Lurralde Politikako eta Memoria Demokratikoko ministroa, Ángel Víctor Torres, Estatuaren eta Galiziaren arteko Transferentzien 44. Batzorde Mistoaren buru izan da. Batzorde horretan, Estatuko Administrazioak itsasertzaren antolamenduaren eta kudeaketaren arloan dituen zereginak eta zerbitzuak Galiziako Autonomia Erkidegoari eskualdatzea formalizatu da. Eskualdaketa uztailaren 1etik aurrera gauzatuko da.
Torres ministroak agerraldia egin du Xuntako presidente Alfonso Ruedarekin batera, Raxoi Jauregian, eta nabarmendu du eskualdatze hori bi administrazioen artean egon den “elkarrizketarako borondateari” zor zaiola, “eta hori eskertu egiten diot Rueda presidenteari”. Ministroarentzat, gainera, Galiziari eskumenen azken transferentzia 2008an egin ziotela kontuan hartuta, “hau bezalako egunak oso garrantzitsuak dira”.
Transferentzien Batzorde Mistoaren osoko bilkura hau azken hiru urteetan Galiziarekin egiten den bigarrena da, aurrekoa 2022an izanik, finantzazio arloko gaiak jorratzeko.
Torresek nabarmendu du bere sailak lanean jarraituko duela Galiziarekin eta gainerako autonomia-erkidegoekin eskumenak eskualdatzeko, “uste baitugu autogobernu handiagoak herritarrei eskaintzen zaizkien zerbitzuak hobetzen lagunduko duela. Eta eskualdatze hori, eskumena eskatu duten beste lurraldeen baldintza beretan –ez gehiago, ez gutxiago– egin dena, autonomien Estatuarekiko erabateko konfiantzaren adibidea da. Autonomien estatuan sinesten dugu”.
Transferitutako funtzioak eta zerbitzuak
Transferitutako eskumenen artean daude hondartzetan eta jurisdikziopeko uretan sasoiko erabilerak baimentzea, igarotzeko eta itsasorako sarbideko zortasun-eremuetan baimenak ematea edo zaintza, tramitazioa eta zigorrak ezartzea.
Estatuko Administrazioak beretzat gordetzen dituen eginkizun eta zerbitzuei dagokienez, honako hauek daude: itsasoaren eta lehorraren arteko jabari publikoa erabiltzeagatiko kanonen zenbatekoa finkatzea; herri-jabariaren gaineko emakidak erreskatatzea, bere eremuari lotutako interes orokorreko arrazoi batek hala eskatzen duenean; edo bere eskumenetatik eratorritako zehatzeko ahala, Galiziako Autonomia Erkidegoari ez-betetzeagatiko arau-hausteei buruzkoak ez badira.
Akordioak bi administrazioen arteko lankidetza-moduak ere ezartzen ditu, portuen eta garraiobideen eraikuntzari edo aldaketei dagokienez; Trantsizio Ekologikorako eta Erronka Demografikorako Ministerioak itsasbazterra antolatzeko planei eta arauei buruz eman beharreko txostenei buruz; edo interes orokorreko obrei buruz.
Transferentziaren guztizko kostu eraginkorra 1,2 milioi eurotik gorakoa da.
Autonomia-erkidego guztiekiko elkarrizketa
Torres ministroak adierazi zuen Espainiako Gobernuak Autonomia Erkidegoekin elkarrizketarako borondatearekin jarraituko duela lanean, “orain arte egin duen bezala, oso emaitza positiboekin”, Pedro Sanchezen legealdietan izan den auzikotasunaren murrizketari erreferentzia eginez.
Aurkeztutako helegite zuzenen kopurua %69 murriztu da (124tik 39ra) aurreko etaparekin alderatuta; eta Auzitegi Konstituzionalaren Lege Organikoaren 33.2 artikuluak ahalbidetzen duen negoziazioaren ondoren aurkeztutako helegiteen kopurua %60 jaitsi da (114tik 45era).
33.2 LOCT aplikatuz egindako negoziazioen emaitzei dagokienez, Sanchezek gobernatzen daramatzan sei urte baino gehiagotan 306 akordio lortu dira Autonomia Erkidegoekin, aurreko sei urteetan lortutakoak baino 112 akordio gehiago dira.
306 akordioetatik 56 azken urte eta erdian lortu dira (XV. legegintzaldi honetan), eta horietatik bi erabateko akordioak dira Galiziako Autonomia Erkidegoarekin Elikagaien Kalitateari buruzko lege autonomikoei buruz (2024ko ekainaren 16an) eta Zerga eta Administrazio Neurriei buruz (2024ko irailaren 3an).
Galiziako tokiko erakundeentzat izapidetutako funtsak
Beste eremu batzuetan, Lurralde Politika eta Memoria Demokratikoaren arlotik 1,6 milioi laguntza bideratu dira 2021eko uztailetik hondamendiek kaltetutako Galiziako udal azpiegiturak konpontzeko. Eta Lurralde Politikako eta Memoria Demokratikoko Ministerioak Galiziako toki-erakundeen modernizaziorako eta eraldaketa digitalerako kudeatzen dituen PRTRren laguntzak 23,4 milioi eurokoak dira.