Ekonomia Gaietako eta Transformazio Digitaleko Ministerioak eta Lurralde Politikako eta Funtzio Publikoko Ministerioak proposatuta, Ministro Kontseiluak errege-dekretu bidez onartu du sektore publikoaren jarduteko eta funtzionatzeko erregelamendua, bitarteko elektronikoen bidezkoa, zeinak sektore publikoaren funtzionamenduaren erregulazio global eta bateratua jorratzen baitu, hala administrazioen barneko eremuan nola administrazioen arteko eta herritarrekiko eta enpresekiko harremanetan.
Errege Dekretuak Erregelamendu berean bateratzen ditu sektore publikoaren jarduketarekin eta funtzionamenduarekin lotutako alderdi guztien garapena, bitarteko elektronikoen bidez, arlo honetako bi lege nagusietan aurreikusten direnak (39/2015 Legea, urriaren 1ekoa, Administrazio Publikoen Administrazio Prozedura Erkidearena, eta 40/2015 Legea, urriaren 1ekoa, Sektore Publikoaren Araubide Juridikoarena). Hala, sistematizazio- eta antolamendu-lan handia egiten da, eta teknikoki konplexuak diren kontzeptuak sinplifikatzen ahalegin handia egiten da.
Araudiak sakondu egiten du Administrazio Publiko digitala, modernoa, irisgarria eta gizarte-kolektiboen premietara egokitua izateko helburuan. Errege-dekretu horrek finkatu egiten du herritarrentzako eta enpresentzako zerbitzu elektronikoei buruzko araudia, eta digitalizazioaren erabilera eta onurak bultzatzen ditu Administrazioan.
Adibidez, aurrerapausoak ematea erraztuko du, herritarrek ez dezaten Administrazioak berak lehendik daukan informazioa berriro eman beharrik izan, jakinarazpenak jakinarazpenen helbide bakar batean kontsultatu ahal izan ditzaten eta informazio-puntu bakar batera jo ahal izan dezaten PAGen bidez (Sarbide Puntu Orokor elektronikoa).
Erregelamenduak ezinbesteko arau-esparrua eman dio Espainiari honako hauek planteatzen dituzten erronka handiei aurre egiteko: teknologia disruptiboen bilakaera, haien aplikazioa informazioaren kudeaketan eta politika publikoen egikaritzan, herritarrek eta enpresek administrazio publikoekin dituzten harreman-eredu berriak eta informazioaren berrerabilpen eraginkorra.
Datorren apirilaren 2an indarrean jartzeak araubide juridiko desberdinen gainjartzea behin betiko ezabatuko du, eta herritar, enpresa eta administrazioei testu bakarrean oinarrizko erregelamendu bidezko garapena egitea erraztuko die, segurtasun juridikoari lagunduz, hori baita arauaren helburuetako bat.
Erregelamendu honen onarpenarekin, Espainia Digitala 2025 Agendan sektore publikoaren eraldaketa digitalerako jasotako neurrietako bat betetzen da, bai eta urteko lehen seihilekorako Suspertze, Transformazio eta Erresilientzia Planean jasotako erreformetako bat ere.
Espainia oso egoera onean dago eraldaketa digitalari ekiteko, eta, administrazio elektronikoari dagokionez, Europar Batasuneko herrialderik aurreratuenen artean dago, administrazio publikoen etengabeko ahaleginari esker, Europako Batzordearen DESI txostenak islatzen duenez.
Helburu nagusiak
Araudi honek lau helburu nagusi ditu. Lehenik eta behin, administrazio elektronikoaren eraginkortasuna hobetzea. Horretarako, erraztu egiten da herritarrek administrazio publikoekin bitarteko elektronikoen bidez erlazionatzeko duten eskubidea; pertsona juridikoen eta pertsona fisikoen kategoria batzuen arteko harreman elektronikoaren nahitaezkotasuna; eta prozeduren izapidetze elektronikoa, administrazio publikoen ohiko jardun gisa.
Administrazioek amaitutako prozedurei dagozkien espedienteen artxibo elektronikoa izango dute, eta jakinarazpen guztiak bitarteko elektronikoz egingo dira, non eta ez dauden pertsona fisikoak elektronikoki jakinaraztera behartuta.
Bigarren helburua da bai administrazioaren barne funtzionamendu elektronikoa, bai administrazio publikoen arteko harremanak elektronikoki egitea. Horrek esan nahi du elkarreragingarritasuna oinarrizko printzipioa dela, egoitza elektronikoak sortzeko baldintzak eta tresnak zehaztu behar direla, bai eta egiaztapen-zigilu edo -kode seguruko sinadura-sistemak eta sinadura elektronikoko sistemak berak erabiltzeko kasuak ere.
Hirugarren helburua administrazio-jardunaren gardentasuna eta pertsonek Administrazio Elektronikoan duten parte-hartzea handitzea da. Hala, Sarbide Puntu Elektroniko Orokorraren (PAGe) eta Herritarren Karpetaren funtzionamendua garatzen da Estatuko Sektore Publikoan. Halaber, egoitza elektronikoek eta haiei lotutako egoitza elektronikoek eman beharreko gutxieneko zerbitzuak eta edukia arautzen dira, bai eta erregistro elektronikoen funtzionamendua ere.
Laugarrenik, erraz erabiltzeko eta eskuratzeko moduko zerbitzu digitalak eskaini nahi dira, interesdunak administrazioarekin duen harremana erraza, intuitiboa eta eraginkorra izan dadin bide elektronikoa erabiltzen duenean.
Inpaktu positiboak
Sektore publikoaren bitarteko elektronikoen bidezko jarduketa- eta funtzionamendu-erregelamenduak segurtasun juridikoa areagotuko du, bai eta administrazio publikoen jarduketaren aurresangarritasuna ere; hala, herritarrentzako zerbitzua, Espainiaren irudi instituzionala eta konfiantza hobetzen lagunduko du.
Errege Dekretuak desgaitasuna duten pertsonen aukera-berdintasuna, diskriminaziorik eza eta irisgarritasun unibertsala ere sustatzen ditu, bitarteko elektronikoek Administrazioarekin komunikatzeko beste bide bat eskaintzen baitute.
Era berean, norbanakoen eskubideen defentsa indartzen da. Esate baterako, bitarteko elektronikoen bidez zerbitzu publikoetara azkar, eraginkortasunez eta efizientziaz sartzeko eskubidea; web-zerbitzu erabilgarriak eta haien beharrak asetzen dituztenak edukitzeko eskubidea; informazio gardena eta egiazkoa jasotzeko eskubidea; eta, aldi berean, herritarren eta haien datu pertsonalen pribatutasuna zaintzeko eskubidea.
Gainera, Araudiak ingurumen-inpaktu positiboa du, papera, laser bidezko inprimaketa eta logistika masiboki erabiltzen diren izapide tradizionalen karbono-aztarna murrizten baitu. Izapidetze tradizional horren aurrean, Errege Dekretu honek administrazio-prozesu gehienetarako papera kentzea proposatzen du, eta horrek aukera ematen du inprimaketa, prozesu logistikoak eta haien ingurumen-inpaktua ezabatzeko.