- Angel Victor Torres Lurralde Politika eta Memoria Demokratikoko ministroa izan da Batzordeko buru, eta Olatz Garamendi Gobernantza Publiko eta Autogobernuko sailburua izan da Euskal Herriko ordezkaritzaren buru
- Ángel Víctor Torresek hiru eskumen berri horien eskualdatzea azpimarratu du, “Espainiako Gobernuak autonomia-erkidegoekin Konstituzioaren eta autonomia-estatutuen garapenean egindako etengabeko akordioen beste adibide bat bezala”
Lurralde Politikako eta Memoria Demokratikoko ministro Angel Victor Torres izan da Estatuaren Administraziotik Euskal Autonomia Erkidegorako Transferentzien Batzorde Mistoaren bileraren buru, eta Jaurlaritzak eta Euskal Autonomia Erkidegoak adostutako hiru eskumenen eskualdatzea berretsi du, honako gai hauetan: aldirietako tren zerbitzua, unibertsitate tituluen homologazioa eta parekatzea eta migratzaileak hartzeko sistema. Transferentzien Batzorde Mistoak bideokonferentzia bidez egindako bileran Euskal Autonomia Erkidegoak izan duen ordezkaritzaren buru Olatz Garamendi Gobernantza Publiko eta Autogobernuko sailburua izan da. Gaur Transferentzien Batzorde Mistoak berretsitako hiru eskualdaketak XV. Legegintzaldiko lehenak dira, “bi administrazioen arteko etengabeko lankidetzaren emaitza, eta ordena konstituzionalean eta Estatutuaren garapenean aurrera egiteko borondatea erakusten dute”, nabarmendu du Angel Victor Torresek. Ministroak azpimarratu duenez, “eskumenen eskualdatze berriak Espainiako Gobernuak autonomia erkidegoekin lortzen dituen etengabeko akordioen beste adibide bat dira eta horiekin deszentralizazioan sakontzen dugu eta autonomien estatua indartzen dugu”. Halaber, azpimarratu duenez, itunak “inplikatutako ministerioen eta Eusko Jaurlaritzaren arteko etengabeko elkarrizketaren emaitza dira, eta eskerrak eman nahi dizkiot negoziazioko hilabeteetan zehar elkar ulertzeko eta lankidetzan aritzeko izan duen borondateagatik”. Gaur berretsitako hiru eskualdaketetan, segimendu-organoak sortzen dira, Estatuko Administrazioaren eta Euskal Autonomia Erkidegoaren ordezkariek osatuak, lehen egunetik zerbitzuen garapen egokia ziurtatzeko, eta, azken batean, herritarrei zerbitzu eraginkorragoa eta kalitate handiagokoa emateko helburuarekin. Lehenengo akordioa bidaiariak trenbidez garraiatzeko zerbitzuaren eskualdatzea da, Bilbo eta Donostiako “aldirietako guneak” eta Karrantza eta Bilbo arteko, Araia Vitoria/Gasteiz eta Gasteiz eta Manzanos-Erribera Beitia arteko trenbide-zerbitzuak barne hartzen dituena. Behin akordioa BOEn argitaratuta, sei hilabeteko epea irekiko da Euskal Herria subrogatu dadin Estatuak RENFErekin duen kontratuan zerbitzu horiek emateko. Eskualdaketan sartzen da, halaber, Estatuak Euskal Autonomia Erkidegoko tren-azpiegituretan inbertitzeko hartutako konpromisoa; izan ere, Euskal Autonomia Erkidegoa izango da eginkizun horiek modu integralean jasotzen dituen lehen autonomia-erkidegoa, eta aldiriko trenbideko garraio-zerbitzuak kudeatzeko eredu deszentralizatu berri bat ezarriko du. Unibertsitateko tituluen homologazioa eta baliokidetzaren adierazpena Bigarren eskualdatze-akordioak hezkuntzako gaitasunetan sakontzen du, 2011n onartutako transferentzia unibertsitate-tituluen homologazioarekin eta baliokidetzarekin osatuz (orain arte, autonomiak homologazioak egin zitzakeen soilik bigarren hezkuntzako mailaraino). Euskal Herrian bizi direnek eskatu ahal izango dute. Akordioa 2024ko uztailaren 1ean sartuko da indarrean, eta arlo horretako lehen eskualdaketa izango da. Estatuko Administrazio Orokorrean izango dute araugintza-ahalmena tituluak eskuratu, eman eta homologatzeko baldintzak arautzeko, atzerriko unibertsitate-ikasketak aitortzeko arauak emateko eta aurreko antolamendu akademikoetako unibertsitate-titulu ofizialek Goi Mailako Hezkuntzako Kualifikazioen Espainiako Esparruan duten baliokidetza zehazteko. Autonomia pertsonaleko sistemaren bigarren fasea Euskadik bere gain hartzen ditu laguntza soziala, psikologikoa, juridikoa eta kulturala edo aholkularitza soziolaborala bezalako funtzioak. Arlo horretako lehen eskualdatzea da, eta eskumenak banatzeko eredu berri bat jarri du martxan nazioarteko babesaren harrera-sisteman. Eredu horren bidez, autonomia-erkidegoek aldi baterako nazioarteko babesaren onuradun diren pertsonen aldeko jarduerak, prestazioak edo zerbitzuak egingo dituzte. Adibidez, Estatuak Nazioarteko Zuzenbidearen arabera errefuxiatuen estatutua eman dien pertsonentzat. Transferentzia hau 2025eko urtarrilaren 1ean sartuko da indarrean. Estatuko Administrazio Orokorrak honako eginkizun hauek betetzen jarraituko du: nazioarteko babesari buruzko legeria ematea eta erregelamenduak egiteko ahala baliatzea; nazioarteko, aldi baterako edo aberrigabetzeko babes-eskaerak izapidetzea; prestazioen oinarrizko betekizunak zehaztea; jardueren jarraipena egiteko oinarrizko estandarrak, irizpideak eta adierazleak; onuradunak bideratzeko protokoloak onartzea; eta informazio-zentralari eustea.