Fernando Martinez Lopez Memoria Demokratikoaren Estatu idazkariak Aragoiko erakunde memorialistekin egindako topaketa batean bermatu duenez, autonomia erkidegoan aitortutako memoria-leku guztiak Estatuko inbentarioaren parte izango dira. Bileran, Aragoiko Gobernuaren ordezkari Fernando Beltrán ere izan da, eta gogorarazi da Espainiako Gobernuak, PP-VOX koalizioak Aragoin, Gaztela eta Leonen eta Valentziako Erkidegoan Memoria Demokratikoaren Legeak jasotzen dituen balioen aurka egindako ekimenen ondoren, Auzitegi Konstituzionalaren aurrean helegitea jarriko duela, aurrez akordio larririk lortzen ez bada, “Europako nazioarteko instantzia nagusietara” jotzeko.
Estatu idazkariak gogorarazi zuen Aragoik joan den otsailean onartu zuela 2018ko Memoria Demokratikoaren Aragoiko Legea indargabetu zuen legea, biktimak ahanzturara kondenatu eta gaian diharduten elkarte eta erakundeen lanari zuzenean eragiten dion erabakia. “Asko kostatu zaigu Trantsizioaren ondoren demokrazia berreskuratzea, eta ultraeskuinaren tesiekin bat egiten dutenengandik babestu behar dugu”, adierazi du deitoratu duenean “frankismoaren kontakizun historikora itzultzea” bilatzen ari direla.
Aragoiko Memoriaren Aldeko Ekintza Plataformako (PAMA) kide diren erakundeei eta gaian eskumenak dituzten hainbat erakunderi helarazi zaien bezala, Ministerioa Aragoirekin akordio batera iristen saiatuko da, aldebiko batzorde baten deialdiaren bidez, baina adostasun hori lortzen ez bada, Auzitegi Konstituzionalera eta nazioarteko gainerako instantzietara joko du. “Espainiako Gobernua Europako Parlamentura eta Nazio Batuetara ere joango da, giza eskubideak, biktimen duintasuna, nazioarteko hitzarmenak eta memoria demokratikoa defendatzeko”, adierazi du. Oraingoz, bai Aragoin eta bai Espainiako edozein txokotan, Gobernuak Estatuko Legea aplikatuko du eta Lurralde Politikako eta Memoria Demokratikoko Ministeriotik deshobiratzeak diruz laguntzen jarraituko da, ehun memorialistarekin eta memoriaren politika publikoak egiten dituzten erakundeekin estu-estu lan eginez.
Estatu idazkariak adierazi duenez, Aragoiko indargabetze legeak hainbat alderdi jasotzen ditu, hala nola nazien kontzentrazio-esparruetan preso eta errepresaliatuak izan ziren pertsonei egindako edozein omenaldi ukatzea; hobien mapa ezabatzen du eta komunitatean inplementatzen ari ziren Memoria lekuen inbentarioa kentzen du. “Hala ere, inbentario hori lantzen jarraituko da, baita Memoria Demokratikoaren Legea modu proaktiboan aplikatzen ere, nazioarteko zuzenbidea eta giza eskubideak urratzen ari direlako”, gogorarazi du.
Bestalde, Gobernuaren ordezkari Fernando Beltranek adierazi du Gobernuaren Ordezkaritzak hainbat hilabete daramatzala “elkarte eta kolektibo memorialistekin lanean, haiei entzunez eta haien beharrak jasoz”, uste baitu “inoiz baino beharrezkoagoa” dela, “PPk eta VOXek gure memoria demokratikoa zurtz utzi dutelako Aragoiko legea indargabetuta”. Topaketa hauen helburua “neurri ideologiko baten eta ultraeskuinaren aldeko lagapen baten aurrean fronte komun batean” lan egitea da.