Plazer handia da gaur hemen zuekin egotea. PERTE deskarbonizazioa aurkezteko. Ekimen hori anbizio handikoa da, Suspertze eta Erresilientzia Eraldatze Planaren barruan kokatua, eta gure herrialdeko industria-egituraren etorkizuna aldatzera bideratua dago.
Plan horrek, dakizuen bezala, 70.000 milioi € inguruko finantzaketa du, eta beharrezko inbertsio- eta erreforma-multzo bat ezartzen du pandemiaren ondoren susperraldi ekonomiko sendoa lortzeko eta ekonomia iraunkorrago eta digitalago baterako trantsizioan aurrera egiteko. Zehazki, 27.000 milioi euro bideratzen ditu trantsizio berderako, deskarbonizazioa, efizientzia energetikoa, mugikortasun jasangarria, ekonomia zirkularra eta ingurumenaren babeserako neurriak jorratuz.
Oro har, PTRR osoaren% 37 inguru izango da hori.
Europako Batzordeak behin betiko onartu du planaren hirugarren ordainketa egitea, 6.000 milioi euro guztira. Hala, Plana onartu eta 21 hilabetera, gure herrialdeak 37.036 milioi euro jaso ditu jada, dagokigun guztizkoaren % 53ren baliokidea, itzuli ezin diren transferentzia moduan. Planaren mugarri eta helburuak betetzen gehien aurreratu duen estatu kidea gara.
Herrialde osoan, 400.000 proiektu jarri dira martxan, enpresak, ikerketa-zentroak edo administrazio publikoak buru dituztela, eta 27.300 milioi euroko finantzaketa dute.
Euskadik 1.784 milioi euro baino gehiago jaso ditu, eta ia erdia erkidegoaren zuzeneko kudeaketarako transferitu da, Konferentzia Sektorialaren, hitzarmenen eta zuzeneko emakiden bitartez. Gainerako 900 milioi euroak (% 49,9) Estatuko Administrazio Orokorrak gauzatu ditu zuzenean, eta 6.500 proiektu inguru martxan jartzeko aukera eman dute.
Pandemiaren ondorioz, konturatu ginen gaitasun industrialak berreskuratu behar zirela, eta hori funtsezkoa da herrialdearen garapen ekonomikorako. Ezin dugu produktu manufakturatuen inportazioekiko mendekotasun handiegia izan, horniduran etenak izateko eta produktuen prezioak eta kalitatea kontrolatzeko gaitasuna galtzeko arriskua baitugu.
Beraz, gaitasun industrialak berreskuratzea funtsezkoa da egonkortasuna eta hazkunde ekonomikoa bermatzeko. Horrek esan nahi du industria nazionalaren itzulera eta garapena sustatuko duten politikak sustatu behar direla, betiere garapen jasangarriaren helburuekin bat etorriz.
Denok dakigunez, berotegi-efektuko gasen emisioa da gizateriak aurre egin behar dion arazo nagusietako bat. Klimaren berotzea benetakoa da, eta haren eraginak nabaritzen ari dira planeta osoan. “Klima aldaketa” deituriko hori eragin suntsitzailea izaten ari da.
Arazoari aurre egiteko, mundu mailako ekintza adostua eta premiazkoa behar dugu, eta, aldi berean, gure herrialdean bertan aldaketa garrantzitsuak egitea. Hor hartzen du garrantzi berezia deskarbonizazioaren PERTEak. Anbizio handiko ekimen eta neurri horiek berotegi-efektua eragiten duten gasen emisioak murriztea ahalbidetuko digute, nazioartean adostutako epeen barruan.
Kontuan izan behar dugu karbonogabetze-prozesu horrek erronka eta zailtasun handiak dituela. Horien artean honako hauek nabarmendu nahi ditut:
· Kostuak: energia-iturri garbiagoetara eta berriztagarrietara aldatzeko behar den inbertsioa oso handia izan daiteke.
· Aldizkakotasuna: Energia-iturri berriztagarriak aldizkakoak dira, eta horrek esan nahi du klima eta baldintza atmosferikoen arabera erabilgarritasuna aldatu egiten dela.
· Biltegiratzea: Energia biltegiratzeko teknologiak, bateriak kasu, funtsezkoak dira energia-iturri berriztagarrien aldizkakotasunari aurre egiteko. Hala ere, teknologia horiek nahiko garestiak dira oraindik, eta haien gaitasuna mugatua da.
· Ohiturak aldatzea: Deskarbonizazioak herritarren kontsumo ohiturak aldatzea ere eskatzen du, eta hori inplementatzen zaila izan daiteke. Adibidez, ibilgailuen erabilera murriztea eta garraiobide kolektiboak ezartzea erronka handia izango da kostuei eta erabilgarritasunari dagokienez.
Deskarbonizazio prozesua lortzeko hiru zutabe nagusiren gainean jardun behar dugu: erregai fosilekiko mendekotasuna kentzea, ekonomia zirkular baterako trantsizioa egitea eta teknologia garbiak sustatzea.
Espainiako Gobernuak, horretaz jabetuta, Ekonomia Suspertzeko eta Eraldatzeko hiru Proiektu Estrategiko diseinatu eta ezarri ditu eremu horretan:
· Energia berriztagarrien, hidrogenoaren eta biltegiratzearen PERTEa
· Ekonomia Zirkularraren PERTE eta, azkenik,
· deskarbonizazioaren PERTE.
Azken hori Espainiako ekonomia modernizatzera, teknologia jasangarrietan inbertsioa sustatzera eta industria sektorean berotegi efektuko gasen emisioak murriztera zuzenduta dago.
Erregai fosilekiko mendekotasuna saihesteko, energia-iturri berriztagarrien erabilera intentsiborantz jo behar dugu, gero eta merkeagoak eta eraginkorragoak baitira.
Baina erregai fosilak kentzea berez ez da nahikoa. Ekonomia zirkular eraginkorrerantz ere egin behar dugu bidea. Horrek eskatzen du zenbait praktika hartzea, hala nola berrerabiltzea, birziklatzea eta ekoizpen garbia.
Deskarbonizazio Plana ez da teknologia eta ekonomia kontua bakarrik. Justizia soziala eta ekitate kontua ere bada, kaltetuenak eta ahulenak direlako klima aldaketak gehien kolpatzen dituenak. Hemen zaudeten industriaren konpromiso sendo eta iraunkorra behar dugu.