memoria Leku deklarazio autonomikoa indarrik gabe utzi duenez, Lurralde Politikako eta Memoria Demokratikoko Ministerioarekin batera lan egingo dugu Bielsa eta Aragoiko beste leku esanguratsu batzuk Memoria Demokratikoko Lekuen Estatuko inbentarioan sartzeko, eta, horrela, Bielsaren Burtsak eta Merbielsako Frantziak hemen aitortza ofiziala izaten jarrai dezaten”.
Memoria Demokratikoaren Legea
“Biktimak gogoratzea eta egiaztatutako gertakari historikoen arabera egitea ‘funtsezko agindu etikoa da’, Memoria Demokratikoaren Legeak ezartzen duen bezala”, adierazi du Campok. Hori dela eta, “Estatuaren ardura da politika konpontzaile, inklusibo eta anitza aplikatzea, eta horrek barne hartzen du Gerra Zibilaren eta Diktaduraren garai historikoan beren giza eskubideak urratuak ikusi zituzten pertsonen aitortza eta duintzea”.
Hiru ordezkariordeek Memoria Demokratikoaren Legea aipatu dute, zeinak bere artikuluetan ezartzen duen “Estatuko Administrazio Orokorrak behar diren neurriak eta jarduerak hartuko dituela memoria demokratikoaren gertakari adierazgarriak ezagutu eta oroitzeko eta askatasunaren eta demokraziaren alde borrokatu ziren pertsonak aitortzeko”.
“Memoriarekin betetze hori ez da ideologia kontua, giza eskubideena baizik. Gai autonomikoa edo estatala ere ez da, nazioarteko zuzenbideari lotuta dago. Hala adierazi du duela gutxi NBEk, eta adierazi du ez dagoela formula alternatiborik edo kondena ez egiterik aski frogatutako gertaera batzuen gainean”, azpimarratu dute ordezkariordeek.